1. Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ là gì ?

Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ là nghị quyết do Thượng viện Hoa Kì thông qua ngày 07.8.1964 cho phép Tổng thống đương nhiệm, lúc bấy giờ là Giônxơn trên cơ sở của cái gọi là sự kiện Vịnh Bắc Bộ (Việt Nam) do Chính phủ Mĩ dàn dựng lên nhằm tạo cơ sở cho Tổng thống Mĩ mà trực tiếp là giới quân sự Mĩ có cơ sở pháp lí để được áp dụng mọi biện pháp cần thiết đẩy lùi bất cứ cuộc tiến công vũ trang nào chống lại lực lượng Hoa Kì và sẵn sàng tiến hành mọi bước cần thiết kể cả dùng lực lượng vũ trang để giúp đỡ một nước đồng minh nào cần đến sự giúp đỡ để bảo vệ nền tự do của mình.

2. Sự kiện Vịnh Bắc bộ năm 1964 là sự bịa đặt, vu khống trắng trợn của người Mỹ

2.1 Sự vu khống, bịa đặt của Tổng thống Johson

Vào gày 5.8.1964, Tổng thống Johnson đã ngang nhiên thông báo: tại vịnh Bắc bộ, ngày 2.8, tàu ngư lôi của Bắc Việt Nam đã tấn công tàu khu trục Mỹ. Ngày 4.8, hai tàu Mỹ là Maddox và Turner Joy lại bị phía Việt Nam tấn công. Ngay sau sự kiện thứ hai, Hải quân Mỹ vô cùng tức giận đã trả đũa bằng chiến dịch Mũi tên xuyên, dùng không quân ném bom một số cửa biển quan trọng ở miền Bắc Việt Nam để “dạy cho Hà Nội một bài học”... Chỉ sau tuyên bố của Tổng thống Johnson vài giờ, dự thảo nghị quyết chuẩn y hoạt động chiến tranh quy mô tại Việt Nam đã được đưa ra Quốc hội Mỹ và thông qua ngày 7.8 với số phiếu gần như tuyệt đối, cho phép Tổng thống Lyndon B.Johnson, với tư cách Tổng tư lệnh quân đội Mỹ “thực hiện mọi biện pháp cần thiết nhằm đánh lui mọi hành động tấn công vũ trang chống các lực lượng Hoa Kỳ và ngăn ngừa những hành động xâm lăng khác”. Với Nghị quyết này, Quốc hội Mỹ hầu như đã trao cho Tổng thống Johnson toàn quyền quyết định việc đẩy nhanh tiến độ dính líu, can thiệp của Mỹ vào Việt Nam, tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện những toan tính phiêu lưu, mạo hiểm của giới cầm quyền Nhà Trắng và Lầu Năm góc: độc chiếm Đông Dương, tiến tới thống trị khu vực châu Á - Thái Bình dương, thực hiện chiến lược toàn cầu, biến giấc mơ bá chủ thế giới thành hiện thực.

