1. Hướng dẫn mới nhất công tác thi đua, khen thưởng của Bộ Nội vụ
Ngày 05/9/2023, Bộ Nội vụ đã ban hành công văn số 5007/BNV-TĐKT nhằm tăng cường chất lượng công tác thi đua và khen thưởng. Sau khi công văn này được phát động, một số bộ, ngành, và tỉnh đã đề xuất các hướng dẫn chi tiết về nghiệp vụ có trong nội dung của văn bản trên.
Dựa vào ý kiến phản ánh từ các bộ, ngành, và tỉnh, Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương đã tiến hành hướng dẫn cụ thể về hai nội dung chuyên môn nghiệp vụ. Đối với nội dung 1, theo đó, tại điểm c mục III.5 của Công văn số 5007/BNV-TĐKT, có quy định rõ ràng rằng: một sáng kiến chỉ được sử dụng một lần khi đưa ra làm tiêu chuẩn đề nghị khen thưởng. Sáng kiến đã được sử dụng trong quá trình xét danh hiệu thi đua sẽ không được áp dụng khi xét đánh giá hình thức khen thưởng, và ngược lại. Đồng thời, không được sử dụng một sáng kiến để đánh giá nhiều hình thức khen thưởng khác nhau.
Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương hướng dẫn như sau:
(1) Xét, công nhận sáng kiến
Theo Nghị định số 13/2012/NĐ-CP ngày 02/3/2012 của Chính phủ về Điều lệ Sáng kiến và Thông tư số 18/2013/TT-BKHCN ngày 01/8/2013 của Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn việc thực hiện một số quy định của Điều lệ Sáng kiến, sáng kiến mà đã được công nhận tại một cơ sở cụ thể sẽ không được cơ sở đó công nhận lại. Để minh họa, nếu cá nhân A có sáng kiến được công nhận tại cơ sở X vào năm 2017, từ năm 2018 trở đi, cơ sở X sẽ không tiếp tục công nhận sáng kiến của A hoặc của bất kỳ người nào khác tại cùng một cơ sở mà A đã được công nhận.
Theo Nghị định số 91/2017/NĐ-CP ngày 31/7/2017 của Chính phủ, về việc chi tiết hóa một số điều của Luật thi đua, khen thưởng, sáng kiến phải được triển khai thực tế để đạt được hiệu quả cao, và quy trình này được thực hiện qua Hội đồng sáng kiến. Người đứng đầu công nhận sáng kiến sẽ xác định phạm vi ảnh hưởng tại mỗi cấp (cấp cơ sở do Hội đồng sáng kiến cơ sở xét, người đứng đầu công nhận; cấp bộ, ngành, tỉnh do Hội đồng sáng kiến cấp bộ, ngành, tỉnh xét, người đứng đầu công nhận; cấp toàn quốc do Hội đồng sáng kiến cấp bộ, ngành, tỉnh xét, người đứng đầu công nhận).
Do đó, một sáng kiến chỉ được công nhận một lần trong một phạm vi ảnh hưởng cụ thể tại từng cấp. Ngoài ra, sáng kiến không chỉ là một thành tích mà còn phải đạt đủ điều kiện và tiêu chuẩn để được cấp có thẩm quyền công nhận, từ đó có khả năng được xét khen thưởng.
(2) Tiêu chuẩn xét danh hiệu thi đua, hình thức khen thưởng
Sáng kiến đóng vai trò quan trọng trong quá trình xét tặng danh hiệu thi đua, đặc biệt là trong các cấp độ khác nhau. Danh hiệu chiến sỹ thi đua cơ sở, chiến sỹ thi đua cấp bộ, ngành, tỉnh, và chiến sỹ thi đua toàn quốc đều có tiêu chuẩn chung là dựa trên chiến sỹ thi đua cơ sở.
Theo quy định của pháp luật về thi đua khen thưởng, một trong những tiêu chuẩn của chiến sỹ thi đua cơ sở là "hoàn thành tốt nhiệm vụ" và "có sáng kiến được công nhận và phải được áp dụng thực tiễn đạt hiệu quả cao và có phạm vi ảnh hưởng trong cấp cơ sở hoặc tương đương (đối với lực lượng vũ trang)".
