I. Chuẩn bị
Đối với mỗi học sinh:
- Một dây dẫn có điện trở chưa biết giá trị.
- Một nguồn điện 6V có thể điều chỉnh được liên tục các giá trị hiệu điện thế từ 0 - 6V.
- Một vôn kế có giới hạn đo 6V và độ chia nhỏ nhất là 0,1V.
- Một ampe kế có giới hạn đo 1,5V và độ chia nhỏ nhất 0,01A.
- Bảy đoạn dây nối, mỗi đoạn dài 30cm.
- Một công tắc.
- Chuẩn bị báo cáo theo mẫu đã cho ở cuối bài
II. Nội dung thực hành
1. Vẽ sơ đồ mạch điện để đo điện trở của một dây dẫn bằng vôn kế và ampe kế, đánh dấu chốt (+) và (-) của vôn kế và ampe kế.
2. Mắc mạch điện theo sơ đồ đã vẽ.
3. Lần lượt đặt các giá trị hiệu điện thế khác nhau tăng dần từ 0 – 5V vào hai đầu dây dẫn. Đọc và ghi cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn ứng với mỗi hiệu điện thế vào bảng kết quả của báo cáo.
4. Hoàn thành báo cáo thực hành theo mẫu đã chuẩn bị.
III. Mẫu báo cáo
Chú ý: Dưới đây chỉ là bài mẫu tham khảo, khi làm bài thực hành bài các bạn cần thay số đo mà mình đã đo được trên trường để có một bài báo cáo thực hành đúng.
THỰC HÀNH: XÁC ĐỊNH ĐIỆN TRỞ CỦA MỘT DÂY DẪN BẰNG AMPE KẾ VÀ VÔN KẾ
Họ và tên:.......................................................................Lớp:.................................
1. Trả lời câu hỏi
a) Công thức tính điện trở: 
. Tromg đó U (V) là hiệu điện thế dặt vào hai đầu sợi dây dẫn, I (A) là cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn đó.
b) Muốn đo hiệu điện thế giữa hai đầu một dây dẫn cần dùng vôn kế, Vì vôn kế thường có điện trở rất lớn nên mắc dụng cụ này song song với dây dẫn cần đo, chốt (+) của vôn kế được mắc với cực (+) của nguồn điện.
c) Muốn đo cường độ dòng điện chạy qua một dây dẫn cần dùng ampe kế, mắc dụng cụ này nối tiếp với dây dẫn cần đo, chốt (+) của ampe kế được mắc với cực (+) của nguồn điện..
2. Kết quả đo
| Lần đo | Hiệu điện thế (V) | Cường độ dòng điện (A) | Điện trở () |
| 1 | 1,0 | 0,09 | 11,1 |
| 2 | 2,0 | 0,19 | 10,5 |
| 3 | 3,0 | 0,30 | 10,0 |
| 4 | 4,0 | 0,40 | 10,0 |
| 5 | 5,0 | 0,49 | 10,2 |
b) Giá trị trung bình của điện trở:
= 10,4 ()
c) Nhận xét về nguyên nhân gây ra sự khác nhau (nếu có) của các trị số điện trở vừa tính được trong mỗi lần đo: Nếu xảy ra sự khác nhau của các trị số điện trở vừa tính được trong mỗi lần đo, thì sự khác nhau có thể do sai số trong lúc thực hành, và sai số trong lúc đọc các giá trị đo được.
IV. Bài tập vận dụng liên quan mở rộng thêm về ampe kế và vôn kế
Câu 1: Ampe kế được sử dụng để đo điện áp hay dòng điện?
Lời giải chi tiết:
Ampe kế được sử dụng để đo dòng điện, chứ không phải đo điện áp. Nó được thiết kế để đo lường hoặc đoán định dòng điện thông qua một phần của mạch điện, đo được trong đơn vị Ampere (A). Để đo điện áp, người ta sử dụng vôn kế.
Câu 2: Giải thích nguyên lý hoạt động của ampe kế.
