1. Giới thiệu khái niệm Tòa án Nhân dân (TAND) và vai trò của TAND trong hệ thống pháp luật Việt Nam.

Khái niệm:

- Căn cứ vào Khoản 1 Điều 102 Luật Hiến pháp 2013: "Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện quyền tư pháp". 

- Theo đó, Tòa án nhân dân là nơi có thẩm quyền về việc xét xử các vụ án, vụ việc ở các lĩnh vực cụ thể: hành chính, dân sự, hình sự,....về những tranh chấp xảy ra trong xã hội hay những yêu cầu cần được Tòa án giải quyết và khi có quyết định truy tố bị can của Viện kiểm sát.

- Tòa án nhân dân là nơi thực hiện quyền tư pháp, một quyền quan trọng trong cơ quan nhà nước giúp kiểm soát việc tuân theo pháp luật.

Vai trò của Tòa án nhân dân:

Tòa án nhân dân có vai trò quan trọng trong hệ thống chính trị của Việt Nam, điều này được thể hiện qua chức năng và nhiệm vụ của Tòa án; được ghi nhận trong Điều 2 Luật tổ chức Tòa án nhân dân 2014, cụ thể:

- Bảo vệ công lý 

+ Tòa án nhân dân có chức năng thực hiện xét xử các vụ án về dân sự, hình sự, hành chính,...và các việc khác theo quy định của pháp luật. Việc xét xử phải được thực hiện theo quy định của pháp luật, đảm bảo yếu tố công bằng, khách quan và đúng đắn. Việc đảm bảo các nguyên tắc trong xét xử giúp cho việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân cũng như đảm bảo được công lý sẽ được thực thi.

+ Thông qua xét xử, Tòa án góp phần vào việc buộc người vi phạm pháp luật phải chịu trách nhiệm cho hành vi vi phạm của mình; giúp răn đe và giáo dục công dân nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật, tôn trọng những quy tắc của cuộc sống xã hội và giúp nâng cao ý thức đấu tranh, phòng chống tội phạm hay các hành vi vi phạm pháp luật khác.

- Bảo vệ quyền con người, quyền công dân

+ Vai trò của Tòa án thể hiện trong việc Tòa án nhân dân xét xử các vụ án liên quan đến quyền con người, quyền công dân để đảm bảo các quyền này được thực hiện đầy đủ.

+ Từ đó góp phần xây dựng xã hội công bằng, văn minh và nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật về quyền công dân và quyền con người.

- Bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa 

+ Khi thực hiện xét xử các vụ án liên quan đến an ninh trật tự, an toàn xã hội sẽ giúp bảo vệ được chế độ xã hội chủ nghĩa, xử lý được các đối tượng có hành vi xâm phạm đến chế độ này.

+ Theo đó, Tòa án nhân dân cũng thực hiện giáo dục công dân trong việc nghiêm chỉnh tuân theo pháp luật, đạo đức xã hội và trung thành với Tổ quốc.

- Bảo vệ lợi ích của nhà nước:

+ Bảo vệ lợi ích của nhà nước khi nó bị xâm phạm thông qua việc giải quyết các vụ án liên quan và xử lý hành vi vi phạm giúp ngăn chặn việc xâm phạm tới lợi ích của nhà nước và giáo dục pháp luật.

- Giải quyết tranh chấp, mâu thuẫn trong xã hội

+ Tòa án là nơi giải quyết mâu thuẫn và tranh chấp trong xã hội một cách công bằng và khách quan cũng như đúng với quy định của pháp luật nhất.

+ Khi quyết tranh chấp, thông qua đó Tòa án nhân dân góp phần củng cố an ninh trật tự, giữ gìn bản sắc văn hóa và bảo vệ môi trường.

