Thoát nước và xử lý nước thải phải đảm bảo quy chuẩn kỹ thuật nào?

1. Giới thiệu

Thoát nước và xử lý nước thải là quá trình quan trọng đối với môi trường và sức khỏe con người. Để đảm bảo hiệu quả và an toàn, cần tuân thủ một số quy chuẩn kỹ thuật quan trọng như: Quy chuẩn về chất lượng nước thải; Quy chuẩn về quy trình xử lý; Quy chuẩn về phát thải và khí thải; Quy chuẩn về an toàn lao động

Nếu không tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật về thoát nước và xử lý nước thải có thể xảy ra một số hệ quả đáng lo ngại, cùng tìm hiểu chi tiết trong các mục dưới đây:

2. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thoát nước và xử lý nước thải

Trong hoạt động quy hoạch xây dựng, yêu cầu về thoát nước và xử lý nước thải là một phần quan trọng không thể thiếu, với mục tiêu bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Căn cứ vào Quy chuẩn QCVN 01:2021/BXD, mục 2.11, các yêu cầu cụ thể được đưa ra như sau:

-  Lưu lượng nước thải phát sinh:

+ Dự báo lưu lượng nước thải phát sinh dựa trên các dữ liệu hiện trạng, mức độ tiện nghi của khu đô thị hoặc công nghệ sản xuất, đảm bảo lưu lượng nước thải phát sinh đạt ít nhất 80% chỉ tiêu cấp nước tương ứng.

+ Xác định khối lượng phân bùn phát sinh dựa trên mức độ hoàn thiện của hệ thống công trình vệ sinh tại chỗ hoặc theo tiêu chuẩn được lựa chọn áp dụng, nhưng không dưới 0,04 m3/người/năm.

- Mạng lưới thoát nước:

+ Các khu vực mới phải quy hoạch hệ thống thoát nước riêng. Khu vực hiện hữu đã có mạng lưới thoát nước chung cần quy hoạch hệ thống thoát nước riêng hoặc cải tạo thành hệ thống thoát nước riêng.

+ Vùng hải đảo cần quy hoạch hệ thống thoát nước thải riêng và xử lý nước thải đạt yêu cầu về môi trường có thể tái sử dụng.

+ Các công trình trên mạng lưới thoát nước phải tuân thủ Quy chuẩn QCVN 07-2:2016/BXD.

- Nhà máy xử lý nước thải, trạm xử lý nước thải:

+ Nước thải sinh hoạt, y tế, công nghiệp phải được xử lý đảm bảo các quy định về môi trường trước khi xả ra nguồn tiếp nhận. Bùn thải phải được thu gom, xử lý hoặc vận chuyển đến cơ sở xử lý tập trung.

+ Vị trí nhà máy, trạm xử lý mới phải được quy hoạch ở cuối dòng chảy của nguồn tiếp nhận nước thải, cuối hướng gió chính của đô thị và tại khu vực có đủ đất cho mở rộng.

+ Khoảng cách an toàn về môi trường phải được tuân thủ.

- Quy định khoảng cách an toàn về môi trường:

+ Khoảng cách an toàn về môi trường của các công trình cần được quy định theo bảng chỉ tiêu tương ứng với công suất.

+ Đối với các trạm bơm nước thải sử dụng máy bơm thả chìm đặt trong giếng kín, cần có ống thông hơi xả mùi hôi ở độ cao ≥ 3 m so với mặt đất.

+ Bố trí dải cây xanh cách ly quanh khu vực xây dựng nhà máy, trạm xử lý mới với chiều rộng không dưới 10 m.

+ Trong phạm vi khoảng cách an toàn về môi trường, chỉ được quy hoạch đường giao thông, bãi đỗ xe, công trình cấp điện, trạm trung chuyển và các công trình khác của trạm bơm nước thải, trạm xử lý nước thải.

Đảm bảo tuân thủ các yêu cầu này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo sức khỏe cộng đồng và phát triển bền vững của xã hội.