Lời giải chi tiết:
Ampe kế hoạt động dựa trên hiệu ứng từ trường điện động (Electromagnetic induction). Nguyên lý cơ bản của ampe kế là khi dòng điện đi qua một dây dẫn, nó tạo ra một trường từ xung quanh dây đó. Khi dây dẫn này được cuốn quanh một lõi từ, hiệu ứng từ trường sẽ tạo ra một điện áp trong lõi từ này.
Khi dòng điện đi qua dây cuộn, nó tạo ra một từ trường biến thiên xung quanh dây. Lõi từ bên trong cuộn dây này sẽ trải qua sự thay đổi từ trường, gây ra một điện áp theo định luật Faraday của điện từ động. Điện áp này tỉ lệ thuận với dòng điện đi qua dây.
Ampe kế sau đó chuyển đổi điện áp này thành một giá trị dòng điện có thể đọc được trên màn hình hoặc bằng cách sử dụng kim chỉ.
Tóm lại, nguyên lý hoạt động của ampe kế dựa trên hiệu ứng từ trường và điện từ động để chuyển đổi dòng điện thành điện áp và sau đó đo lường giá trị dòng điện đó.
Câu 3: Trong mạch điện có dòng điện biết trước, làm thế nào để kết nối ampe kế để đo đúng dòng điện?
Lời giải chi tiết:
Để đo đúng dòng điện trong một mạch điện có dòng biết trước, bạn cần kết nối ampe kế vào mạch sao cho dòng điện chảy qua ampe kế. Thông thường, bạn sẽ cắt một phần của dây dẫn và đặt ampe kế ở giữa để đo lường dòng điện chảy qua.
Đảm bảo rằng khi bạn kết nối ampe kế vào mạch, nó được kết nối theo hướng đúng, từ điểm bắt đầu đến điểm kết thúc của dòng điện (theo hướng dương). Nếu ampe kế có hướng, hãy chắc chắn rằng bạn đã đặt nó đúng hướng để đo dòng điện chính xác.
Lưu ý rằng khi thêm ampe kế vào mạch, nó cũng có thể ảnh hưởng đến dòng điện trong mạch. Ampe kế có trở kháng nội và việc thêm nó vào mạch có thể làm thay đổi dòng điện một chút. Tuy nhiên, với ampe kế có trở kháng nội thấp, ảnh hưởng này thường rất nhỏ và có thể bị bỏ qua trong hầu hết các trường hợp đo lường thông thường.
Câu 4: Vôn kế được sử dụng để đo điện áp hay dòng điện?
Lời giải chi tiết:
Vôn kế được sử dụng để đo điện áp. Nó đo lường điện áp trong một mạch điện bằng cách kết nối hai đầu dò của nó đến hai điểm trong mạch để đo lường điện áp giữa chúng. Đơn vị đo của vôn kế là volts (V).
Câu 5: Nguyên tắc hoạt động của vôn kế và cách chúng đo điện áp.
Lời giải chi tiết:
Nguyên tắc hoạt động của vôn kế dựa trên việc sử dụng nguyên lý của một loại sensor điện áp. Các vôn kế thường sử dụng nguyên tắc của một số loại hiệu ứng điện từ, chẳng hạn như hiệu ứng Hall hoặc nguyên tắc của các mạch điện trở.
Cụ thể, một số vôn kế sử dụng hiệu ứng Hall trong đó một dòng điện chạy qua một dây dẫn trong một trường từ, tạo ra một điện áp vuông góc với cả hai hướng này. Khi vôn kế được kết nối vào mạch điện cần đo, nó cảm nhận và chuyển đổi điện áp này thành giá trị mà chúng ta có thể đọc được trên màn hình.
Một cách hoạt động khác của vôn kế dựa trên nguyên tắc của mạch điện trở, trong đó một dãy các resistor được sắp xếp để tạo ra một mức điện áp cụ thể khi dòng điện chảy qua chúng. Dựa vào mức điện áp này, vôn kế có thể đo lường giá trị điện áp trong mạch.
Tóm lại, vôn kế hoạt động bằng cách chuyển đổi điện áp mà nó cảm nhận từ mạch cần đo thành một giá trị mà chúng ta có thể đọc được trên màn hình hiển thị.