- Ngoài ra, có thể kể đến các vai trò gián tiếp khác của Tòa án như:

+ Giáo dục pháp luật, nâng cao ý thức của người dân

+ Phát hiện các sai lầm trong hoạt động của cơ quan nhà nước và sửa chữa các sai lầm đó 

+ Kiến nghị với cơ quan có thẩm quyền để hoàn thiện hệ thống pháp luật của quốc gia.

 

2. Tầm quan trọng của việc thi đua khen thưởng trong TAND, đặc biệt là danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc.

Thi đua khen thưởng là một trong các hoạt động quan trọng của Tòa án nhân dân, góp phần động viên, khích lệ các cán bộ, công chức, Thẩm phán hăng hái thi đua để lập thành tích đồng thời hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao. Việc duy trì hoạt động này mang lại rất nhiều lợi ích cụ thể:

- Giúp động viên, khích lệ Thẩm phán, các cán bộ, công chức bởi khi thi đua sẽ tạo nên không khí sôi nổi giúp cho các cán bộ, công chức, Thẩm phán có động lực hoàn thành nhiệm vụ được giao một cách xuất sắc. Từ đó các cá nhân, tập thể được khen thưởng sẽ phát huy tích cực trong các công việc được giao; người chưa được khen thưởng cũng thấy được trách nhiệm của mình và cần phấn đấu để có thể đạt được các mục tiêu đề ra.

- Góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của Tòa án khi các cá nhân, tổ chức hăng hái thi đua, không ngừng sáng tạo và nỗ lực hoàn thành các nhiệm vụ được giao.

- Góp phần xây dựng Tòa án trong sạch, vững mạnh

Đối với danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc, đây là một trong những danh hiệu trong hoạt động tổ chức thi đua khen thưởng của Tòa án nhân dân được trao hàng năm cho các tập thể thuộc cơ quan, đơn vị của Tòa án các cấp, các đơn vị thuộc Học viện Tòa án khi đạt đủ các tiêu chuẩn xét tặng. Việc thi đua khen thưởng trong Tòa án nhân dân là điều cần thiết, đặc biệt là với danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc, điều này thể hiện qua:

- Thúc đẩy thi đua và sáng tạo trong hoạt động xét xử, giải quyết các vụ việc của tập thể trong Tòa án

- Danh hiệu này là sự ghi nhận xứng đáng cho các tập thể có hoạt động xuất sắc trong công tác xét xử cũng như các nhiệm vụ khác được giao trong Tòa án

- Thi đua đạt danh hiệu sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác của Tòa án, có sự học tập lẫn nhau để Tòa án ngày càng trong sạch, vững mạnh

- Tập thể đạt danh hiệu sẽ cảm thấy được ghi nhận công lao thi đua của mình một cách xứng đáng, từ đó tích cực phát huy và góp phần nâng cao được uy tín của Tòa án trong hệ thống tư pháp.

Như vậy, việc tổ chức thi đua khen thưởng trong Tòa án nhân, đặc biệt là danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc có vai trò uan trọng trong việc nâng cao tinh thần, ý thức trách nhiệm công việc; góp phần xây dựng Tòa án vững mạnh và nâng cao hiệu quả của các hoạt động của Tòa án.

 

3. Tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc hàng năm trong Tòa án từ 11/6/2024

Danh hiệu "Tập thể lao động xuất sắc" được xét tặng hàng năm cho tập thể khi đạt các tiêu chuẩn theo quy định, cụ thể từ ngày 11/6/2024 áp dụng các tiêu chuẩn được ghi nhận tại Khoản 2 Điều 17 Thông tư 01/2024/TT-TAND như sau:

- Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao; đạt hoặc vượt các chỉ tiêu thi đua theo quy định của Tòa án nhân dân tối cao; đối với đơn vị xét xử, tỷ lệ bản án, quyết định bị hủy, sửa do nguyên nhân chủ quan không vượt quá tỷ lệ quy định của Tòa án nhân dân tối cao

+ Việc đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao sẽ dựa trên các quy định của Đảng, pháp luật về việc kiểm điểm và đánh giá xếp loại chất lượng hàng năm đối với tập thể trong hệ thống chính trị và quy định của Tòa án nhân dân tối cao

+ Hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu về công tác xét xử, giải quyết các vụ án, việc khác do Tòa án giao 

+ Tỷ lệ bản án hay quyết định bị hủy, sửa do chủ quan không được vượt quá đối với các đơn vị xét xử sẽ do Tòa án nhân dân tối cao quy định.

