Tiêu chuẩn thành phố trực thuộc Trung ương năm 2024 như thế nào?

Quyết định số 218/QĐ-TTg ngày 04/03/2024 đã đánh dấu một bước quan trọng trong việc phê duyệt Quy hoạch tỉnh Ninh Bình thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, mở ra cơ hội mới cho sự phát triển của tỉnh này trong tương lai. Theo như quyết định này, mục tiêu đặt ra cho tỉnh Ninh Bình đến năm 2030 là phát huy mọi tiềm năng, lợi thế và nguồn lực để đưa tỉnh này phát triển nhanh chóng và bền vững.

Từng bước, Ninh Bình sẽ trở thành một tỉnh khá, với tăng trưởng vượt bậc so với các tỉnh phía Nam đồng bằng sông Hồng. Đặc biệt, tỉnh này sẽ đạt tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương, với đặc trưng là đô thị di sản thiên niên kỷ và thành phố sáng tạo. Ninh Bình sẽ trở thành một trong những trung tâm lớn với giá trị thương hiệu cao về du lịch, công nghiệp văn hóa, và kinh tế di sản, không chỉ ở cấp quốc gia mà còn ở cấp khu vực Đông Nam Á. Cũng trong tầm nhìn đến năm 2030, tỉnh sẽ phát triển mạnh mẽ trong lĩnh vực công nghiệp cơ khí ô tô, trở thành một trong những trung tâm hàng đầu của đất nước. Đồng thời, hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo sẽ được hình thành đồng bộ, góp phần vào sự phồn thịnh của Ninh Bình.

Ngoài ra, một mục tiêu quan trọng khác là đảm bảo an ninh quốc phòng và an ninh địa phương, cùng việc xây dựng một Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh và toàn diện, phát triển kinh tế và xã hội, từ đó mang lại sự hạnh phúc cho nhân dân.

Tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh Ninh Bình sẽ tiếp tục bứt phá, trở thành một thành phố trực thuộc Trung ương với nhiều đặc điểm đặc sắc, không chỉ ở mức đô thị di sản thiên niên kỷ mà còn ở sự hiện đại, thông minh và sáng tạo. Với giá trị thương hiệu cao trên thế giới, thành phố này sẽ trở thành điểm đến hàng đầu về du lịch, công nghiệp văn hóa, và kinh tế di sản, không chỉ ở cấp quốc gia mà còn ở cấp khu vực Châu Á - Thái Bình Dương. Đồng thời, Ninh Bình sẽ tiếp tục định vị mình là trung tâm hàng đầu về công nghiệp cơ khí giao thông hiện đại, cũng như là trung tâm khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo của các tỉnh phía Nam Vùng đồng bằng sông Hồng.

Mục tiêu của Ninh Bình đến năm 2050 không chỉ dừng lại ở việc phát triển kinh tế và xã hội mà còn đặt ra những mục tiêu quan trọng khác như đảm bảo an ninh quốc phòng và an ninh địa phương, xây dựng một Đảng và hệ thống chính trị vững mạnh, trong sạch và toàn diện, từ đó mang lại sự phồn vinh và hạnh phúc cho nhân dân.

 

Tiêu chuẩn để trở thành một thành phố trực thuộc Trung ương đã được quy định rõ ràng thông qua Nghị quyết 1211/2016/UBTVQH13 và Nghị quyết 27/2022/UBTVQH15. Đây là những bước quan trọng để xác định và định hình sự phát triển của các đô thị lớn trong nước.

Đầu tiên, một thành phố trực thuộc Trung ương cần phải có quy mô dân số đủ lớn, từ 1.000.000 người trở lên, đồng thời cần có diện tích tự nhiên rộng lớn, từ 1.500 km2 trở lên. Điều này đặt ra một tiêu chuẩn cao về dân số và diện tích, phản ánh sự quan trọng của thành phố trong việc phát triển kinh tế và xã hội của cả quốc gia.

Thứ hai, thành phố trực thuộc Trung ương cần phải có ít nhất 9 đơn vị hành chính cấp huyện trực thuộc, và tỷ lệ số quận, thị xã, thành phố trực thuộc trên tổng số đơn vị hành chính cấp huyện phải từ 60% trở lên, trong đó có ít nhất là 2 quận. Điều này thể hiện sự phức tạp và đa dạng trong cơ cấu hành chính của thành phố, đồng thời cũng giúp phân chia quyền lực và trách nhiệm quản lý một cách hiệu quả.

