1. Giải đề
Câu hỏi: Tiêu chuẩn chọn cành giâm là:
A. cành non, khỏe mạnh; không bị sâu, bệnh.
B. cành già, khỏe mạnh; không bị sâu, bệnh.
C. cành bánh tẻ, khỏe mạnh; không bị sâu, bệnh.
D. cành non hoặc bánh tẻ, khỏe mạnh; không bị sâu, bệnh.
Đáp án đúng là C
Hướng dẫn giải:
Phương pháp giâm cành là một kỹ thuật trồng cây cảnh hoặc cây trồng để tạo ra những cây mới từ đoạn cành đã được cắt ra. Để đạt được hiệu quả tốt, đoạn cành cần đáp ứng một số yêu cầu quan trọng. Dưới đây là một số yêu cầu cơ bản:
+ Bánh tẻ (không quá non hoặc quá già): Đoạn cành nên ở trạng thái bánh tẻ, tức là không quá non và không quá già. Đoạn cành quá non có thể không đủ mạnh mẽ để phát triển và thiếu khả năng tạo ra cây mới, trong khi đoạn cành quá già thì khả năng nảy mầm sẽ giảm đi đáng kể.
+ Đủ mắt: Đoạn cành cần phải có đủ mắt. Mắt là những điểm mà lá, hoa, hoặc cành mới có thể phát triển từ đó. Đảm bảo rằng có đủ mắt trên đoạn cành sẽ tăng khả năng nảy mầm và phát triển của cây mới.
+ Chọn cành khỏe mạnh: Chọn đoạn cành từ cây mẹ khỏe mạnh để đảm bảo rằng cây mới sẽ có điều kiện tốt nhất để phát triển.
+ Chọn lựa cây mục tiêu: Đảm bảo rằng cây mới được tạo ra từ đoạn cành sẽ có đặc điểm mà bạn mong muốn, ví dụ như loại lá, hoa, hoặc hình dáng cụ thể.
+ Cắt chính xác: Khi cắt đoạn cành, hãy sử dụng công cụ sắc bén và cắt chính xác để tránh làm tổn thương cành gốc và tạo điều kiện tốt nhất cho quá trình nảy mầm. Những yêu cầu trên giúp đảm bảo rằng đoạn cành được chọn và sử dụng cho phương pháp giâm cành sẽ mang lại kết quả tích cực và cây mới có thể phát triển mạnh mẽ.
2. Ôn lại kiến thức bài Nhân giống vô tính cây trồng
Các phương pháp nhân giống vô tính ở thực vật thường được áp dụng trong thực tế để tạo ra những cá thể mới mà không cần đến quá trình hợp nhất giới tính. Trong nhân giống vô tính, không có sự tham gia của tinh trùng và trứng, và cá thể con được tạo ra chủ yếu bằng cách sử dụng một phần hoặc toàn bộ cấu trúc cây mẹ. Có nhiều phương pháp nhân giống vô tính cây trồng, bao gồm giâm cành, chiết cành, ghép cành, và nuôi cấy tế bào và mô thực vật. Mỗi phương pháp này đều có những ưu điểm và ứng dụng cụ thể trong việc tạo ra các cây mới với đặc tính mong muốn. Nhân giống vô tính thường được sử dụng để duy trì và chọn lựa các đặc tính như chất lượng, khả năng chống bệnh, và sinh sản nhanh chóng trong các loại cây trồng quan trọng. Dưới đây là mô tả cụ thể về một số phương pháp này và ví dụ điển hình:
+ Phương pháp giâm cành là một quy trình nhân giống vô tính trong cây trồng, được thực hiện bằng cách cắt một đoạn thân, cành, lá, rễ hoặc ngọn cây, sau đó cắm hoặc vùi vào đất để tạo ra một cá thể mới. Các bước tiến hành: Bước 1: Lựa chọn một đoạn cây mẹ có đặc tính mong muốn. Bước 2: Cắt một phần của cây mẹ, bao gồm thân, cành, lá, rễ, hoặc ngọn cây. Bước 3: Đặt đoạn cây đã cắt vào môi trường đất hoặc chậu chứa đất. Bước 4: Chăm sóc và duy trì độ ẩm đất cần thiết để kích thích sự phát triển của cây con mới. Bước 5: Sau một thời gian, đoạn cây sẽ phát triển rễ và bắt đầu hình thành một cây con độc lập. Ví dụ: Xương rồng, hoa hồng, rau muống, rau ngót.
+ Phương pháp chiết cành: Mô tả: Chuẩn bị đoạn cành: Chọn một đoạn cành hoặc thân cây mẹ có đặc tính mong muốn và cắt đi một phần của nó. Bóc vỏ: Bóc lớp vỏ xung quanh đoạn cành được chọn, để lộ phần giao thoa giữa gỗ và vỏ. Bọc đất xung quanh: Bọc một lớp đất xung quanh phần giao thoa đã được bóc vỏ. Đoạn cành sẽ tiếp xúc trực tiếp với đất. Chờ rễ phát triển: Đặt cây mẹ bọc đất vào môi trường thích hợp và chờ cho rễ phát triển từ phần giao thoa của cành. Cắt rời cành: Khi rễ đã phát triển đủ để hấp thụ nước và chất dinh dưỡng từ đất, cắt rời đoạn cành từ cây mẹ. Ví dụ: Bưởi, chanh, cam.
