Thương nhân phân phối xăng dầu được quyết định giá bán lẻ xăng dầu hay không?

1. Thương nhân phân phối xăng dầu được quyết định giá bán lẻ xăng dầu hay không?

Hiện nay, quản lý giá bán xăng dầu trong nước được thực hiện theo nguyên tắc quy định tại khoản 1 và khoản 2 của Điều 38 Nghị định 83/2014/NĐ-CP, được sửa đổi bởi khoản 27 của Điều 1 Nghị định 95/2021/NĐ-CP, với các điểm chi tiết như sau:

- Nguyên tắc điều hành giá xăng dầu:

+ Giá bán xăng dầu được thực hiện theo cơ chế thị trường, đồng thời có sự điều tiết của Nhà nước.

+ Phải phù hợp với diễn biến giá xăng dầu thế giới và tình hình kinh tế xã hội trong từng giai đoạn thời kỳ.

- Quyền của thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và thương nhân phân phối xăng dầu:

+ Thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và thương nhân phân phối xăng dầu được quyền quyết định giá bán buôn.

+ Dựa trên tình hình thực tế của doanh nghiệp, họ quyết định giá bán lẻ xăng dầu (đối với dầu madút là giá bán buôn) trong hệ thống phân phối của mình.

+ Giá này phải phù hợp với chi phí phát sinh thực tế tại doanh nghiệp và không được cao hơn giá điều hành do cơ quan nhà nước có thẩm quyền công bố.

- Đối với địa bàn xa cảng, xa kho đầu mối, xa cơ sở sản xuất xăng dầu:

+ Nếu có chi phí thực tế phát sinh hợp lý và hợp lệ (đã được kiểm toán) dẫn đến giá bán cao hơn giá điều hành, thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu được quyền quyết định giá bán thực tế tại địa bàn đó.

+ Giá này không được vượt quá 2% so với giá điều hành công bố cùng thời điểm và đã được thông báo với Bộ Công Thương.

- Thông báo giá bán: Các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu và thương nhân phân phối xăng dầu có trách nhiệm thông báo giá bán với Bộ Công Thương, Bộ Tài chính ngay sau khi quyết định giá bán xăng dầu của doanh nghiệp.

- Xử lý biến động giá: Trong trường hợp giá cơ sở tăng trên 10% so với giá cơ sở liền kề trước đó hoặc giá các mặt hàng xăng dầu có biến động ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế-xã hội và đời sống nhân dân, Bộ Công Thương có trách nhiệm báo cáo Thủ tướng Chính phủ để xem xét và quyết định về biện pháp điều hành cụ thể.

Theo quy định tại khoản 9 Điều 3 Nghị định 83/2014/NĐ-CP, được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Nghị định 95/2021/NĐ-CP, giá cơ sở của xăng dầu là kết quả của quá trình hình thành giá tổng hợp từ các nguồn xăng dầu sản xuất trong nước và nhập khẩu. Giá cơ sở này được sử dụng như là căn cứ để cơ quan nhà nước xác định giá điều hành, tức giá cơ sở trừ đi mức chi sử dụng Quỹ bình ổn giá. Nó cũng là căn cứ để quyết định giá bán lẻ xăng dầu trong nước, đặc biệt là đối với dầu madút, là giá bán buôn.

Do đó, quy định này là cơ sở pháp lý để quyết định giá bán lẻ xăng dầu của thương nhân phân phối xăng dầu. Thương nhân này phải tuân thủ các điều chỉnh giá của pháp luật, nhất là quy định về giá cơ sở và các chi phí sử dụng Quỹ bình ổn giá. Điều này nhằm đảm bảo tính minh bạch, công bằng, và tuân thủ nghiêm túc các quy định của Nhà nước trong quản lý giá xăng dầu.

2. Giá xăng dầu được điều hành vào các thời điểm nào? 

Dựa trên các quy định của Nghị định 83/2014/NĐ-CP, với sự điều chỉnh của Nghị định 95/2021/NĐ-CP, về thời gian điều hành giá xăng dầu, có thể nêu rõ như sau: Theo quy định của Nghị định, thời gian điều hành giá xăng dầu được xác định cụ thể vào các ngày mùng 1, ngày 11 và ngày 21 hàng tháng. Trong trường hợp kỳ điều hành trùng với ngày nghỉ hoặc ngày lễ theo quy định của nhà nước, thì thời gian điều hành sẽ được dời sang ngày làm việc tiếp theo sau ngày nghỉ hoặc ngày lễ. Đối với các kỳ điều hành trùng vào dịp Tết Nguyên đán, thì thời gian điều hành sẽ được lùi sang kỳ điều hành tiếp theo.

