1. Cơ quan quản lý về dịch vụ viễn thông
Theo quy định tại Điều 59 Luật Viễn thông 2023 (chưa có hiệu lực) thì cơ quan quản lý về dịch vụ viễn thông tại Việt Nam:
- Bộ Thông tin và Truyền thông (BTTTT):
+ Là cơ quan nhà nước chủ quản, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về bưu chính, viễn thông, phát thanh, truyền hình và công nghệ thông tin.
+ Cụ thể, BTTTT có trách nhiệm:
-> Quy định chính sách, pháp luật về viễn thông;
-> Cấp phép hoạt động viễn thông;
-> Quản lý giá dịch vụ viễn thông;
-> Quản lý chất lượng mạng và dịch vụ viễn thông;
-> Giải quyết tranh chấp về viễn thông.
- Các cơ quan chức năng khác:
+ Bộ Tài chính: Phụ trách quản lý giá cước viễn thông theo quy định của pháp luật.
+ Bộ Công an: Đảm bảo an ninh mạng, an ninh, trật tự trong lĩnh vực viễn thông.
+ Doanh nghiệp viễn thông: Cung cấp dịch vụ viễn thông theo quy định của pháp luật và được cấp phép bởi BTTTT.
- Ngoài ra, còn có một số tổ chức khác tham gia quản lý dịch vụ viễn thông như:
+ Ủy ban Nhân dân các cấp: Quản lý viễn thông trên địa bàn do mình quản lý.
+ Hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam: Bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng dịch vụ viễn thông.
- Lưu ý:
+ Người tiêu dùng có thể liên hệ với các cơ quan chức năng nêu trên để khiếu nại, tố cáo về vi phạm trong lĩnh vực viễn thông.
+ BTTTT có trang web chính thức: Cung cấp đầy đủ thông tin về lĩnh vực viễn thông, bao gồm cả chính sách, pháp luật, giá cước dịch vụ, chất lượng mạng và dịch vụ, v.v.
Việc quản lý dịch vụ viễn thông tại Việt Nam được thực hiện bởi nhiều cơ quan, tổ chức khác nhau, trong đó BTTTT đóng vai trò chủ đạo. Người tiêu dùng cần nắm rõ các thông tin về quản lý viễn thông để bảo vệ quyền lợi của bản thân khi sử dụng dịch vụ.
2. Quy trình quản lý giá dịch vụ viễn thông
Cũng theo quy định tại Điều 59 Luật Viễn thông năm 2023 thì việc quản lý giá dịch vụ viễn thông được thực hiện như sau:
* Bộ Thông tin và Truyền thông (BTTTT) có trách nhiệm chính trong việc quản lý giá dịch vụ viễn thông tại Việt Nam. Các trách nhiệm cụ thể của BTTTT bao gồm:
- Chỉ đạo và hướng dẫn thực hiện chế độ báo cáo, kế toán, kiểm toán phục vụ hoạt động quản lý giá dịch vụ viễn thông: BTTTT quy định các báo cáo, thủ tục, hồ sơ liên quan đến việc kê khai, niêm yết giá dịch vụ viễn thông của doanh nghiệp. Đồng thời, BTTTT cũng hướng dẫn các cơ quan chức năng thực hiện kiểm tra, giám sát việc kê khai, niêm yết giá dịch vụ viễn thông của doanh nghiệp.
- Tổ chức thực hiện kê khai, niêm yết giá dịch vụ viễn thông theo quy định của pháp luật về giá: BTTTT quy định nội dung, hình thức và thời hạn kê khai, niêm yết giá dịch vụ viễn thông của doanh nghiệp. BTTTT cũng có trách nhiệm kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá dịch vụ viễn thông của doanh nghiệp theo quy định.
- Chủ động phối hợp với Bộ Công Thương thực hiện quản lý cạnh tranh trong lĩnh vực viễn thông theo quy định của pháp luật về cạnh tranh; phối hợp quản lý hoạt động khuyến mại trong cung cấp dịch vụ viễn thông: BTTTT phối hợp với Bộ Công Thương để ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật về cạnh tranh trong lĩnh vực viễn thông, bảo đảm sự cạnh tranh lành mạnh trong thị trường viễn thông. BTTTT cũng phối hợp quản lý hoạt động khuyến mại của doanh nghiệp viễn thông để đảm bảo khuyến mại minh bạch, không gây thiệt hại cho người tiêu dùng.
- Kiểm soát, đình chỉ áp dụng giá dịch vụ viễn thông khi doanh nghiệp viễn thông áp đặt, tăng giá hoặc hạ giá dịch vụ viễn thông gây mất ổn định thị trường viễn thông, làm thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng dịch vụ viễn thông, doanh nghiệp viễn thông khác và của Nhà nước: BTTTT có quyền kiểm tra việc áp dụng giá dịch vụ viễn thông của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp viễn thông áp dụng giá dịch vụ viễn thông vi phạm quy định, BTTTT có quyền đình chỉ áp dụng giá dịch vụ viễn thông đó.
* Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông (BTTTT) có vai trò quan trọng trong việc quản lý giá dịch vụ viễn thông tại Việt Nam. Cụ thể, Bộ trưởng BTTTT có những trách nhiệm sau:
- Quy định về quản lý giá dịch vụ viễn thông: Bộ trưởng BTTTT ban hành các văn bản quy phạm pháp luật quy định về quản lý giá dịch vụ viễn thông, bao gồm:
+ Quy định về thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan trong việc quản lý giá dịch vụ viễn thông.
+ Quy định về thủ tục, hồ sơ liên quan đến việc kê khai, niêm yết giá dịch vụ viễn thông.
+ Quy định về các hành vi vi phạm pháp luật về giá dịch vụ viễn thông và biện pháp xử lý vi phạm.
- Chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính ban hành quy định phương pháp định giá dịch vụ viễn thông:
+ Bộ trưởng BTTTT chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành quy định phương pháp định giá dịch vụ viễn thông.
+ Quy định phương pháp định giá dịch vụ viễn thông phải đảm bảo các nguyên tắc sau: Khách quan, minh bạch; Cạnh tranh lành mạnh; Hiệu quả, hợp lý; Bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người sử dụng dịch vụ viễn thông.
- Quyết định giá dịch vụ viễn thông đối với các dịch vụ thuộc Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá:
+ Bộ trưởng BTTTT quyết định giá dịch vụ viễn thông đối với các dịch vụ thuộc Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá.
+ Việc quyết định giá dịch vụ viễn thông phải thực hiện trên cơ sở quy định phương pháp định giá dịch vụ viễn thông và căn cứ vào các yếu tố sau: Chi phí sản xuất, kinh doanh dịch vụ viễn thông; Nhu cầu thị trường; Mức giá của các dịch vụ viễn thông tương tự trên thị trường quốc tế; Mức lạm phát.
* Doanh nghiệp viễn thông có vai trò quan trọng trong việc cung cấp dịch vụ viễn thông đến người tiêu dùng. Để đảm bảo hài hòa lợi ích của doanh nghiệp và người sử dụng dịch vụ, pháp luật Việt Nam quy định các quyền và nghĩa vụ cụ thể của doanh nghiệp viễn thông về giá dịch vụ viễn thông như sau:
- Quyền:
+ Quyết định giá dịch vụ viễn thông do doanh nghiệp cung cấp, trừ dịch vụ viễn thông thuộc Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá: Doanh nghiệp viễn thông có quyền tự do quyết định giá dịch vụ viễn thông do mình cung cấp, miễn là tuân thủ các quy định của pháp luật về giá và cạnh tranh.
+ Trình Bộ Thông tin và Truyền thông phương án giá dịch vụ viễn thông do Nhà nước định giá: Đối với các dịch vụ viễn thông thuộc Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, doanh nghiệp viễn thông có trách nhiệm trình Bộ Thông tin và Truyền thông phương án giá để Bộ xem xét, thẩm định và ban hành quyết định giá dịch vụ viễn thông.
- Nghĩa vụ:
+ Thực hiện phương pháp định giá dịch vụ viễn thông và các quy định quản lý giá dịch vụ viễn thông theo quy định của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông: Doanh nghiệp viễn thông phải thực hiện phương pháp định giá dịch vụ viễn thông và các quy định quản lý giá dịch vụ viễn thông theo quy định của Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông.
+ Hạch toán chi phí, xác định giá thành dịch vụ viễn thông theo đúng quy định: Doanh nghiệp viễn thông phải hạch toán chi phí, xác định giá thành dịch vụ viễn thông theo đúng quy định của pháp luật về giá.
+ Thực hiện chế độ báo cáo, kế toán, kiểm toán phục vụ hoạt động quản lý giá dịch vụ viễn thông: Doanh nghiệp viễn thông phải thực hiện chế độ báo cáo, kế toán, kiểm toán phục vụ hoạt động quản lý giá dịch vụ viễn thông theo quy định của Bộ Thông tin và Truyền thông.
+ Thực hiện kê khai, niêm yết giá dịch vụ viễn thông theo quy định của pháp luật về giá: Doanh nghiệp viễn thông phải kê khai và niêm yết giá dịch vụ viễn thông theo quy định của pháp luật về giá.
