1. Tìm hiểu chung về nội thương của nước ta
Nội thương là hoạt động thương mại diễn ra trong phạm vi lãnh thổ của quốc gia (hay còn gọi là thương mại nội địa). Các hình thức tổ chức bán hàng chủ yếu ở nước ta: chợ dân sinh, siêu thị, trung tâm thương mại.... Các vùng có tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng lớn ở nước ta là: đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long.
Sau khi nước ta bắt đầu quá trình Đổi mới, hoạt động nội thương đã trải qua một số thay đổi đáng kể về chất lượng:
Hình thành một thị trường thống nhất trên toàn quốc, với một sự phong phú và đa dạng trong hàng hóa để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân. Sự tự do hóa thương mại đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự giao lưu hàng hóa giữa các vùng, địa phương, và doanh nghiệp. Quá trình này đã dẫn đến việc hình thành các trung tâm thương mại quốc gia và vùng. Hiện nay, Việt Nam có hai trung tâm buôn bán lớn nhất là TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội. TP. Hồ Chí Minh chiếm hơn 70% tổng mức bán lẻ của Đông Nam Bộ và gần 24% của cả nước vào năm 2010. Hà Nội là trung tâm buôn bán lớn nhất của Đồng bằng sông Hồng, chiếm 60,9% tổng mức bán lẻ của vùng và chiếm 13% tổng mức bán lẻ của cả nước. Các tỉnh thành, thị xã và thị trấn khác cũng đã trở thành trung tâm thương mại quan trọng tại vùng cụ thể và địa phương.
Lượng cung cấp hàng hóa trên thị trường ngày càng đa dạng, được nhập từ nhiều nguồn khác nhau cả trong và ngoài nước, và luôn tăng trưởng ổn định ở mức cao, khoảng 10%. Đồng thời, sự đa dạng hóa trong quy cách, loại hình và chất lượng của các sản phẩm đã phản ánh nhu cầu ngày càng đa dạng và gia tăng của người dân. Xuất phát từ nhu cầu tiêu dùng đa dạng của người dân và thu nhập ngày càng tăng, thị trường đã thay đổi và biến đổi không ngừng.
Thị trường hàng hóa trong nước đã phát triển mạnh mẽ. Sự phát triển này được thể hiện chủ yếu thông qua tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong xã hội. Trong vài năm qua, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tại Việt Nam đã tăng nhanh và liên tục, từ 121 nghìn tỷ đồng vào năm 1995 lên gần 1.512 nghìn tỷ đồng vào năm 2010 (tăng gấp hơn 12 lần). Đặc biệt, sau khi Việt Nam gia nhập WTO vào năm 2007, thị trường trong nước đã trải qua một sự biến đổi lớn. Mức bán lẻ hàng hóa tính theo đầu người cũng đã tăng lên liên tục, đạt 17,7 triệu đồng/người vào năm 2010, tăng gấp hơn 10 lần so với năm 1995.
Nước ta đã xây dựng được một hệ thống nội thương với sự tham gia đầy đủ của các thành phần kinh tế, trong đó, khu vực kinh tế ngoài Nhà nước đã chiếm ưu thế trong thị trường. Cơ cấu tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tại Việt Nam đã trải qua sự biến đổi. Tỉ lệ của khu vực kinh tế Nhà nước đã giảm từ 22,6% vào năm 1995 xuống còn 10,7% vào năm 2007. Khu vực kinh tế ngoài Nhà nước, bao gồm các doanh nghiệp tư thương, tiểu thương, và các doanh nghiệp ngoài quốc doanh, đang chiếm lĩnh thị trường trong nước và có tỷ lệ cao nhất, tăng từ 76,9% vào năm 1995 lên 85,6% vào năm 2007. Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã tham gia vào thị trường sau (từ năm 1994), nhưng đã đóng góp nhiều hơn vào tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng xã hội, chiếm 3,7% vào năm 2007 so với 0,5% vào năm 1995.
Hoạt động nội thương không phát triển đồng đều trên toàn lãnh thổ. Trong hệ thống thị trường trong nước, thị trường vùng Đông Nam Bộ nổi bật với sự phát triển mạnh mẽ nhất (chiếm 34,2% tổng mức bán lẻ hàng hóa cả nước). Tiếp theo là thị trường Đồng bằng sông Hồng (21,5%) và Đồng bằng sông Cửu Long (18,0%). Trái lại, các thị trường kém phát triển hơn nằm ở các khu vực như Tây Nguyên (4,3%), Bắc Trung Bộ (6,1%), và Trung du và miền núi Bắc Bộ (6,6%).
Ngoài ra, hoạt động nội thương cũng thể hiện sự phân bố không đồng đều theo địa phương. Các tỉnh thành có hoạt động nội thương phát triển thường liên quan đến các trung tâm kinh tế lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, và Bình Dương, với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo đầu người đạt trên 16 triệu đồng. Ngược lại, những địa phương kinh tế chưa phát triển, hoạt động nội thương cũng phát triển kém, chủ yếu tập trung tại các khu vực miền núi cao như Tây Bắc, Đông Bắc, và Bắc Trung Bộ, với tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo đầu người dưới 4 triệu đồng/người/năm.