Thứ ba, thành phố này cần phải được công nhận là đô thị loại đặc biệt hoặc loại I, hoặc là khu vực dự kiến để thành lập thành phố trực thuộc Trung ương đã đạt tiêu chuẩn của đô thị loại đặc biệt hoặc loại I. Điều này đòi hỏi một sự phát triển kinh tế và xã hội ổn định và bền vững.

Tuy nhiên, Nghị quyết 27/2022/UBTVQH15 cũng đã đặt ra một số tiêu chí đặc thù cho các thành phố trực thuộc Trung ương. Điều này bao gồm việc giảm mức tối thiểu của tiêu chuẩn quy mô dân số và tỷ lệ số quận, thị xã, thành phố trực thuộc trên tổng số đơn vị hành chính cấp huyện, nếu thành phố có hai yếu tố đặc thù sau:

Thứ nhất, thành phố cần có di sản văn hóa vật thể được UNESCO công nhận. Điều này chỉ ra sự quan trọng của việc bảo tồn và phát triển văn hóa trong quá trình đô thị hóa.

Thứ hai, thành phố cần được xác định là trung tâm du lịch quốc tế trong quy hoạch đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Điều này nhấn mạnh vai trò của du lịch trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội của thành phố.

Những tiêu chuẩn này đặc thù giúp xác định và thúc đẩy sự phát triển của các thành phố trực thuộc Trung ương, đồng thời tạo ra một hệ thống đô thị đa dạng và phong phú trong cả nước.

 

Để được công nhận là một thành phố trực thuộc Trung ương, không chỉ yếu tố về dân số và diện tích, mà còn cần phải đáp ứng một loạt các tiêu chuẩn về cơ cấu và trình độ phát triển kinh tế - xã hội. Những tiêu chuẩn này được quy định rõ ràng trong Phụ lục ban hành kèm theo Nghị quyết 1211/2016/UBTVQH13 và khoản 19 của Điều 1 trong Nghị quyết 27/2022/UBTVQH15.

Trước hết, một thành phố trực thuộc Trung ương phải có cơ cấu thu chi ngân sách cân đối, đảm bảo sự ổn định và bền vững trong quản lý tài chính. Điều này đòi hỏi sự linh hoạt và hiệu quả trong việc sử dụng các nguồn lực tài chính của thành phố.

Ngoài ra, thu nhập bình quân đầu người của thành phố cũng phải đạt ít nhất 1,75 lần so với cả nước. Điều này thể hiện sự phát triển kinh tế của thành phố và khả năng tạo ra cơ hội làm việc và thu nhập cho người dân.

Mức tăng trưởng kinh tế cũng là một yếu tố quan trọng, và thành phố cần phải đạt được mức tăng trưởng trung bình trong 3 năm gần nhất không thấp hơn so với bình quân của cả nước. Điều này đảm bảo sự phát triển ổn định và bền vững của nền kinh tế địa phương.

Tỷ lệ hộ nghèo cũng phải được kiểm soát, với tỷ lệ hộ nghèo trung bình trong 3 năm gần nhất không cao hơn so với bình quân của cả nước. Điều này phản ánh mục tiêu của chính phủ trong việc giảm nghèo và cân đối phát triển kinh tế - xã hội giữa các khu vực.

Cơ cấu kinh tế của thành phố cũng cần được quan tâm, với tỷ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ trong cơ cấu kinh tế đạt ít nhất 90%. Điều này thể hiện sự đa dạng và tính cạnh tranh của nền kinh tế địa phương.

Cuối cùng, tỷ lệ lao động phi nông nghiệp nội thành, nội thị, thị trấn, quận và phường cũng cần phải cao, đạt ít nhất 90%. Điều này phản ánh sự chuyển đổi từ nền kinh tế nông nghiệp sang nền kinh tế dịch vụ và công nghiệp của thành phố.

Tổng thể, những tiêu chuẩn này không chỉ là tiêu chí để đánh giá mức độ phát triển của một thành phố trực thuộc Trung ương mà còn là hướng dẫn và động viên cho các cơ quan chức năng trong việc nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và thúc đẩy sự phát triển bền vững của địa phương.