2.2 Thực tế chỉ là sự nhầm lẫn có chủ định của Mỹ

Thực tế, cuộc tấn công đầu (ngày 2.8) được cả hai bên xác nhận là có sự đụng độ, nhưng cuộc tấn công sau (ngày 4.8) đã được Tổng thống Johnson thừa nhận trong một cuốn băng ghi âm tuyệt mật (được giải mật năm 2001), rằng chưa hề xảy ra. Đó chỉ là sự nhầm lẫn có chủ định của Mỹ, nhưng lại trở thành cái cớ để quân đội Mỹ mở màn chiến dịch dùng không quân ồ ạt đánh phá miền Bắc Việt Nam. Với nhiều cách biện giải khác nhau, Nghị quyết Vịnh Bắc bộ được Quốc hội Mỹ thông qua là nhằm đáp lại sự kiện vịnh Bắc bộ do họ đạo diễn, thêu dệt, tạo cớ xâm lược nước ta. Về bản chất, từ cái cớ này, giới cầm quyền Nhà Trắng và Lầu Năm góc mưu toan thực hiện âm mưu, thủ đoạn xóa bỏ chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, biến Việt Nam và Đông Dương thành “sân sau” của Mỹ và đồng minh. Tên chính thức của Nghị quyết này là Nghị quyết Đông Nam Á, Công Pháp 88-408. Sức mạnh của Nghị quyết là vô hạn, không chỉ cho phép Tổng thống Johnson toàn quyền sử dụng quân đội Mỹ ở Đông Nam Á mà không cần đến tuyên bố chiến tranh từ Quốc hội; đồng thời thực hiện mọi biện pháp cần thiết để trợ giúp bất kỳ quốc gia đồng minh nào tham gia Hiệp ước Phòng thủ chung Đông Nam Á.

Sự ra đời của nghị quyết này đã dẫn Mỹ bước vào một cuộc phiêu lưu mới đầy mạo hiểm mà kết cục của nó đã được nhiều người tiên đoán: Cuộc chiến chống Việt Nam sẽ đưa nước Mỹ đi vào đường cùng, ngõ cụt, sẽ “trượt chân”, “ngã ngựa, thua đau ở Việt Nam”. Sự thật là sau 9 năm gây tội ác ở một đất nước yêu chuộng hòa bình, những toan tính phiêu lưu, mạo hiểm của giới cầm quyền Nhà Trắng và Lầu Năm Góc đã bị phá sản. Kể từ Hiệp định Pa-ri tháng 1 năm 1973, đế quốc Mỹ đã phải cay đắng cuốn cờ về nước, để lại cho nước Mỹ và thế giới hiện đại những trang sử bi thương, thấm đẫm máu và nước mắt.

Sau nhiều năm “bưng bít”, vào đầu thập niên 70 của thế kỷ XX, sự thật về Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ đã được công luận phơi bày. Do sự phản đối mạnh mẽ của nhân dân Mỹ, dư luận quốc tế và cả Quốc hội Mỹ kéo dài nhiều năm. Ngày 12 tháng 1 năm 1971, Tổng thống Ních-xơn (Nixon) đã phải ký văn bản chính thức bãi bỏ Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ, thừa nhận những sai lầm “đáng tiếc” của giới cầm quyền Nhà Trắng và Lầu Năm Góc thời ấy.

Theo quan điểm của Mỹ, vào thời đó, Việt Nam được chọn làm mục tiêu chiến lược trọng điểm trong thực hiện mưu đồ chống phá sự phát triển của chủ nghĩa xã hội, “không để chủ nghĩa xã hội lan rộng ra khu vực châu Á - Thái Bình Dương”. Vì vậy, Việt Nam trở thành nơi tập trung mâu thuẫn cơ bản của thế giới và cuộc chiến chống Mỹ, cứu nước của nhân dân ta trở thành cuộc đọ sức điển hình, là tiêu điểm của cuộc đấu tranh vô cùng quyết liệt giữa cách mạng và phản cách mạng trên thế giới, nó mang tính thời đại sâu sắc.

3. Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ là âm mưu, toan tính có lợi cho người Mĩ

Sự kiện vịnh Bắc bộ nói chung, Nghị quyết Vịnh Bắc bộ nói riêng là cái cớ để giới cầm quyền Nhà Trắng và Lầu Năm góc thực hiện các bước đi, lộ trình đã được xếp đặt sẵn. Nó là sản phẩm của những toan tính phiêu lưu, vô cùng mạo hiểm của giới cầm quyền Nhà Trắng và Lầu Năm góc mà Tổng thống Johnson là một trong những nhân vật đứng đầu, chủ mưu.