+ Phương pháp ghép cành: Mô tả: Chuẩn bị cành hoặc chồi cần ghép: Chọn một đoạn thân, cành hoặc chồi của cây mẹ có đặc tính mong muốn. Chuẩn bị cây chủ (cây đã có sẵn): Chọn một cây chủ, thường là cây có hệ thống rễ và thân mạnh mẽ. Tạo một cắt chéo: Tạo một cắt chéo ở phần trên của đoạn thân hoặc cành của cây chủ. Tạo một cắt chéo tương ứng: Tạo một cắt chéo tương ứng ở phần dưới của đoạn thân, cành hoặc chồi cần ghép. Ghép cành: Ghép đoạn thân hoặc cành của cây mẹ vào cắt chéo của cây chủ sao cho chúng ăn khớp với nhau. Cố định và bảo vệ: Cố định đoạn thân ghép bằng cách sử dụng vật liệu như băng dính hoặc chất liệu cố định. Bảo vệ phần ghép khỏi môi trường bên ngoài để tạo điều kiện thuận lợi cho việc hợp nhất. Ví dụ: Ghép mắt táo, ghép cành hoa hồng Pháp và gốc thân cây tầm xuân.
+ Nuôi cấy tế bào và mô thực vật: Mô tả: Lấy các tế bào từ các phần khác nhau của cơ thể thực vật và nuôi chúng trong môi trường dinh dưỡng thích hợp để tạo nên cây con hoàn chỉnh. Ví dụ: Chuối, hoa lan, sâm Ngọc Linh.
Các phương pháp này không chỉ giúp nhân giống thực vật hiệu quả mà còn giữ lại đặc tính mong muốn của cây mẹ, tạo ra những đối tượng mới với các tính chất có lợi.
3. Một số câu hỏi vận dụng có liên quan
Câu 1. Trong kĩ thuật giâm cành, việc cắt bớt phiến lá của cành giâm nhằm mục đích gì?
A. Giúp cây tăng khả năng quang hợp
B. Kích thích cành giâm hình thành lá mới
C. Kích thích cành giâm nhanh ra rễ
D. Giảm sự thoát hơi nước của cành giâm
Đáp án đúng là D
Hướng dẫn trả lời: Trong kĩ thuật giâm cành, việc cắt bớt phiến lá của cành giâm nhằm mục đích giảm sự thoát hơi nước của cành giâm.
Câu 2. Trong hình thức nhân giống vô tính, cây con có thể được hình thành từ những bộ phận nào của cơ thể mẹ?
A. Rễ, cành, lá, hoa
B. Thân, lá, hoa, quả
C. Lá, thân, cành, rễ
D. Thân, cành, quả, hạt
Đáp án đúng là C
Hướng dẫn trả lời: Nhân giống vô tính cây trồng là hình thức tạo ra cây giống trực tiếp từ các bộ phận sinh dưỡng (lá, thân, rễ) của cây mẹ.
Câu 3. Nhân giống vô tính thường không áp dụng cho đối tượng cây trồng nào sau đây?
A. Cây ăn quả như táo, xoài, bưởi
B. Cây hoa như hoa hồng, hoa lan, hoa cúc
C. Cây lấy hạt như lúa, ngô, lạc (đậu phộng)
D. Cây lấy gỗ như cây keo, bạch đàn
Đáp án đúng là C
Hướng dẫn trả lời: Hình thức nhân giống này thường được áp dụng cho các loại cây ăn quả, cây hoa, cây cảnh.
Câu 4. Các cây con được tạo ra bằng hình thức nhân giống vô tính có đặc điểm nào sau đây?
A. mang các đặc điểm tốt hơn cây mẹ
B. mang các đặc điểm giống với cây mẹ
C. mang các đặc điểm không tốt bằng cây mẹ
D. mang một nửa đặc điểm của bố và một nửa đặc điểm của mẹ
Đáp án đúng là B
Hướng dẫn trả lời: Các cây con được tạo ra bằng hình thức nhân giống vô tính mang các đặc điểm giống với cây mẹ.
Câu 5. Trong quy trình nhân giống cây trồng bằng phương pháp giâm cành, thứ tự đúng của các bước là:
A. Chọn cành giâm → Cắt cành giâm → Xử lí cành giâm → Cắm cành giâm → Chăm sóc cành giâm.
B. Cắt cành giâm → Chọn cành giâm → Xử lí cành giâm → Cắm cành giâm → Chăm sóc cành giâm.
C. Chọn cành giâm → Xử lí cành giâm→ Cắt cành giâm → Cắm cành giâm → Chăm sóc cành giâm.
D. Cắt cành giâm → Chọn cành giâm → Cắm cành giâm→ Xử lí cành giâm → Chăm sóc cành giâm.
Đáp án đúng là A
Hướng dẫn trả lời: Quy trình nhân giống cây trồng bằng phương pháp giâm cành:
- Bước 1: chọn cành giâm
- Bước 2: cắt cành giâm
- Bước 3: xử lí cành giâm
- Bước 4: cắm cành giâm
- Bước 5: chăm sóc cành giâm
=> Bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Bảng kê giống cây trồng lâm nghiệp đối với hom giống, cành ghép, mắt ghép thực hiện theo mẫu nào ?