Trong hình thức khen thưởng, bằng khen và Huân chương cũng có tiêu chuẩn chung là "hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ" và "có sáng kiến được công nhận...". Bằng khen cấp bộ, ngành, tỉnh được coi là nền tảng cơ sở để xét tặng các khen thưởng cao hơn.
Một ví dụ cụ thể là tiêu chuẩn tặng "Bằng khen cấp bộ, ngành, tỉnh" cho cá nhân, trong đó có yêu cầu "có 02 năm trở lên liên tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, trong thời gian đó có 02 sáng kiến được công nhận và áp dụng hiệu quả trong phạm vi cấp cơ sở".
"Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ" có tiêu chuẩn cao hơn, đòi hỏi cá nhân đã được tặng bằng khen cấp bộ, ngành, tỉnh và liên tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong 05 năm trở lên, trong đó có ít nhất 05 sáng kiến được công nhận và áp dụng hiệu quả trong phạm vi cấp cơ sở.
Như vậy, việc công nhận và áp dụng hiệu quả sáng kiến trong phạm vi cấp cơ sở là quan trọng để đảm bảo đúng điều kiện và tiêu chuẩn xét tặng các loại khen thưởng, bao gồm cả Bằng khen cấp bộ, ngành, tỉnh và Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Ví dụ như trong trường hợp xét tặng "Bằng khen cấp bộ, ngành, tỉnh" năm 2017, sáng kiến cấp cơ sở được công nhận từ năm 2017 trở về trước mới đáp ứng đúng tiêu chuẩn để xét tặng khen thưởng cấp bộ, ngành, tỉnh. Còn đối với việc xét tặng "Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ", nếu đã nhận bằng khen cấp bộ, ngành, tỉnh trong giai đoạn 2016-2017, sáng kiến cấp cơ sở được công nhận từ năm 2018 trở đi mới đáp ứng được tiêu chuẩn để xét tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, trong khi những sáng kiến trước năm 2018 không đủ điều kiện tiêu chuẩn.
Đối với tiêu chuẩn xét tặng Huân chương, yêu cầu là đã nhận hình thức khen thưởng liền kề và liên tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong ít nhất 05 năm tiếp theo, kèm theo đó là có số lượng sáng kiến được công nhận và áp dụng hiệu quả trong phạm vi cấp công nhận. Các cá nhân chỉ "hoàn thành tốt nhiệm vụ" mà không đáp ứng đúng tiêu chuẩn này sẽ không đủ điều kiện để xét tặng các hình thức khen thưởng từ bằng khen cấp bộ, ngành, tỉnh trở lên. Ngược lại, nguyên tắc không tặng thưởng nhiều hình thức cho một thành tích, quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị định số 91/2017/NĐ-CP, cũng cần được tuân thủ đối với sáng kiến được công nhận.
Tổng hợp lại, một trong những tiêu chuẩn quan trọng khi xét tặng danh hiệu thi đua và hình thức khen thưởng cho cá nhân là mức độ hoàn thành nhiệm vụ và sáng kiến được công nhận, với phạm vi ảnh hưởng trong từng cấp và trong thời gian xét thành tích khen thưởng mới được tính làm tiêu chuẩn khen thưởng.
Trong Nội dung 2, tại điểm g mục III.6 Công văn số 5007/BNV-TĐKT quy định rõ ràng rằng "Các tài liệu minh chứng trong hồ sơ đề nghị khen thưởng phải là bản gốc hoặc bản sao có chứng thực của cơ quan có thẩm quyền." Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương tiếp tục hướng dẫn rằng những tài liệu như báo cáo kết quả kiểm toán, văn bản xác nhận của cơ quan quản lý thuế, xác nhận thực hiện chế độ bảo hiểm và các tài liệu khác, không do cấp trình khen ban hành, đã được thể hiện đầy đủ trong Báo cáo thành tích và được xác nhận không cần thực hiện nội dung tại điểm g mục III.6 Công văn số 5007/BNV-TĐKT.
Các hướng dẫn này được Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương đưa ra nhằm đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của các hồ sơ đề nghị khen thưởng trong quá trình xét tặng, thể hiện sự nhất quán và tuân thủ quy định của Luật thi đua, khen thưởng có hiệu lực từ ngày 01/01/2024.
2. Tiêu chuẩn xét tặng hoặc truy tặng Bằng khen của Bộ Nội vụ
Theo quy định mới, từ ngày 01/01/2024, tiêu chuẩn xét tặng hoặc truy tặng Bằng khen của Bộ Nội vụ được áp dụng như sau:
(i) Đối với cá nhân:
- Có thành tích xuất sắc được bình xét trong các phong trào thi đua do Bộ, ban, ngành, tỉnh phát động.
- Lập được nhiều thành tích hoặc thành tích đột xuất, có phạm vi ảnh hưởng ở một trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ, ban, ngành, tỉnh.
- Có đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội, ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công tác xã hội, từ thiện nhân đạo.
- Có 02 lần liên tục được tặng danh hiệu “Chiến sĩ thi đua cơ sở” hoặc liên tục từ 02 năm trở lên được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, trong thời gian đó có 02 sáng kiến được công nhận và áp dụng có hiệu quả trong phạm vi cơ sở hoặc có 02 đề tài khoa học, đề án khoa học, công trình khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu và áp dụng hiệu quả trong phạm vi cơ sở.
- Công nhân, nông dân, người lao động lập được nhiều thành tích trong lao động, sản xuất, có phạm vi ảnh hưởng trong địa bàn cấp xã, cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp.
(ii) Đối với doanh nhân, trí thức, nhà khoa học:
- Chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
- Đạt một trong các tiêu chuẩn quy định cho cá nhân tại khoản (i).
- Hoặc có thành tích đóng góp vào sự phát triển của Bộ, ban, ngành, địa phương được công nhận.
(iii) Đối với tập thể:
- Có thành tích xuất sắc được bình xét trong phong trào thi đua.
- Lập được thành tích xuất sắc đột xuất, có phạm vi ảnh hưởng trong từng lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ, ban, ngành, tỉnh.
- Có đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội, ứng dụng tiến bộ khoa học, kỹ thuật, công tác xã hội, từ thiện nhân đạo.
- Có 02 năm liên tục được công nhận hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ hoặc đạt danh hiệu “Tập thể lao động xuất sắc” hoặc “Đơn vị quyết thắng”, thực hiện tốt dân chủ ở cơ sở, tổ chức tốt các phong trào thi đua; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần trong tập thể; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
(iv) Đối với doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác:
- Chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
- Đạt một trong các tiêu chuẩn quy định cho tập thể tại khoản (iii).
- Hoặc có thành tích đóng góp vào sự phát triển của Bộ, ban, ngành, địa phương được công nhận.
(v) Đối với hộ gia đình:
- Chấp hành tốt chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
- Có nhiều đóng góp về công sức, đất đai và tài sản cho địa phương, xã hội.
(Tham chiếu Điều 6 Thông tư 15/2023/TT-BNV)
3. Tiêu chuẩn xét tặng Giấy khen của Bộ Nội vụ
Cụ thể, theo Điều 7 của Thông tư 15/2023/TT-BNV, thủ trưởng các cơ quan, tổ chức, đơn vị có tư cách pháp nhân thuộc, trực thuộc Bộ Nội vụ sẽ được tặng Giấy khen nếu họ đáp ứng các tiêu chuẩn sau đây:
Đối với cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý:
- Hoàn thành tốt nhiệm vụ đã giao.
- Thể hiện phẩm chất đạo đức xuất sắc, duy trì sự đoàn kết nội bộ, và là gương mẫu trong việc tuân thủ chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, Nội quy, Quy chế làm việc của cơ quan, đơn vị. Họ cũng tích cực tham gia các phong trào thi đua được triển khai và phát động.
- Liên tục nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ.
Đối với tập thể thuộc thẩm quyền quản lý:
- Hoàn thành tốt nhiệm vụ đã được giao.
- Duy trì sự đoàn kết nội bộ, không có vấn đề đơn thư khiếu nại, tố cáo; thực hiện mô hình quy chế dân chủ ở cơ sở và tổ chức tốt các phong trào thi đua.
- Chăm sóc đời sống vật chất và tinh thần trong tập thể, thực hiện tiết kiệm và chống lãng phí.
- Tuân thủ đầy đủ chế độ và chính sách đối với các thành viên trong tập thể.
Thông tư 15/2023/TT-BNV có hiệu lực từ ngày 01/01/2024.
Bài viết liên quan: Vinh danh là gì? Mẫu bằng khen vinh danh cá nhân, tập thể mới nhất 2023?
Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn của quý khách hàng thông qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn!
