- 1. Top các bài thuyết minh về lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương chọn lọc hay nhất
- 1.1. Thuyết minh về lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương - Mẫu số 1
- 1.2. Thuyết minh về lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương - Mẫu số 2
- 2. Cách làm bài văn Thuyết minh về lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương
- 2.1. Xác định yêu cầu và phạm vi đề bài
- 2.2. Xây dựng bố cục bài văn
- 3. Một số quy định pháp luật liên quan đến việc giảng dạy dạng văn Thuyết minh về lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương
1. Top các bài thuyết minh về lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương chọn lọc hay nhất
1.1. Thuyết minh về lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương - Mẫu số 1
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ tổ mùng 10 tháng 03
Câu ca dao ấy từ bao đời nay luôn nhắc nhở con cháu Việt Nam nhớ về công lao dựng nước và dựng nước của các bậc vua Hùng
Giỗ tổ Hùng Vương là lễ hội truyền thống có nguồn gốc từ thời vua Lê Thánh Tông. Đến đời vua Lê Kính Tông năm 1601 đã chọn ngày 11 và 12 tháng 3 âm lịch hàng năm càng ngày giỗ tổ. Sau đó tới thời nhà Nguyễn năm Khải Định thứ hai nhà vua chính thức chọn ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch hàng năm là ngày giỗ tổ Hùng Vương để tưởng nhớ công lao dựng nước giữ nước của các bậc Vua Hùng, đồng thời nhắc nhở con cháu thờ cúng tổ tiên. Lễ hội được tổ chức tại đền Hùng tại xã Hy Cương, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ vào ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch. Tuy nhiên lễ hội sẽ được diễn ra sớm hơn 1 tuần với các phong tục như đánh trống đồng của dân tộc Mường, công cuộc hành hương tưởng niệm các vua Hùng của con cháu trên cả nước và kết thúc vào ngày mùng 10 tháng 3 âm lịch.
Ngày giỗ tổ Hùng Vương sẽ được diễn ra hai phần đó là phần lễ và phần hội . Phần lễ có lễ rước kiệu và dâng hương lên đền Thượng để tưởng nhớ công lao của các vị vua Hùng. Nước ta đã tổ chức lễ lớn vào những năm chẵn. Phần lễ được chuẩn bị tang nghiêm trong các đền chùa. Có hai lễ được cử hành trong ngày đó là lễ rước kiệu mua và lễ dâng hương. Lễ rước kiệu với sự đa dạng màu sắc của cờ hoa, lọng, kiệu với các trang phục truyền thống được xuất phát từ chân núi lần lượt đi qua các đền và điểm cuối cùng là đền Thượng để làm lễ dâng hương. Lễ dâng hương được tiến hành bởi những người hành hương từ khắp mọi nơi trên đất nước. Mọi người thường tới đền Hùng với nhu cầu tâm linh. Mọi người khi đến đây đều thành tâm thắp những nén hương thơm để tỏ lòng biết ơn đối với các bậc vua Hùng đã có công dựng nước.
Sau phần lễ chính là phần hội được diễn ra tưng bừng và náo nhiệt. Phần lễ hội có rất nhiều các trò chơi dân gian như hát xoan là một hình thức dân ca của Phú Thọ với những lời ca tinh tế đã đem tới cho lễ hội Đền Hùng những nét đặc trưng riêng biệt. Ngoài ra còn có các trò chơi khác như thi vật, kéo co, bơi chải... . Ngày nay lễ hội Đền Hùng còn có sự giao lưu văn hóa giữa các vùng như sự giao lưu trống đồng giữa người Mường để cầu một năm mưa thuận gió hòa, Quốc Thái dân an
Giỗ tổ Hùng Vương là một phong tục đẹp đẽ trong đời sống tâm linh của người Việt. Giỗ tổ là một phong tục mang những nét đẹp có giá trị về văn hóa lịch sử to lớn đồng hành cùng với sự phát triển của đất nước. Vì vậy và từ lâu đời Phú Thọ được coi là mảnh đất thánh địa của cả nước, là cái nôi của dân tộc. Trải qua một quãng thời gian dài với biết bao thăng trầm trong lịch sử đất nước vẫn luôn cố gắng tổ chức và gìn giữ nét đẹp độc đáo này để tưởng nhớ tới những vị vua đầu tiên khai hoang lập quốc. Đối với những người con Việt Nam việc hành hương về nơi đất tổ thể hiện niềm thành kính và mong muốn gửi lên tấm lòng của mình đối với tổ tiên.