3. Quy định về thoát nước và xử lý nước thải trong Luật Bảo vệ môi trường

Quy định về quản lý nước thải, theo Điều 3 của Nghị định 45/2022/NĐ-CP, là việc mà cá nhân, tổ chức xả các loại nước thải vào môi trường, bao gồm đất, nước dưới đất, nước mặt, nước biển trong và ngoài các khu sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung. Theo quy định của Chương VI Luật Bảo vệ môi trường 2020, quản lý nước thải bao gồm hai phần chính:

 Thu gom và xử lý nước thải: Theo Điều 86 Luật Bảo vệ môi trường 2020:

Các khu dân cư mới và các cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ tập trung phải có hệ thống thu gom, xử lý nước thải riêng biệt với hệ thống thoát nước mưa, trừ trường hợp được quy định đặc biệt bởi Chính phủ.

Quản lý nước thải ở khu dân cư bao gồm việc thu gom nước thải sinh hoạt từ tổ chức, hộ gia đình và nước thải từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong đô thị. Nước thải từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ phải được xử lý sơ bộ trước khi đưa vào hệ thống thu gom và xử lý nước thải đô thị.

Nếu không có công trình xử lý nước thải tập trung, nước thải phải được thu gom và xử lý trước khi thải vào nguồn tiếp nhận.

Hệ thống xử lý nước thải: Theo Điều 87 Luật Bảo vệ môi trường 2020:

Hệ thống xử lý nước thải phải đảm bảo các yêu cầu như công nghệ phù hợp với loại nước thải cần xử lý, công suất phù hợp với lượng nước thải phát sinh, xử lý đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường và vận hành theo quy trình kỹ thuật.

Bùn thải phải được quản lý theo quy định của pháp luật về quản lý chất thải rắn, đặc biệt là khi nó có yếu tố nguy hại vượt ngưỡng quy định.

Các quy định này nhằm mục đích bảo vệ môi trường, giữ gìn nguồn nước sạch và đảm bảo sức khỏe cộng đồng. Đồng thời, cũng tạo ra một cơ sở pháp lý cho việc thi hành và tuân thủ các quy định liên quan đến quản lý nước thải trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt hàng ngày

4. Hậu quả của việc vi phạm quy chuẩn kỹ thuật về thoát nước và xử lý nước thải

Các hình thức xử phạt đối với việc vi phạm quy chuẩn kỹ thuật về thoát nước và xử lý nước thải thường được quy định trong các văn bản pháp luật liên quan, như Luật Bảo vệ Môi trường và các văn bản hướng dẫn thi hành. Dưới đây là một số hình thức xử phạt phổ biến:

- Xử phạt hành chính: Bao gồm việc phạt tiền từ mức thấp đến cao tùy theo mức độ vi phạm. Tiền phạt có thể được xác định theo số tiền cố định hoặc theo tỷ lệ phần trăm của tổng giá trị dự án hoặc lợi ích thu được từ việc vi phạm.

Sử dụng biện pháp bảo vệ môi trường: Bao gồm việc buộc tháo dỡ, di chuyển hoặc tái thiết kế công trình không đảm bảo yêu cầu về thoát nước và xử lý nước thải.

- Xử lý hình sự: Trong những trường hợp nghiêm trọng hoặc tái diễn vi phạm, có thể áp dụng các biện pháp xử lý hình sự đối với cá nhân hoặc tổ chức gây ra vi phạm.

Tác động tiêu cực đến môi trường và sức khỏe con người từ việc vi phạm quy chuẩn kỹ thuật về thoát nước và xử lý nước thải là rất lớn và đa dạng:

- Ô nhiễm môi trường: Việc xả nước thải không được xử lý đúng cách có thể gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, ảnh hưởng đến các nguồn nước dưới đất, nước mặt, và môi trường sống của sinh vật biển.

- Ảnh hưởng đến sức khỏe con người: Nước thải chứa các chất độc hại và vi khuẩn có thể gây ra các bệnh về tiêu hóa, nhiễm trùng và các vấn đề sức khỏe khác khi tiếp xúc trực tiếp hoặc sử dụng nước ô nhiễm này.