- Tích cực tham gia phong trào thi đua thường xuyên, thiết thực, hiệu quả

- Có 100% cá nhân trong tập thế "hoàn thành nhiệm vụ" được giao, trong đó có ít nhất 70% cá nhân đạt được danh hiệu "Lao động tiên tiến" 

- Trong tập thể đó có cá nhân đạt danh hiệu "Chiến sĩ thi đua cơ sở"

- Nội bộ trong tập thể cần đoàn kết, gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật.

Như vậy, tập thể muốn đạt được danh hiệu "Tập thể lao động xuất sắc" trong Toà án nhân dân thì cần đạt được các tiêu chuẩn trên.

 

4. Quy trình xét tặng danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc hàng năm trong Tòa án

Điều 29 Thông tư 01/2024/TT-TAND quy định về thủ tục xét khen thưởng danh thi đua, hình thức khen thưởng chung trong hoạt động thi đua, khen thưởng trong Tòa án. Theo đó có thể tổng hợp quy trình xét tặng danh hiệu "Tập thể lao động xuất sắc" bao gồm các giai đoạn: Lập hồ sơ đề nghị xét => Xem xét hồ sơ => xét và ra quyết định khen thưởng, cụ thể:

- Quy trình lập hồ sơ đề nghị xét:

+ Những trường hợp đề nghị xét danh hiệu này phải làm báo cáo thành tích để trình bày tại cuộc họp bình xét thi đua, khen thưởng 

+ Sau khi xem xét và đánh giá thì tiến hành bỏ phiếu lựa chọn tập thể đạt danh hiệu thi đua 

+ Tiến hành lập hồ sơ những trường hợp đủ điều kiện tiêu chuẩn và trình "Hội đồng thi đua - khen thưởng cơ sở" hoặc "Hội nghị thi đua, khen thưởng của đơn vị" để xem xét

- Quy trình xem xét hồ sơ:

+ Tổ chức phiên họp của "Hội đồng thi đua - khen thưởng cơ sở" hoặc "Hội nghị thi đua, khen thưởng của đơn vị" để xem xét các trường hợp được đề nghị và gửi lên thủ trưởng cơ quan, đơn vị

+ Hội đồng Thi đua -  Khen thưởng Tòa án nhân dân xem xét và đưa ra đề nghị các trường hợp được xét trao tặng danh hiệu

- Ra quyết định khen thưởng

+ Căn cứ vào đề nghị sau phiên họp, thủ trưởng cơ quan, đơn vị ra Quyết định khen thưởng hoặc đề nghị lên cấp có thẩm quyền

+ Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Quyết định khen thưởng hoặc đề nghị lên cấp có thẩm quyền trao tặng danh hiệu cho tập thể dựa trên đề nghị của Hội đồng Thi đua - Khen thưởng Tòa án nhân dân.

Xem thêm: Tiêu chuẩn xét tặng danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc trong ngành Thanh tra 

Trên đây là thông tin về các tiêu chuẩn để xét tặng danh hiệu Tập thể lao động xuất sắc trong Tòa án nhân dân cũng như quy trình để xét tặng danh hiệu này. Nếu có thêm câu hỏi hay thắc mắc cần giải đáp, xin hảy liên hệ cho chúng tôi qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 19006162 hoặc qua email lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi sẽ đáp ứng nhu cầu của quý khách một cách nhanh chóng và chất lượng.