Với những giá trị và ý nghĩa vô cùng to lớn ngày mùng 6 tháng 12 năm 2012 giỗ tổ Hùng Vương đã được Unesco công nhận tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ là một di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Giỗ tổ Hùng Vương là một lễ hội truyền thống lớn của dân tộc lễ hội. Nó góp phần tô điểm thêm cho nền văn hóa dân tộc Việt Nam nhiều màu sắc hơn và thể hiện sự kính yêu và tưởng nhớ của dân tộc Việt Nam tới những người đã có công khai hoang lập quốc.
1.2. Thuyết minh về lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương - Mẫu số 2
Dân tộc Việt Nam từ xa xưa với truyền thống uống nước nhớ nguồn, luôn tưởng nhớ những người đã có công thành lập nên nước Việt Na, từ những ngày đầu tiên. Chính vì thế hàng năm trên khắp đất nước Việt Nam luôn diễn ra những lễ hội để tưởng nhớ công lao của những người đã có công dựng nước. Đặc biệt là vào dịp mùng 10 tháng 03 hàng năm một lễ hội truyền thống được tổ chức đó là Giỗ tổ Hùng Vương.
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba
Khắp miền truyền mãi câu ca
Nước non vẫn nước non nhà ngàn năm
Điều đó như muốn nhắc nhở con cháu đời sau nhớ về cội nguồn của mình. Câu ca dao đã cho thấy ý nghĩa lịch sử của lễ hội Đền Hùng. Đây là một trong những nghi lễ lâu đời nhất trong lịch sử dân tộc. Đồng thời nó là một dịp để cả nước cùng tri ân và tưởng nhớ những bậc Vua Hùng, những người đầu tiên khai hoang lập quốc. Đồng thời cùng ôn lại những nét đẹp lịch sử văn hóa đã đồng hành cùng chiều dài lịch sử của dân tộc.
Ngày giỗ tổ Hùng Vương được diễn ra vào ngày mùng 10 tháng 03 âm lịch hàng năm. Đây là dịp mọi người trên khắp đất nước tưởng nhớ tới công lao dựng nước của các vị vua Hùng cùng hành hương về Phú Thọ đất tổ để thể hiện lòng thờ kính thiêng liêng dành cho cội nguồn lịch sử của dân tộc. Hàng năm vào mỗi dịp tháng 3 âm lịch hằng năm thì trên khắp mọi miền tổ quốc và kiều bào ở nước ngoài mọi người thực hành tương đầy vùng đất tổ để dâng nén hương thơm tưởng nhớ công lao của các bậc phụ Vua Hùng . Với ý nghĩa như vậy nó không chỉ là tính đi lễ mà còn chứa đựng văn hóa đặc trưng của dân tộc Việt Nam và chứa đựng đạo lý uống nước nhớ nguồn. Đây được coi là ngày quốc lễ của dân tộc có nguồn gốc từ lâu đời.
Lễ giỗ tổ Hùng Vương có hai phần đó là phần lễ và phần hội. Phần lễ là lễ rước kiệu vua và lễ dâng hương. Lễ rước kiệu vua là nghi thức để tưởng nhớ công ơn những vị vua Hùng đã có công dựng nước. Phần này được diễn ra long trọng với các đoàn nước cùng với cờ hoa sặc sỡ, trang nghiêm cùng với tấm lòng thành kính của những người con Đất Việt dành cho những vị vua Hùng. Công tác chuẩn bị cho lễ rước kiệu rất trang trọng kỹ lưỡng và cầu kỳ.
Sau khi đám rước kiệu lên đền Thượng thì tiến hành phần lễ dâng hương. Đây là nghi lễ để mọi người trên khắp mọi miền tổ quốc cùng hướng về đất tổ, để dâng lên những nén hương thơm cảm tạ trời đất, cảm tạ các bậc vua Hùng đã có công khai quang dựng nước và cầu nguyện những điều tốt đẹp Quốc Thái dân an về một vụ mùa bội thu. Đây là một nét đẹp giúp không khí của lễ hội ấm cúng hơn và tạo sự thiêng liêng. Điều đó thể hiện tấm lòng dâng kính của một nét đẹp lịch sử dân tộc.