- Mất cân bằng sinh thái: Ô nhiễm nước cũng có thể gây ra mất cân bằng trong hệ sinh thái, ảnh hưởng đến sự phát triển của các loài thực vật và động vật sống trong môi trường nước.

- Thiệt hại kinh tế: Ô nhiễm nước và môi trường xấu cũng có thể gây ra thiệt hại kinh tế đáng kể, bao gồm thiệt hại cho ngành đánh cá, du lịch và nông nghiệp.

Những tác động này không chỉ ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe con người ngay trong thời điểm hiện tại mà còn có thể kéo dài và lan rộng ra các thế hệ tương lai. Do đó, việc tuân thủ và thực hiện các quy chuẩn kỹ thuật về thoát nước và xử lý nước thải là vô cùng quan trọng để bảo vệ

5. Giải pháp đảm bảo tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật về thoát nước và xử lý nước thải

Để đảm bảo tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật về thoát nước và xử lý nước thải, cần thiết phải triển khai một loạt các giải pháp nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng, khuyến khích đầu tư vào hệ thống xử lý, và tăng cường kiểm tra giám sát. Dưới đây là các giải pháp cụ thể:

- Tăng cường giáo dục và tạo ra nhận thức: Tổ chức các chương trình giáo dục, hội thảo, và chiến dịch thông tin để tăng cường nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật về thoát nước và xử lý nước thải. Việc cung cấp thông tin rõ ràng và minh bạch về tác động của ô nhiễm nước đến môi trường và sức khỏe con người sẽ giúp tạo ra sự nhận thức và sự chấp nhận từ phía cộng đồng.

- Khuyến khích đầu tư vào hệ thống xử lý: Tạo điều kiện thuận lợi và hỗ trợ tài chính cho các tổ chức, cá nhân đầu tư vào việc xây dựng và nâng cấp hệ thống thoát nước và xử lý nước thải đạt chuẩn. Các chính sách khuyến khích và hỗ trợ tài chính như giảm thuế, cấp vốn ưu đãi, và hỗ trợ kỹ thuật sẽ thúc đẩy sự đầu tư từ các bên liên quan.

- Tăng cường kiểm tra giám sát: Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực thi pháp luật về bảo vệ môi trường, đặc biệt là trong lĩnh vực thoát nước và xử lý nước thải. Việc thực hiện các cuộc kiểm tra định kỳ và không thông báo trước sẽ tạo ra áp lực cho các tổ chức, cá nhân phải tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật và pháp luật, đồng thời cũng đảm bảo rằng các biện pháp sửa đổi và xử lý sẽ được thực hiện đối với những trường hợp vi phạm.

- Xây dựng hệ thống phản hồi và xử lý vi phạm: Tạo ra các cơ chế và quy trình để tiếp nhận và xử lý thông tin phản ánh về các trường hợp vi phạm quy chuẩn kỹ thuật về thoát nước và xử lý nước thải một cách nhanh chóng và hiệu quả. Việc xử lý kịp thời và nghiêm túc các trường hợp vi phạm sẽ gửi đi thông điệp mạnh mẽ về sự nghiêm túc trong việc tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật.

Bài viết liên quan: Quy định pháp luật hiện hành về việc quản lý hệ thống thoát nước thải

Nội dung trên đây chỉ mang tính chất tham khảo. Trường hợp nếu quý khách còn vướng mắc về vấn đề trên hoặc mọi vấn đề pháp lý khác, quý khách hãy vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi qua Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến theo số điện thoại 19006162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài kịp thời hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc.

Nếu quý khách cần báo giá dịch vụ pháp lý thì quý khách có thể gửi yêu cầu báo phí dịch vụ đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để nhận được thông tin sớm nhất! Rất mong nhận được sự hợp tác và tin tưởng của quý khách! Luật Minh Khuê xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng!