Thuyết minh về lễ hội Đền Quả - Nghệ An chọn lọc hay nhất - Mẫu số 1
Đền Quả Sơn, thường được biết đến với các tên gọi như Đền Quả hay Đền Mượu, đặt ngự trên bản đá dưới chân dãy núi Quả, hiện thuộc xã Bồi Sơn, huyện Đô Lương. Tính đến nay, tòa đền này đã có tuổi thọ lên tới gần một ngàn năm, qua những lần trùng tu và bảo quản kỹ lưỡng. Nó đã trở thành một biểu tượng lịch sử văn hóa uy nghi, tôn nghiêm, có quy mô vô cùng đồ sộ, đặt trong một khuôn viên rộng lớn và tuyệt đẹp.
Không chỉ nổi tiếng với giá trị nghệ thuật, quy mô toàn vẹn và sự linh thiêng, Đền Quả Sơn còn đặc biệt vì đây là nơi thờ Uy Minh Vương Lý Nhật Quang, người có công lao lớn trong việc xây dựng quê hương Nghệ An và bảo vệ biên giới cho quốc gia Đại Việt trong thời kỳ nhà Lý. Theo thần phả của Đền Quả Sơn và nhiều nguồn tư liệu lịch sử khác, Lý Nhật Quang là con thứ 8 của vua Lý Thái Tổ. Năm 1039, ông được triều đình cử đến Nghệ An để quản lý việc thu thuế. Vào tháng 11/1041, ông được bổ nhiệm làm Uy Minh Vương, chấp trịch Nghệ An. Trong thời kỳ lãnh đạo xứ Nghệ, ông đã đưa ra nhiều chính sách cải cách kinh tế, chính trị và văn hóa, duy trì trật tự an ninh, thu phục tâm hồn nhân dân... biến khu vực biên giới lớn phía nam đất nước thành một cứ điểm vững chắc, phồn thịnh, là nền tảng cho nhiều triều đại sau này.
Để tưởng nhớ đến những đóng góp lớn của Uy Minh Vương Lý Nhật Quang trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước, người dân Nghệ An đã xây dựng nhiều đền đài, miếu mạo để thờ cúng và kỷ niệm công ơn của ông. Cuốn sách "Việt điện u linh tập" đã mô tả ông như một "phúc thần của cả châu". Hiện nay, trên lãnh thổ Nghệ Tĩnh có hơn 30 điểm thờ Lý Nhật Quang như Thành hoàng. Qua các thời kỳ như nhà Lý, Trần, Lê, Nguyễn, Uy Minh Vương Lý Nhật Quang đã được phong nhiều tước hiệu cao quý. Ngoài việc xây dựng và tôn tạo Đền, tổ chức các nghi lễ tế tự một cách chu đáo, từ lâu nhân dân trong khu vực đã được sự hướng dẫn và hỗ trợ của Nhà nước để tổ chức Lễ hội Đền Quả Sơn một cách linh thiêng và trang trọng. Theo truyền thuyết dân gian, khi tướng quân Lý Nhật Quang đi đánh giặc, trên đường quay trở lại, Bà Bụt (hiện hình cô gái nước bên sông) đã chỉ cho ông mảnh đất huyết thực ngàn năm. Sau khi hiển thánh, Uy Minh Vương đã tổ chức Lễ tạ ơn để tri ân.
Ban đầu, Lễ hội được tổ chức hàng năm, nhưng sau đó, dân xã nhận thấy cần phải chuẩn bị kỹ lưỡng hơn để tăng thêm tính trọng thể, nên quyết định tổ chức đều kỳ, mỗi 3 năm 2 lần. Đây cũng có thể được xem là Lễ hội mừng Xuân, là cách mà nhân dân trong khu vực thể hiện lòng biết ơn đối với anh hùng đã đóng góp cho sự xây dựng và bảo vệ đất nước, cũng như là dịp đón Xuân với tinh thần võ sĩ và các trò chơi dân gian truyền thống.
