1. Hiểu thế nào về rô bốt công nghiệp?
Robot công nghiệp, một khám phá đỉnh cao của công nghệ tự động hóa, là một hệ thống kỹ thuật tiên tiến đồng bộ giữa cảm biến, bộ điều khiển và bộ truyền động. Chúng được tích hợp trên một khung có khớp nối, thường được triển khai trong các dây chuyền sản xuất và quy trình chế biến. Họ thực hiện các nhiệm vụ cụ thể theo các chuỗi lệnh được lập trình, hoạt động liên tục theo các chu kỳ chuyển động lặp lại.
Mục tiêu chính của robot công nghiệp là giảm thiểu hoặc loại bỏ sự phụ thuộc vào lao động con người, đồng thời tối ưu hóa tốc độ, công suất và chất lượng sản xuất. Chúng làm điều này thông qua việc thực hiện các nhiệm vụ đa dạng, từ hàn, đo lường, đánh dấu, khoan, cắt đến sơn và làm sạch. Sự tự động này mang lại nhiều ưu điểm cho doanh nghiệp, từ giảm chi phí lao động đến tăng cường hiệu suất và đảm bảo chất lượng ổn định.
Khác biệt giữa robot công nghiệp và công nghệ robot cộng tác nằm ở mức độ tương tác với người sử dụng. Trong khi robot công nghiệp thường làm việc độc lập, robot cộng tác (cobots) tương tác trực tiếp và đồng thời với con người. Cobots được thiết kế với khả năng an toàn xung quanh người vận hành, giới hạn tốc độ và lực đối tượng tạo ra. Điều này được hỗ trợ bởi cảm biến và dòng điện động cơ chính xác.
Cấu trúc chính của robot công nghiệp là cánh tay, một hệ thống liên kết và khớp. Liên kết là các thành phần cứng di chuyển trong không gian, trong khi khớp kết nối hai liên kết và cho phép chuyển động. Cấu hình của cánh tay này đặt nền tảng cho các loại robot công nghiệp khác nhau.
Một yếu tố quan trọng không thể thiếu là công cụ cuối cùng của robot, còn được gọi là EOAT (cụm từ cuối cánh tay). EOAT chịu trách nhiệm điều khiển sản phẩm hoặc quy trình thông qua việc thực hiện các hoạt động như di chuyển, định hình, và xử lý.
2. Quy định về thiết kế ứng dụng hợp tác hệ thống rô bốt hợp tác công nghiệp
Quá trình thiết kế và triển khai hệ thống rô bốt hợp tác trong công nghiệp đặt ra nhiều yêu cầu và tiêu chuẩn theo tiểu mục 4.2 của Mục 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13700:2023 (ISO/TS 15066:2016). Mục tiêu chính là loại bỏ mối nguy hiểm và giảm rủi ro trong quá trình sử dụng rô bốt, đồng thời đảm bảo hiệu suất và an toàn làm việc. Các yếu tố quan trọng được xem xét bao gồm giới hạn không gian làm việc hợp tác, không gian làm việc, lối vào, khoảng hở và ảnh hưởng tác động đến môi trường làm việc.
Trong quá trình thiết kế, cần phải vẽ phác họa không gian hạn chế và không gian làm việc hợp tác, đồng thời xác định các yếu tố như bảo quản vật liệu, yêu cầu về trình tự công nghệ gia công, và các vật cản có thể gặp phải. Nhu cầu về khoảng hở xung quanh các vật cản như đồ gá, thiết bị, và cột đỡ nhà cũng cần được xác định để đảm bảo tiếp cận thuận lợi cho người vận hành.
Giao diện giữa người và rô bốt cũng là một phần quan trọng trong quá trình thiết kế. Sự rõ ràng và sáng sủa của cơ cấu điều khiển, ứng suất mỏi có thể xuất hiện từ hoạt động hợp tác, và khả năng đào tạo và kỹ năng của người vận hành đều cần được xem xét cẩn thận. Các lỗi, sai sót hoặc sử dụng sai của người vận hành cũng phải được đánh giá để đảm bảo an toàn và hiệu quả của hệ thống.
Sự chuyển tiếp giữa các hoạt động hợp tác và các kiểu hoạt động khác cũng được xác định, bao gồm việc bắt đầu và kết thúc hoạt động hợp tác cũng như các chuyển tiếp giữa các loại hoạt động khác nhau. Điều này giúp đảm bảo tính liên tục và hiệu suất cao trong sản xuất.
Tất cả những yếu tố này kết hợp lại tạo nên một hệ thống rô bốt hợp tác công nghiệp an toàn và hiệu quả, đồng thời đáp ứng các tiêu chuẩn và yêu cầu quốc gia và quốc tế. Điều này giúp tăng cường sự linh hoạt và sự tích hợp của rô bốt trong quy trình sản xuất, mang lại lợi ích to lớn cho ngành công nghiệp hiện đại.
3. Những vấn đề nhận biết mối nguy hiểm của hệ thống rô bốt hợp tác công nghiệp
Quá trình nhận biết mối nguy hiểm của hệ thống rô bốt hợp tác công nghiệp đòi hỏi sự quan tâm đặc biệt đến một loạt các vấn đề được đề cập trong tiểu mục 4.3.2 của Mục 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13700:2023 (ISO/TS 15066:2016). Điều này đảm bảo rằng mọi khía cạnh của hệ thống được xem xét để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo an toàn trong quá trình vận hành.