Một trong những toan tính thâm sâu, ẩn chứa nhiều tội ác, thúc đẩy sự ra đời Nghị quyết Vịnh Bắc bộ một cách nhanh chóng của giới cầm quyền Nhà Trắng và Lầu Năm góc là họ đã nhận thấy rõ Việt Nam có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng ở khu vực Đông Nam Á, là chiếc bao lơn nhô ra Thái Bình Dương, điểm giao hội của các đường giao thông quốc tế trên Biển Đông; tuy Việt Nam là một nước nghèo nhưng lại có tài nguyên thiên nhiên phong phú, nguồn nhân công dồi dào có thể khai thác, sử dụng để bù đắp cho sự thiếu hụt của nền kinh tế, quân sự Mỹ. Vì vậy, họ đã triệt để lợi dụng cơ hội thực dân Pháp thất bại ở Điện Biên Phủ để can thiệp sâu hơn vào Việt Nam. Một mặt, lấy Việt Nam làm vị trí quyết định để củng cố tuyến phòng thủ, ngăn chặn sự phát triển của chủ nghĩa cộng sản, trước hết là chặn đà ảnh hưởng của Liên Xô đến khu vực này; từng bước thực hiện âm mưu độc chiếm Đông Dương. Mặt khác, thực hiện mục tiêu kép: lấy chiến tranh nuôi chiến tranh và khai thác tối đa những gì có thể vơ vét được ở Việt Nam và Đông Dương để bù đắp sự thiếu hụt, thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế chính quốc.

Với những âm mưu, toan tính có lợi cho Mỹ, họ đã ngấm ngầm và công khai thực hiện giấc mộng ấy, lấy Nghị quyết Vịnh Bắc bộ là một trong những căn cứ pháp lý, bịt mắt nhân dân Mỹ, đưa quân và vũ khí giết người đến Việt Nam; đồng thời, nhằm hợp lý hóa dư luận thế giới trong thời điểm đó để mở đầu cho việc thực hiện âm mưu xâm lược Việt Nam, tiếp tục thực hiện chiến lược toàn cầu. Có thể khẳng định rằng, xâm lược Việt Nam, đế quốc Mỹ đã không từ bỏ âm mưu, thủ đoạn nào, dù biết là phiêu lưu, mạo hiểm, phi nhân tính, vô cùng độc ác, bị chính nhân dân Mỹ và nhân dân yêu chuộng hòa bình trên thế giới cực lực phản đối. Sự phiêu lưu, mạo hiểm và những toan tính của đế quốc Mỹ đã bị chặn đứng bởi ý chí, bản lĩnh, trí tuệ và sức mạnh Việt Nam - một dân tộc gan góc, dạn dày, không chịu khuất phục quân xâm lược dù chúng có nhiều tiền, lắm của, quân hùng, tướng mạnh.

4. Chiến công đánh thắng trận đầu của quân và dân miền Bắc

Đêm 31/7, rạng sáng 1/8/1964, Mỹ cho tàu khu trục Ma-đốc ngang nhiên tiến vào vùng biển miền Bắc Việt Nam từ Đèo Ngang (Quảng Bình) ra đảo Hòn Mê (Thanh Hóa) để trinh sát và khiêu khích lực lượng của ta, có lúc chỉ cách đèo Ngang khoảng 8 hải lý, vi phạm lãnh hải của ta. Ngày 2/8/1964, tàu Ma-đốc bị tàu phóng lôi của Hải quân Nhân dân Việt Nam tấn công, đánh đuổi, buộc địch phải rút chạy ra vùng biển quốc tế.