Tuy nhiên, nếu giá các mặt hàng xăng dầu có những biến động bất thường, tác động đáng kể đến phát triển kinh tế - xã hội và cuộc sống của cộng đồng, Bộ Công Thương sẽ chịu trách nhiệm báo cáo Thủ tướng Chính phủ để được xem xét và quyết định về thời gian điều hành giá xăng dầu phù hợp."

Như vậy, nếu không có những trường hợp đặc biệt như trùng với ngày nghỉ, ngày lễ hoặc dịp Tết Nguyên đán, thì thời gian điều hành giá xăng dầu theo quy định sẽ diễn ra vào các ngày mùng 1, ngày 11 và ngày 21 hàng tháng. Tuy nhiên, quy định này có thể điều chỉnh tùy thuộc vào tình hình cụ thể và ảnh hưởng của giá xăng dầu đối với cộng đồng, trong đó Bộ Công Thương đóng vai trò quan trọng trong việc đưa ra báo cáo và đề xuất quyết định cho Thủ tướng Chính phủ.

3. Cơ quan có trách nhiệm đối với giá xăng dầu 

Hiện nay, theo quy định cụ thể tại Nghị định 83/2014/NĐ-CP, những chủ thể phải chịu trách nhiệm đối với giá xăng dầu gồm:

- Thương nhân phân phối xăng dầu: Chịu trách nhiệm về chất lượng, số lượng, và giá xăng dầu bán ra trên toàn bộ hệ thống phân phối của mình theo quy định.

- Tổng đại lý kinh doanh xăng dầu: Chịu trách nhiệm về chất lượng, số lượng, và giá xăng dầu bán ra trên toàn bộ hệ thống phân phối của mình theo quy định.

- Đại lý bán lẻ xăng dầu: Chịu trách nhiệm về chất lượng, số lượng, và giá xăng dầu niêm yết, bán ra theo quy định.

- Thương nhân nhận quyền bán lẻ xăng dầu: Chịu trách nhiệm về chất lượng, số lượng, và giá xăng dầu niêm yết, bán ra theo quy định.

- Thương nhân kinh doanh xăng dầu đối với cửa hàng bán lẻ xăng dầu: Chịu trách nhiệm về chất lượng, số lượng, và giá xăng dầu niêm yết, bán ra theo quy định.

Những quy định trên nhấn mạnh rằng mọi chủ thể liên quan đến việc kinh doanh xăng dầu đều có trách nhiệm đảm bảo chất lượng và số lượng, đồng thời niêm yết và bán xăng dầu theo quy định về giá. Điều này nhằm đảm bảo sự minh bạch, công bằng, và an toàn trong việc cung cấp năng lượng cho người tiêu dùng.

4. Mức phạt đối với hành vi vi phạm quy định về giá bán lẻ xăng dầu

Theo Nghị định 99/2020/NĐ-CP (sửa đổi tại Nghị định 17/2022/NĐ-CP), để đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong thương trường xăng dầu, mức phạt đối với các hành vi vi phạm quy định về giá bán lẻ xăng dầu được quy định cụ thể như sau:

- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi niêm yết giá bán lẻ xăng dầu không đúng với giá do thương nhân đầu mối hoặc thương nhân phân phối xăng dầu quy định.

​- Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi tự ý điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu không đúng thời điểm thương nhân đầu mối hoặc thương nhân phân phối xăng dầu quy định.

​- Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 70.000.000 đồng đối với hành vi không thông báo hoặc không gửi quyết định về giá bán lẻ xăng dầu cho các đơn vị trong hệ thống phân phối xăng dầu trước thời điểm giá có hiệu lực thi hành khi điều chỉnh tăng, giảm giá bán lẻ xăng dầu.

​- Phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 120.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện đúng quy định về trình tự điều chỉnh giá hoặc không thực hiện đúng quy định về thời gian tối thiểu giữa hai lần điều chỉnh giá liên tiếp khi điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu.

​=> Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định khoản 2 Điều 21 Nghị định 99/2020/NĐ-CP.

Quý khách có nhu cầu xem thêm bài viết sau: Điều kiện kinh doanh xăng dầu theo quy định mới nhất năm 2023

Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, xin vui lòng không ngần ngại liên hệ với chúng tôi thông qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Đội ngũ chuyên gia của chúng tôi sẵn sàng lắng nghe và cung cấp sự tư vấn chuyên nghiệp để giúp quý khách giải quyết mọi vấn đề một cách hiệu quả và đúng luật. Ngoài ra, quý khách hàng cũng có thể gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp mọi thắc mắc một cách nhanh chóng. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi yêu cầu của quý khách hàng một cách chu đáo và chất lượng.