Từ năm 1996, với sự hỗ trợ của ngành Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Đô Lương đã tiến hành phục hồi Đền Quả Sơn tại vị trí nguyên bản. Ngày 12/02/1998, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch đã công nhận Đền Quả Sơn là Di tích Lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Kể từ năm 1998, Lễ hội Đền Quả Sơn đã được khôi phục và tổ chức với quy mô ngày càng lớn. Mỗi kỳ lễ hội thu hút hàng vạn người dân địa phương và du khách tham gia. Việc phục hồi và tổ chức Lễ hội Đền Quả Sơn là một biểu hiện sâu sắc của đạo lý truyền thống "Uống nước nhớ nguồn", khích lệ tinh thần võ sĩ và các hoạt động văn hóa, nghệ thuật truyền thống, đồng thời đáp ứng nhu cầu và mong muốn của đông đảo lớp dân chúng và con cháu quê hương, ở mọi miền của Tổ quốc. Đây cũng là dịp để cư dân vui chơi, giải trí, mở rộng giao lưu và thỏa mãn nhu cầu tâm linh. Sự nhất trí của Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch, cũng như sự đồng thuận từ Ban Thường vụ Huyện ủy Đô Lương, đã giúp UBND huyện Đô Lương chỉ đạo và tổ chức Lễ hội Đền Quả Sơn một cách hiệu quả. Từ ngày 17 tháng Giêng âm lịch, nhiều hoạt động thể thao, văn nghệ và trò chơi dân gian truyền thống sẽ diễn ra tại khuôn viên của đền. Đêm ngày 19, Hội diễn văn nghệ chào mừng Lễ hội sẽ được tổ chức, sau đó vào 22 giờ, Lễ cáo yết sẽ diễn ra tại Đền Quả Sơn và Chùa Bà Bụt. Lễ rước thần chính thức bắt đầu từ 6 giờ ngày 20. Nó sẽ bao gồm Lễ xuất thần, tân lễ, lộn quân thủy bộ, sau đó là lễ rước với 2 cánh quân thủy, bộ. Trên đường rước bộ, các lễ bái hạ sẽ được tổ chức tại các làng Nhân Bồi, Tập Phúc, Phúc Hậu, Nhân Trung, Trạc Thanh và Phúc Yên. Hành động bái hạ này thể hiện lòng tôn kính và biết ơn của nhân dân đối với Đức Thánh, đồng thời là một nét đặc sắc của Lễ hội Đền Quả Sơn. Lễ tạ ơn tại chùa Bà Bụt với phần cổ lễ mang ý nghĩa tạ ơn. Cuối cùng, lễ rước kiệu Đức Thánh sẽ trở về cung và lễ yên vị, đánh dấu sự kết thúc của Lễ hội.
Thuyết minh về lễ hội Đền Quả - Nghệ An chọn lọc hay nhất - Mẫu số 2
Đền Quả Sơn, còn được biết đến với tên gọi Đền Quả hoặc Đền Mượu, nằm yên bình dưới chân núi Quả, ngày nay thuộc xã Bồi Sơn, huyện Đô Lương. Với niên đại gần một ngàn năm và nhiều lần trùng tu, tòa đền đã trở thành một di tích lịch sử văn hóa vô cùng uy nghi và tôn nghiêm. Nằm trong khuôn viên rộng và hùng vĩ, Đền Quả Sơn không chỉ nổi tiếng với giá trị nghệ thuật và quy mô to lớn mà còn mang đến một vẻ đẹp rất lôi cuốn.
Điều làm cho Đền Quả Sơn trở nên đặc biệt không chỉ là vẻ linh thiêng mà còn là nơi thờ Uy Minh Vương Lý Nhật Quang, Tri châu Nghệ An, người có công lao lớn trong việc xây dựng và bảo vệ xứ Nghệ dưới triều đại nhà Lý. Lý Nhật Quang, con thứ 8 của vua Lý Thái Tổ, được triều đình cử vào Nghệ An năm 1039 và trở thành Tri châu Nghệ An vào tháng 11/1041. Trong thời gian làm Tri châu, ông đã đưa ra nhiều chính sách phát triển kinh tế, chính trị, và văn hóa, đồng thời giữ vững trật tự an ninh, tạo nên một căn cứ vững chắc ở vùng biên viễn phía nam đất nước.