Sự kiện này được dư luận nhiều nước, có cả dư luận Mỹ thừa nhận và kịch liệt lên án hành động xâm phạm trắng trợn đó của Mỹ. Bị đánh đuổi, Mỹ đã dựng lên “Sự kiện Vịnh Bắc Bộ”. Đây chỉ là nguyên cớ nằm trong tính toán có chủ định của Mỹ nhằm mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc.  Giới cầm quyền Mỹ hiểu rằng, nếu chỉ vin vào nguyên cớ này để đánh phá miền Bắc Việt Nam thì “chưa đủ sức thuyết phục” dư luận. Vì vậy, Mỹ phải dựng thêm sự kiện khác. Ngày 4/8/1964, Mỹ đã cố tình vu cáo lực lượng Hải quân miền Bắc tiếp tục “vô cớ” tiến công tàu Ma-đốc và Tơ-nơ-gioi khi đang làm nhiệm vụ trong hải phận quốc tế, lấy cớ đó để thúc ép Quốc hội Mỹ thông qua cái gọi là “Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ”.

Ngày 5/8/1964, Mỹ huy động 64 máy bay ồ ạt, bất ngờ tiến công ném bom vào nhiều mục tiêu quan trọng ven biển Bắc Bộ là Cảng Gianh (Quảng Bình), Vinh - Bến Thủy (Nghệ An), Lạch Trường (Thanh Hóa) và Bãi Cháy (Quảng Ninh), mở đầu cuộc chiến tranh phá hoại quy mô lớn vào miền Bắc Việt Nam. Nhờ đánh giá đúng âm mưu, thủ đoạn của địch, với tinh thần cảnh giác và sẵn sàng chiến đấu cao độ, quân và dân miền Bắc, với nòng cốt là lực lượng Phòng không - Không quân và Hải quân đã anh dũng đánh trả các đợt tiến công của địch, bắn rơi nhiều máy bay, bắt sống và tiêu diệt nhiều phi công Mỹ, giáng cho Mỹ một đòn thất bại nặng nề. Chiến thắng oanh liệt này đã mở ra truyền thống đánh thắng trận đầu của quân và dân miền Bắc trong cuộc đọ sức với lực lượng không quân, hải quân của đế quốc Mỹ. Trên trường quốc tế, hành động của Mỹ đã tạo nên một làn sóng ủng hộ Việt Nam, chống Mỹ xâm lược trên thế giới và cả trong lòng nước Mỹ.

Sự kiện vịnh Bắc Bộ và chiến công đánh thắng trận đầu của quân và dân miền Bắc bắt nguồn từ tầm nhìn xa trông rộng, sự chỉ đạo chiến lược tài tình sáng suốt của Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, có ý nghĩa to lớn về nhiều mặt, đặc biệt là về mặt chính trị và quân sự, là một mốc son chói lọi trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc Việt Nam. Chiến công này đã giáng một đòn mạnh mẽ vào ý chí leo thang chiến tranh của kẻ thù; tạo khí thế, niềm tin vào vũ khí, trình độ tổ chức, chỉ huy, vào khả năng chiến đấu của bộ đội, đồng thời, khẳng định quân và dân ta hoàn toàn có khả năng đánh bại cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân và hải quân Mỹ. Đây là thắng lợi của đường lối chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, tự lực cánh sinh, dựa vào sức mình là chính, nghệ thuật quân sự “lấy yếu đánh mạnh, lấy ít địch nhiều”, đánh địch bằng vũ khí, trang bị kỹ thuật hiện có; là thắng lợi của trí thông minh, lòng dũng cảm của quân dân ta, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của đồng bào và chiến sĩ miền Nam tiếp tục tiến lên giành nhiều thắng lợi quyết định, đem lại lòng tin và niềm phấn khởi cho hàng triệu người đang đấu tranh cho độc lập dân tộc, dân chủ, hòa bình và tiến bộ trên thế giới.

Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về vấn đề về Nghị quyết Vịnh Bắc Bộ . Mục đích đưa ra bản tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo. Trường hợp trong bản tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong bản tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề, rất mong nhận được phản ánh của quý khách tới địa chỉ email Tư vấn pháp luật qua Email hoặc tổng đài tư vấn trực tuyến 1900.6162. Chúng tôi sẵn sàng giải đáp.

Trân trọng./.