2. Vai trò của nội thương với nền kinh tế nước ta hiện nay
Nội thương có vai trò quan trọng và đa dạng trong nền kinh tế nước ta hiện nay, góp phần quan trọng vào sự phát triển và ổn định của nền kinh tế. Dưới đây là một số vai trò chính của hoạt động nội thương đối với nền kinh tế Việt Nam:
Đóng góp vào GDP và thu ngân sách: Hoạt động nội thương tạo ra một phần lớn GDP của Việt Nam. Thuế và lợi nhuận từ các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này cũng đóng góp quan trọng vào nguồn thu ngân sách của quốc gia, giúp tài trợ cho các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng và dịch vụ công.
Ngành nội thương tạo cơ hội việc làm cho hàng triệu người dân Việt Nam, từ lao động chân tay trong sản xuất, đóng gói, và vận chuyển đến công việc trong lĩnh vực bán lẻ và dịch vụ khác. Điều này giúp giảm tỷ lệ thất nghiệp và nâng cao thu nhập cho người dân.
Nội thương đóng góp vào phát triển các vùng kinh tế khác nhau trên khắp đất nước. Các tỉnh và thành phố trở thành trung tâm buôn bán và dịch vụ cho khu vực xung quanh, giúp phát triển cơ sở hạ tầng và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân địa phương.
Hoạt động nội thương cung cấp lựa chọn đa dạng cho người tiêu dùng, từ các sản phẩm nội địa đến hàng hóa nhập khẩu. Điều này giúp người tiêu dùng có sự đa dạng trong lựa chọn sản phẩm và dịch vụ, đồng thời cũng tạo cơ hội xuất khẩu hàng hóa nước ngoài.
Cạnh tranh trong thị trường nội thương đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao chất lượng sản phẩm và dịch vụ của họ để thu hút khách hàng. Điều này thúc đẩy sự cải tiến và phát triển công nghiệp sản xuất và dịch vụ.
Nội thương tạo điều kiện cho sự phát triển của các ngành công nghiệp nội địa bằng cách cung cấp thị trường tiêu thụ. Điều này giúp tăng sản xuất và sự phát triển của các ngành công nghiệp cơ bản, đóng góp vào sự đa dạng hóa nền kinh tế.
Các hoạt động nội thương kết nối Việt Nam với thị trường thế giới thông qua việc xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa. Điều này giúp nước ta tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu và hội nhập kinh tế quốc tế. Tóm lại, nội thương là một phần quan trọng của nền kinh tế Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra sản phẩm và dịch vụ, tạo việc làm, và thúc đẩy sự phát triển kinh tế và xã hội.
3. Bài tập vận dụng liên quan đến nội thương của nước ta
Câu 1: Nội thương của nước ta hiện nay
A. Đã thu hút sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế
B. Chưa có sự tham gia của các tập đoàn bán lẻ quốc tế lớn
C. Phát triển chủ yếu dựa vào các doanh nghiệp Nhà nước
D. Không có hệ thống siêu thị nào do người Việt quản lí
Câu 2: Trong cơ cấu tổng mức bán lẻ hàng hóa về doanh thu dịch vụ tiêu dùng phân theo thành phần knh tế của nước ta năm 2005:
A. Khu vực ngoài Nhà nước chiếm tỉ trọng nhỏ nhất
B. Khu vực Nhà nước chiếm tỉ trọng lớn nhất
C. Khu vực ngoài Nhà nước chiếm tỉ trọng lớn nhất
D. Khu vực Nhà nước chiếm tỉ trọng nhỏ nhất
Câu 3: Hiện nay, thi trường buôn bán của nước ta được mở rộng
A. Theo hướng chú trọng đến các nước xã hội chủ nghĩa cũ
B. Theo hướng đa phương hóa, đa dạng hóa
C. Nhưng chưa có quan hệ với các nước Tây Âu
D. Nhưng chưa có quan hệ với các nước Mĩ La Tinh
Câu 4: Sự kiện nào sau đây ít ảnh hưởng đến ngoại thương nước ta ?
A. Cộng đồng kinh tế ASEAN ( AEC) được thành lập
B. Hiệp định đối tác xuyên Thái Bình Dương ( TPP) được kí kết
C. Cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kì năm 2016
D. Việt Nam trở thành thành viên của tổ chức Thương mại thế giới(WTO)
Câu 5: Nhân tố quan trọng nhất khiến cho kim ngạch xuát khẩu của nước ta liên tục tăng trong những năm gần đây là
A. Điều kiện tự nhiện thuận lợi
B. Mở rộng thị trường và đa dạng hóa sản phẩm
C. Nguồn lao động dồi dào, chất lượng cao
D. Cơ sở vật chất- kĩ thuật tốt
Quý khách có thể tham khảo bài viết liên quan cùng chủ đề của Luật Minh Khuê như: Địa lý lớp 12 bài 2: Vị trí địa lí, phạm vi lãnh thổ