Kết thúc phần lễ là phần hội diễn ra với rất nhiều những trò chơi khác nhau và thu hút rất nhiều người tham gia. Có rất nhiều các trò chơi như kéo co, đấu vật,... điều này thể hiện những nét đẹp truyền thống của ông cha ta và được các thế hệ con cháu học tập gìn giữ và noi theo. Ngoài ra du khách thập phương còn được thưởng thức các làn điệu dân ca, được đắm mình vào những nét đẹp tâm hồn của con người nơi đây mang màu sắc riêng biệt của vùng quê cha đất tổ.
Giỗ tổ Hùng Vương không chỉ là một nét đẹp mà là từ một di tích lịch sử của dân tộc Việt Nam nó chứng tỏ cho tấm lòng thành kính của người dân Việt Nam đối với các bậc vua đã có công dựng nước và giữ nước. Qua đó việc tổ chức lễ hội giỗ tổ Hùng Vương sẽ giúp con cháu đời sau hiểu được công lao to lớn của các bậc Vua Hùng. Đồng thời giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống và quảng bá văn hóa tới bạn bè quốc tế.
2. Cách làm bài văn Thuyết minh về lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương
Để viết được một bài văn thuyết minh về lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương hay, sâu sắc và đúng trọng tâm, học sinh cần kết hợp kiến thức lịch sử – văn hóa – pháp lý với kỹ năng diễn đạt ngôn ngữ thuyết minh. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết từng bước:

2.1. Xác định yêu cầu và phạm vi đề bài
- Đề bài yêu cầu thuyết minh, vì vậy bài viết cần trình bày thông tin chính xác, có hệ thống, khách quan về lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương, không phải là kể chuyện hay biểu cảm.
- Mục tiêu là giúp người đọc hiểu rõ nguồn gốc, ý nghĩa, các nghi lễ đặc trưng, giá trị văn hóa – lịch sử và vai trò của lễ hội trong đời sống hiện đại.
- Nếu đề yêu cầu mở rộng, học sinh có thể liên hệ đến việc giữ gìn di sản, quy định pháp luật liên quan hoặc ý thức của thế hệ trẻ trong bảo tồn văn hóa dân tộc.
2.2. Xây dựng bố cục bài văn
Một bài văn thuyết minh hoàn chỉnh nên có ba phần rõ ràng:
a) Mở bài:
- Giới thiệu khái quát về ngày Giỗ Tổ Hùng Vương (mùng 10 tháng 3 âm lịch) – một ngày lễ trọng đại của dân tộc Việt Nam.
- Có thể dẫn bằng một câu ca dao, một câu nói nổi tiếng của Bác Hồ:
“Các Vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước.”
- Nêu ý nghĩa chung của lễ hội: thể hiện lòng biết ơn tổ tiên, tinh thần đại đoàn kết và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”.
b) Thân bài:
Chia nội dung thành 3 – 4 ý chính, sắp xếp theo trình tự logic:
(1) Nguồn gốc và sự hình thành lễ hội
- Trình bày nguồn gốc lịch sử từ thời Vua Hùng dựng nước Văn Lang.
- Nêu quá trình thể chế hóa Giỗ Tổ: từ nghi lễ cung đình thời Lê đến khi Quốc hội công nhận là Quốc lễ (năm 2007).
- Giải thích ý nghĩa việc luật hóa ngày lễ: không chỉ mang giá trị văn hóa mà còn là cơ sở pháp lý thể hiện tinh thần đoàn kết dân tộc.
(2) Nghi thức và hoạt động trong lễ hội
Mô tả các nghi lễ chính tại Khu di tích Đền Hùng (Phú Thọ):
- Lễ dâng hương tưởng niệm công đức các Vua Hùng.
- Lễ tế cổ truyền với bánh chưng, bánh giầy – biểu tượng Trời Đất.
- Lễ rước kiệu, đánh trống đồng, hát Xoan, múa lân, đấu vật… thể hiện sự gắn kết cộng đồng.