+ Không được áp đặt, tăng hoặc hạ giá dịch vụ viễn thông gây mất ổn định thị trường, làm thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng dịch vụ viễn thông, doanh nghiệp viễn thông khác và của Nhà nước: Doanh nghiệp viễn thông không được áp đặt, tăng hoặc hạ giá dịch vụ viễn thông một cách bất hợp lý, gây mất ổn định thị trường, làm thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người sử dụng dịch vụ viễn thông, doanh nghiệp viễn thông khác và của Nhà nước.
Việc thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ về giá dịch vụ viễn thông của doanh nghiệp viễn thông góp phần đảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường viễn thông Việt Nam.
3. Các hình thức quản lý giá dịch vụ viễn thông
Để đảm bảo sự cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường viễn thông, Việt Nam áp dụng các hình thức quản lý giá dịch vụ viễn thông sau:
- Quyết định giá cước:
+ Áp dụng đối với các dịch vụ viễn thông thuộc Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá.
+ Do Bộ Thông tin và Truyền thông (BTTTT) ban hành quyết định giá cước.
+ Mục đích: đảm bảo giá dịch vụ viễn thông thuộc Danh mục do Nhà nước định giá được điều tiết hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.
- Đăng ký giá cước:
+ Áp dụng đối với các dịch vụ viễn thông không thuộc Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá.
+ Doanh nghiệp viễn thông thực hiện đăng ký giá cước với BTTTT trước khi cung cấp dịch vụ.
+ Mục đích: đảm bảo giá dịch vụ viễn thông được công khai, minh bạch, tạo điều kiện cho người tiêu dùng so sánh giá cả và lựa chọn dịch vụ phù hợp.
- Thông báo giá cước:
+ Áp dụng đối với các dịch vụ viễn thông mới cung cấp trên thị trường.
+ Doanh nghiệp viễn thông thực hiện thông báo giá cước với BTTTT và người tiêu dùng trước khi cung cấp dịch vụ.
+ Mục đích: đảm bảo người tiêu dùng được thông tin đầy đủ về giá dịch vụ mới trước khi sử dụng.
- Ngoài ra, BTTTT còn thực hiện các biện pháp sau để quản lý giá dịch vụ viễn thông:
+ Kiểm tra, giám sát việc thực hiện giá dịch vụ viễn thông của doanh nghiệp.
+ Xử lý các vi phạm về giá dịch vụ viễn thông.
+ Công bố thông tin về giá dịch vụ viễn thông.
+ Giải quyết khiếu nại, tố cáo của người tiêu dùng về giá dịch vụ viễn thông.
4. Các biện pháp quản lý giá dịch vụ viễn thông
Để đảm bảo giá dịch vụ viễn thông được thực hiện đúng quy định, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của thị trường viễn thông, Bộ Thông tin và Truyền thông (BTTTT) thực hiện các biện pháp quản lý sau:
* Kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định về giá dịch vụ viễn thông:
- BTTTT thực hiện kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy định về giá dịch vụ viễn thông của doanh nghiệp viễn thông thông qua các hình thức:
+ Kiểm tra đột xuất.
+ Kiểm tra theo kế hoạch.
+ Kiểm tra theo khiếu nại, tố cáo.
- Nội dung kiểm tra bao gồm:
+ Việc thực hiện phương pháp định giá dịch vụ viễn thông.
+ Việc kê khai, niêm yết giá dịch vụ viễn thông.
+ Việc áp dụng giá dịch vụ viễn thông.
+ Việc thực hiện chế độ báo cáo, kế toán, kiểm toán phục vụ hoạt động quản lý giá dịch vụ viễn thông.
* Xử lý vi phạm quy định về giá dịch vụ viễn thông:
- BTTTT có thẩm quyền xử lý các vi phạm về giá dịch vụ viễn thông theo quy định của pháp luật.
- Các hành vi vi phạm về giá dịch vụ viễn thông có thể bị xử lý bằng các biện pháp:
+ Khắc phục hậu quả vi phạm.
+ Buộc bồi thường thiệt hại.
+ Phạt tiền.
+ Đình chỉ hoạt động kinh doanh dịch vụ viễn thông.
+ Thu hồi giấy phép hoạt động kinh doanh dịch vụ viễn thông.
* Ngoài ra, BTTTT còn thực hiện các biện pháp sau để quản lý giá dịch vụ viễn thông:
- Công bố thông tin về giá dịch vụ viễn thông: BTTTT công bố thông tin về giá dịch vụ viễn thông trên trang web của BTTTT và các kênh thông tin khác.
- Giải quyết khiếu nại, tố cáo về giá dịch vụ viễn thông: BTTTT giải quyết khiếu nại, tố cáo của người sử dụng dịch vụ viễn thông về giá dịch vụ viễn thông.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Hành vi vi phạm quy định về khuyến mại đối với dịch vụ viễn thông, hàng hóa viễn thông chuyên dùng sẽ bị xử lý như thế nào. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
