1. Cơ sở pháp lý
Cơ sở pháp lý quy định về thủ tục xuất khẩu hàng hóa từ kho ngoại quan ra nước ngoài được quy định rõ ràng trong Nghị định 08/2015/NĐ-CP. Nghị định này không chỉ cung cấp những quy định chi tiết liên quan đến một số điều của Luật Hải quan, mà còn hướng dẫn các biện pháp thi hành liên quan đến thủ tục hải quan, kiểm tra và giám sát hải quan, cũng như kiểm soát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện vận tải xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh. Đồng thời, Nghị định cũng đề cập đến việc cung cấp thông tin liên quan đến hoạt động quản lý nhà nước về hải quan, nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong các hoạt động xuất nhập khẩu.
Đối tượng áp dụng của Nghị định này rất đa dạng và bao gồm nhiều thành phần khác nhau. Đầu tiên, nó bao gồm các tổ chức và cá nhân thực hiện các hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu và quá cảnh hàng hóa, cũng như xuất cảnh, nhập cảnh và quá cảnh các phương tiện vận tải. Thứ hai, Nghị định cũng áp dụng cho các tổ chức và cá nhân có quyền và nghĩa vụ liên quan đến hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa, cũng như xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải. Thứ ba, cơ quan hải quan và công chức hải quan cũng là một trong những đối tượng cần tuân thủ các quy định trong Nghị định này. Cuối cùng, các cơ quan khác của Nhà nước cũng có vai trò quan trọng trong việc phối hợp quản lý nhà nước về hải quan, từ đó tạo nên một hệ thống quản lý hiệu quả và đồng bộ trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.
2. Địa điểm làm thủ tục khai hải quan
Căn cứ theo Điều 4 của Nghị định 08/2015/NĐ-CP (được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Nghị định 59/2018/NĐ-CP), quy định về địa điểm làm thủ tục hải quan được thực hiện theo hướng dẫn tại Điều 22 của Luật Hải quan. Đối với các thư, gói, kiện hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc dịch vụ chuyển phát nhanh, đặc biệt là những hàng hóa thuộc danh mục hàng hóa nhập khẩu phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập do Thủ tướng Chính phủ ban hành, việc thực hiện thủ tục hải quan sẽ diễn ra tại Chi cục quản lý địa điểm tập kết, nơi kiểm tra và giám sát tập trung đối với hàng bưu chính và hàng chuyển phát nhanh.
Ngoài ra, đối với hàng hóa quá cảnh gửi qua các dịch vụ bưu chính và chuyển phát nhanh, địa điểm làm thủ tục hải quan sẽ được xác định theo quy định tại Điều 43 của Nghị định này. Đối với hàng hóa kinh doanh tạm nhập và tái xuất qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh, địa điểm làm thủ tục hải quan sẽ được quy định theo các quy định pháp luật liên quan.
Thủ tướng Chính phủ cũng có trách nhiệm quyết định Danh mục hàng hóa nhập khẩu cần phải làm thủ tục hải quan tại cửa khẩu nhập, căn cứ vào tình hình xuất khẩu và nhập khẩu trong từng thời kỳ. Hơn nữa, dựa trên quy hoạch và hệ thống cảng biển, cảng thủy nội địa, cảng hàng không quốc tế, cửa khẩu đường bộ, cảng cạn (ICD), cũng như ga đường sắt liên vận quốc tế và mạng bưu chính công cộng cung ứng dịch vụ quốc tế, Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ quyết định tổ chức bộ máy và bố trí lực lượng làm thủ tục hải quan. Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan sẽ có trách nhiệm công nhận các kho, bãi, địa điểm trong khu vực cảng biển, cảng thủy nội địa, cảng hàng không quốc tế, và ga đường sắt liên vận quốc tế, đảm bảo đủ điều kiện tập kết, kiểm tra và giám sát hải quan trước khi cho phép hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu được tập kết để làm thủ tục hải quan. Các điều kiện và trình tự thủ tục liên quan đến việc công nhận, mở rộng, thu hẹp, di chuyển, chuyển quyền sở hữu, tạm dừng hoặc chấm dứt hoạt động của các địa điểm tập kết và kiểm tra, giám sát hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu sẽ được thực hiện theo quy định tại Mục 2 Chương III của Nghị định số 68/2016/NĐ-CP, ngày 01 tháng 7 năm 2016 của Chính phủ về điều kiện kinh doanh hàng miễn thuế, kho bãi, và các địa điểm làm thủ tục hải quan.
3. Thủ tục xuất khẩu hàng hóa từ kho ngoại quan ra nước ngoài
Căn cứ theo Điều 88 của Nghị định 08/2015/NĐ-CP, quy định về thủ tục hải quan đối với hàng hóa đưa vào và đưa ra kho ngoại quan được thực hiện như sau. Khi hàng hóa từ nước ngoài hoặc từ nội địa, bao gồm cả khu phi thuế quan, được đưa vào kho ngoại quan, chủ hàng hoặc người được ủy quyền của chủ hàng phải thực hiện thủ tục nhập kho tại Chi cục Hải quan quản lý kho ngoại quan. Điều này đảm bảo rằng mọi hàng hóa đều được theo dõi và quản lý chặt chẽ ngay từ khi bước vào kho ngoại quan.