Quá trình nhận biết mối nguy hiểm bắt đầu bằng việc xem xét danh sách các mối nguy hiểm quan trọng đối với rô bốt và thiết bị rô bốt, được quy định trong TCVN 13229-2:2020 (ISO 10218-2:2011), Phụ lục A. Danh sách này là kết quả của việc nhận biết các mối nguy hiểm theo chuẩn ISO 12100, với các mối nguy hiểm bổ sung như khói, khí ga, hóa chất và vật liệu nóng được xem xét dựa trên các ứng dụng hợp tác riêng.
Quá trình nhận biết cần quan tâm đến một loạt các vấn đề, bao gồm các mối nguy hiểm liên quan đến rô bốt như tải trọng, vận tốc, lực, động lượng, mô men xoắn, công suất, hình học, hình dạng bề mặt và vật liệu. Các tình trạng tiếp xúc tựa tĩnh trong rô bốt và vị trí của người vận hành cũng cần được xem xét, đặc biệt là khi làm việc dưới rô bốt.
Các mối nguy hiểm liên quan đến thiết bị rô bốt bao gồm các khía cạnh của đầu mút bộ phận tác động và chi tiết gia công, cũng như vận động của người vận hành và vị trí liên quan đến định vị chi tiết. Sự tiếp xúc có thể là chuyển tiếp hoặc tựa tĩnh và cần phải được đánh giá mức độ ảnh hưởng lên các bộ phận thân thể người vận hành.
Ứng dụng cũng đóng một vai trò quan trọng trong quá trình nhận biết mối nguy hiểm, bao gồm các mối nguy hiểm riêng của quá trình, các hạn chế đối với việc sử dụng trang bị bảo vệ cá nhân, và hiệu suất thiết kế công thái học. Tất cả những yếu tố này cùng đóng góp vào việc tạo ra một hệ thống rô bốt hợp tác công nghiệp an toàn và hiệu quả, giúp bảo vệ người vận hành và tối ưu hóa quá trình sản xuất.
4. Nguyên tắc loại bỏ nguy hiểm và giảm thiểu rủi ro của hệ thống rô bốt hợp tác công nghiệp
Loại bỏ sự nguy hiểm và giảm rủi ro của hệ thống rô bốt hợp tác công nghiệp là một quá trình quan trọng và phức tạp, được thực hiện dựa trên những nguyên tắc cụ thể được quy định trong tiểu mục 4.3.4 của Mục 4 Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 13700:2023 (ISO/TS 15066:2016).
Sau khi xác định các mối nguy hiểm có thể xuất hiện trong quá trình vận hành của hệ thống rô bốt hợp tác, bước tiếp theo là đánh giá rủi ro liên quan đến thiết bị. Đánh giá này là quan trọng để xác định mức độ nguy hiểm và thiết lập các biện pháp giảm rủi ro phù hợp. Các biện pháp giảm rủi ro được thiết kế dựa trên một loạt các nguyên tắc cơ bản theo thứ tự ưu tiên.
Trong quá trình loại bỏ nguy hiểm, một trong những biện pháp quan trọng nhất là sử dụng kết cấu an toàn vốn có hoặc giảm thiểu nguy cơ bằng cách thay thế. Điều này có thể bao gồm việc sửa chữa, cải tiến hoặc thay thế các bộ phận của rô bốt để làm giảm thiểu mối nguy hiểm.
Các biện pháp bảo vệ khác như cách ly người vận hành khỏi mối nguy hiểm cũng được xem xét. Điều này có thể bao gồm việc sử dụng các bảo vệ vật lý, rào an toàn, hoặc các biện pháp kiểm soát khác để ngăn chặn người vận hành tiếp xúc trực tiếp với mối nguy hiểm.
Các biện pháp bảo vệ cũng nhấn mạnh vào việc ngăn chặn người vận hành tiếp cận mối nguy hiểm hoặc kiểm soát chúng. Điều này có thể bao gồm việc dừng lại hoặc giảm tốc độ của thiết bị trước khi người vận hành tiếp cận, đặt ra các hạn chế lực hoặc vận tốc để đảm bảo an toàn.
Cuối cùng, việc đề cập đến các biện pháp bảo vệ bổ sung như thông tin sử dụng, huấn luyện, đào tạo, tín hiệu cảnh báo và trang bị bảo vệ cá nhân cũng đóng một vai trò quan trọng trong quá trình giảm rủi ro và đảm bảo an toàn. Điều này có thể bao gồm việc cung cấp thông tin chi tiết về cách vận hành an toàn, đào tạo người vận hành và cung cấp trang bị bảo vệ cá nhân như kính bảo hộ, găng tay và áo an toàn.
Tóm lại, quá trình loại bỏ sự nguy hiểm và giảm rủi ro trong hệ thống rô bốt hợp tác công nghiệp là một quá trình toàn diện, yêu cầu sự chú ý đặc biệt đến các nguyên tắc và biện pháp cụ thể để đảm bảo an toàn và hiệu suất tối đa trong môi trường sản xuất công nghiệp.
Bài viết liên quan:Công nghệ AI là gì? Cách hoạt động và ứng dụng của trí tuệ nhân tạo trong cuộc sống
Nội dung trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Trường hợp nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.
Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng!