Để tưởng nhớ những đóng góp to lớn của Tri châu Lý Nhật Quang, người dân xứ Nghệ không chỉ xây dựng Đền Quả Sơn mà còn lập nhiều đền đài và miếu mạo để thờ tự và ghi nhớ công ơn của ông. Đối với những người dân này, Lý Nhật Quang không chỉ là một anh hùng xây dựng đất nước mà còn là "phúc thần của cả châu," như tác giả cuốn "Việt điện u linh tập" đã khẳng định.
Hiện nay, trên đất Nghệ Tĩnh có hơn 30 địa điểm lập đền thờ Lý Nhật Quang, đặt tên là Thành hoàng, đồng thời ông cũng được gia phong nhiều tước hiệu cao quý qua các triều đại phong kiến Lý, Trần, Lê, Nguyễn. Bên cạnh công việc xây dựng và tôn tạo Đền, người dân cùng với sự hướng dẫn và hỗ trợ của Nhà nước còn tổ chức Lễ hội Đền Quả Sơn, một sự kiện linh đình và trọng thể.
Theo truyền thuyết dân gian, Lý Nhật Quang, khi đánh giặc, được Bà Bụt chỉ dẫn đến nơi có đất huyết thực ngàn năm. Sau khi hiển thánh, để tri ân, Uy Minh Vương tổ chức Lễ tạ ơn này. Lễ hội đầu tiên được tổ chức hàng năm, sau đó được tổ chức đều kỳ: 3 năm 2 lần. Đây không chỉ là dịp để nhấn mạnh công lao của Tri châu mà còn là Lễ hội mừng Xuân, nơi nhân dân thể hiện lòng tri ân với anh hùng xây dựng nước, đồng thời đón Xuân bằng tinh thần thượng võ và những trò chơi dân gian truyền thống.
Từ năm 1996, với sự hỗ trợ của ngành Văn hóa Thể thao và Du lịch tỉnh Nghệ An, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân huyện Đô Lương đã khôi phục Đền Quả Sơn trên vị trí ban đầu. Ngày 12/02/1998, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch công nhận Đền Quả Sơn là Di tích Lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Lễ hội Đền Quả Sơn từ đó đã được phục hồi và tổ chức với quy mô ngày càng lớn. Mỗi kỳ lễ hội thu hút hàng vạn người dân và khách thập phương tham gia.
Quá trình phục hồi và tổ chức Lễ hội Đền Quả Sơn không chỉ là sự duy trì và phát triển văn hóa truyền thống mà còn thể hiện tâm huyết và tình yêu quê hương. Sự nhất trí của Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch, cùng với sự đồng thuận của Ban Thường vụ huyện ủy Đô Lương, là cơ sở cho việc UBND huyện Đô Lương định hình, chỉ đạo và tổ chức Lễ hội Đền Quả Sơn một cách hiệu quả. Từ ngày 17 tháng Giêng âm lịch, các hoạt động thể thao, văn nghệ và trò chơi dân gian diễn ra tại khuôn viên của đền. Hội diễn văn nghệ chào mừng Lễ hội, Lễ cáo yết, và Lễ rước thần là những sự kiện nổi bật được tổ chức tại Đền Quả Sơn và Chùa Bà Bụt.
Lễ rước thần bắt đầu từ 6 giờ ngày 20 tháng Giêng âm lịch, với nhiều phần như Lễ xuất thần, tân lễ, lộn quân thủy bộ, lễ rước với 2 cánh quân thủy và bộ. Trên đường rước bộ, có lễ bái hạ ở các làng Nhân Bồi, Tập Phúc, Phúc Hậu, Nhân Trung, Trạc Thanh và Phúc Yên. Lễ bái hạ không chỉ là một nghi lễ, mà còn là sự biểu hiện của lòng ngưỡng mộ và tri ân đối với Đức Thánh, đồng thời là điểm đặc sắc của Lễ hội Đền Quả Sơn. Lễ tạ ơn ở chùa Bà Bụt với phần cổ lễ có ý nghĩa tạ ơn, cuối cùng là lễ rước kiệu Đức Thánh hồi cung trở về và lễ yên vị, đánh dấu kết thúc Lễ hội.