Nhấn mạnh không khí trang nghiêm, đông vui, thể hiện tình cảm hướng về cội nguồn của người dân cả nước.
(3) Giá trị văn hóa – lịch sử – tinh thần của lễ hội
- Giỗ Tổ Hùng Vương là biểu tượng của đạo lý thờ cúng tổ tiên, là “cội nguồn” của tinh thần yêu nước và ý thức dân tộc.
- Năm 2012, UNESCO công nhận “Tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương ở Phú Thọ” là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại – minh chứng cho giá trị toàn cầu của di sản Việt Nam.
- Nêu rõ giá trị cộng đồng: gắn kết người Việt trong và ngoài nước, bồi đắp lòng tự hào dân tộc.
(4) Quy định pháp luật và ý thức bảo tồn lễ hội
Dẫn chứng từ Bộ luật Lao động 2019: người lao động được nghỉ 1 ngày (10/3 Âm lịch) hưởng nguyên lương.
Nêu Quyết định 547/2007/QĐ-UBND tỉnh Phú Thọ về quản lý Khu di tích Đền Hùng:
- Nghiêm cấm hành vi mê tín dị đoan, xâm phạm di tích, buôn bán không đúng nơi quy định.
- Các hoạt động lễ hội phải đăng ký, bảo đảm tôn nghiêm, thuần phong mỹ tục.
Liên hệ trách nhiệm của công dân: giữ gìn, bảo vệ và thực hành tín ngưỡng một cách văn minh, đúng pháp luật.
c) Kết bài:
- Khẳng định ý nghĩa sâu sắc của lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương – một biểu tượng văn hóa trường tồn của dân tộc Việt Nam.
- Bày tỏ lòng tự hào và ý thức của thế hệ trẻ trong việc bảo vệ, phát huy di sản văn hóa dân tộc.
- Có thể kết bằng một câu mang tính khẳng định:
“Dù ai đi ngược về xuôi – Nhớ ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng ba.”

3. Một số quy định pháp luật liên quan đến việc giảng dạy dạng văn Thuyết minh về lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương
Trong chương trình giảng dạy dạng văn thuyết minh về lễ hội Giỗ Tổ Hùng Vương, giáo viên cần giúp học sinh không chỉ hiểu giá trị văn hóa – lịch sử mà còn nhận thức rõ các quy định pháp luật gắn liền với ngày Quốc lễ này. Theo khoản 3 Điều 111 Bộ luật Lao động năm 2019, ngày 10 tháng 3 âm lịch hằng năm được quy định là ngày nghỉ lễ, người lao động được nghỉ làm và hưởng nguyên lương. Nếu người lao động làm việc trong ngày này, họ được hưởng mức lương ít nhất bằng 300% so với ngày thường, thể hiện sự tôn vinh và thống nhất toàn dân hướng về cội nguồn dân tộc.
Về mặt bảo tồn và quản lý di sản, Luật Di sản văn hóa năm 2001 cùng Quyết định số 547/2007/QĐ-UBND của UBND tỉnh Phú Thọ quy định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong việc bảo vệ Khu di tích lịch sử Đền Hùng – trung tâm của lễ hội. Mọi hoạt động tế lễ, rước kiệu hay kinh doanh trong phạm vi di tích đều phải đăng ký trước ít nhất 3 ngày và tuân thủ nghiêm ngặt quy định của Ban Quản lý di tích. Những hành vi xâm phạm di tích, tổ chức mê tín dị đoan, kinh doanh trái phép hoặc gây mất trật tự công cộng đều bị nghiêm cấm.
Việc giảng dạy văn thuyết minh về lễ hội này cần lồng ghép giáo dục pháp luật, giúp học sinh hiểu rằng Giỗ Tổ Hùng Vương không chỉ là một di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận (năm 2012) mà còn là một nghĩa vụ công dân – pháp lý trong việc tôn trọng, gìn giữ và bảo vệ di sản. Qua đó, học sinh được hình thành ý thức “học đi đôi với hành”, chuyển hóa tình yêu quê hương, lòng tự hào dân tộc thành hành vi ứng xử đúng pháp luật, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa và tinh thần “Uống nước nhớ nguồn” của người Việt.