Đối với hàng hóa được đưa ra từ kho ngoại quan, cho dù là xuất khẩu ra nước ngoài hay nhập vào nội địa hoặc các khu phi thuế quan, chủ hàng cũng cần kê khai thông tin chi tiết với Chi cục Hải quan quản lý kho ngoại quan. Nếu hàng hóa đó nhập khẩu vào thị trường Việt Nam, việc làm thủ tục hải quan sẽ giống như đối với hàng hóa nhập khẩu từ nước ngoài theo loại hình nhập khẩu tương ứng. Thời điểm xác định hàng hóa đã nhập khẩu thực tế là khi cơ quan hải quan xác nhận việc đưa hàng ra khỏi kho ngoại quan. Đặc biệt, đối với những hàng hóa thuộc diện buộc phải tái xuất theo quyết định của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, thì không được phép nhập khẩu trở lại thị trường Việt Nam.
Hơn nữa, hàng hóa vận chuyển từ cửa khẩu nhập đến kho ngoại quan, cũng như hàng hóa từ kho ngoại quan đến cửa khẩu xuất, và hàng hóa từ nội địa đưa vào kho ngoại quan đều phải thực hiện thủ tục hải quan như đối với hàng hóa vận chuyển đang chịu sự giám sát hải quan. Tuy nhiên, trường hợp hàng hóa đã hoàn tất thủ tục xuất khẩu từ nội địa hoặc đã mở tờ khai vận chuyển kết hợp khi làm thủ tục nhập khẩu vào nội địa sẽ được miễn trừ quy định này.
Cuối cùng, Bộ trưởng Bộ Tài chính có trách nhiệm hướng dẫn cụ thể về thủ tục hải quan, kiểm tra và giám sát hải quan đối với hàng hóa đưa ra, đưa vào kho ngoại quan, cũng như quy định về việc xử lý hàng hóa tồn đọng quá thời hạn gửi kho ngoại quan. Điều này không chỉ góp phần bảo đảm sự minh bạch trong các hoạt động xuất nhập khẩu mà còn giúp quản lý hàng hóa một cách hiệu quả và hợp pháp.
4. Quyền lợi và nghĩa vụ của các bên khi xuất khẩu hàng hóa từ kho ngoại quan ra nước ngoài
Khi xuất khẩu hàng hóa từ kho ngoại quan ra nước ngoài, quyền lợi và nghĩa vụ của các bên liên quan, đặc biệt là người khai hải quan và cơ quan hải quan, được quy định rõ ràng nhằm đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Người khai hải quan, tức là cá nhân hoặc tổ chức thực hiện các thủ tục hải quan cho hàng hóa xuất khẩu, có quyền lợi nổi bật là được hưởng các ưu đãi về thuế, phí theo quy định của pháp luật. Điều này giúp họ tiết kiệm chi phí và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, người khai hải quan cũng được hỗ trợ trong quá trình làm thủ tục, từ việc chuẩn bị hồ sơ đến việc thực hiện các bước cần thiết để hoàn tất thủ tục hải quan một cách thuận lợi và nhanh chóng.
Tuy nhiên, đi kèm với quyền lợi là những nghĩa vụ mà người khai hải quan phải thực hiện. Họ có trách nhiệm khai báo chính xác và đầy đủ thông tin về hàng hóa, bao gồm cả nguồn gốc, giá trị và các đặc điểm khác. Việc tuân thủ các quy định của pháp luật hải quan là một nghĩa vụ bắt buộc, giúp đảm bảo tính hợp pháp và minh bạch trong toàn bộ quá trình xuất khẩu.
Về phía cơ quan hải quan, họ cũng có quyền lợi và nghĩa vụ riêng. Cơ quan hải quan có quyền kiểm soát hàng hóa xuất khẩu, đảm bảo rằng mọi hoạt động xuất khẩu đều diễn ra theo đúng quy định của pháp luật. Một trong những trách nhiệm quan trọng của họ là thu thuế và phí theo quy định, từ đó bảo đảm nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Hơn nữa, cơ quan hải quan còn có nhiệm vụ bảo vệ lợi ích của nhà nước, thông qua việc giám sát và kiểm tra chặt chẽ các hoạt động xuất nhập khẩu, góp phần duy trì trật tự và an ninh trong hoạt động thương mại quốc tế.
Tóm lại, quyền lợi và nghĩa vụ của các bên liên quan trong quy trình xuất khẩu hàng hóa từ kho ngoại quan ra nước ngoài không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các thủ tục hải quan mà còn góp phần bảo vệ lợi ích của cả người khai hải quan và nhà nước, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của hoạt động xuất nhập khẩu.
Xem thêm bài viết: Thủ tục khởi kiện khi công ty xuất khẩu hàng hóa không giao hàng đúng thời hạn có yếu tố nước ngoài ?
Khi quý khách có thắc mắc về quy định pháp luật, vui lòng liên hệ đến hotline 19006162 hoặc gửi thư tư vấn đến địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn.
