1. Mạng máy tính là gì?
Mạng máy tính (tiếng Anh: computer network) là mạng viễn thông kỹ thuật số cho phép các nút mạng chia sẻ tài nguyên. Trong các mạng máy tính, các thiết bị máy tính trao đổi dữ liệu với nhau bằng các kết nối (liên kết dữ liệu) giữa các nút. Các liên kết dữ liệu này được thiết lập qua cáp mạng như dây hoặc cáp quang hoặc phương tiện không dây như Wi-Fi.
Các thiết bị máy tính mạng làm nhiệm vụ khởi động, định tuyến và chấm dứt dữ liệu được gọi là các nút mạng. Các nút thường được xác định bởi địa chỉ mạng và có thể bao gồm máy chủ mạng như máy tính cá nhân, điện thoại và máy chủ, cũng như phần cứng mạng như bộ định tuyến và chuyển mạch. Hai thiết bị như vậy có thể được cho là được kết nối với nhau khi một thiết bị có thể trao đổi thông tin với thiết bị kia, cho dù chúng có kết nối trực tiếp với nhau hay không.
Các giao thức truyền thông dành riêng cho ứng dụng được xếp lớp (nghĩa là mang theo trọng tải) so với các giao thức truyền thông chung khác.
Bộ sưu tập công nghệ thông này đòi hỏi phải có những người quản lý mạng lành nghề để giữ cho tất cả hệ thống mạng hoạt động tốt. Mạng máy tính hỗ trợ một số lượng lớn các ứng dụng và dịch vụ như truy cập vào World Wide Web, video kỹ thuật số, âm thanh kỹ thuật số, sử dụng chung các máy chủ lưu trữ và ứng dụng, máy in và máy fax, và sử dụng email và ứng dụng nhắn tin tức thời cũng như nhiều ứng dụng khác.
Mạng máy tính khác nhau về cách thức truyền tin được sử dụng để mang tín hiệu, giao thức truyền thông để tổ chức lưu lượng mạng, kích thước của mạng, cấu trúc liên kết, cơ chế điều khiển lưu lượng và ý định tổ chức mạng. Mạng máy tính nổi tiếng nhất là Internet.
2. Phân loại mạng máy tính
Mạng máy tính được phân thành một số loại như sau: Mạng WAN; Mạng LAN; Mạng MAN
- LAN: Đây là viết tắt của từ Local Area Network hay còn gọi là "mạng cục bộ", là mạng tư nhân trong một toà nhà, một khu vực (trường học hay cơ quan chẳng hạn) có cỡ chừng vài km. Chúng nối các máy chủ và các máy trạm trong các văn phòng và nhà máy để chia sẻ tài nguyên và trao đổi thông tin.
LAN có 3 đặc điểm:
+ Giới hạn về tầm cỡ phạm vi hoạt động từ vài mét cho đến 1 km.
+ Thường dùng kỹ thuật đơn giản chỉ có một đường dây cáp (cable) nối tất cả máy. Vận tốc truyền dữ liệu thông thường là 10 Mbps, 100 Mbps, 1 Gbps, và gần đây là 100 Gbps.
+ Ba kiến trúc mạng kiểu LAN thông dụng bao gồm: Mạng bus hay mạng tuyến tính; Mạng vòng; Mạng sao.
- MAN: Mạng thư viện trong nhánh mô hình cây và việc kiểm soát các tài nguyên mạng MAN (tiếng Anh: Metropolitan Area Network) hay còn gọi là "mạng đô thị", là mạng có cỡ lớn hơn LAN, phạm vi vài km.
Nó có thể bao gồm nhóm các văn phòng gần nhau trong thành phố, nó có thể là công cộng hay tư nhân và có đặc điểm:
+ Chỉ có tối đa hai dây cáp nối. Không dùng các kỹ thuật nối chuyển.
+ Có thể hỗ trợ chung vận chuyển dữ liệu và đàm thoại, hay ngay cả truyền hình.
Ngày nay người ta có thể dùng kỹ thuật cáp quang (fiber optical) để truyền tín hiệu. Vận tốc có hiện nay thể đạt đến 10 Gbps.
- WAN: Đây là từ viết tắt của Wide Area Network, còn gọi là "mạng diện rộng", dùng trong vùng địa lý lớn thường cho quốc gia hay cả lục địa, phạm vi vài trăm cho đến vài ngàn km. Chúng bao gồm tập hợp các máy nhằm chạy các chương trình cho người dùng. Các máy này thường gọi là máy lưu trữ(host) hay còn có tên là máy chủ, máy đầu cuối (end system). Các máy chính được nối nhau bởi các mạng truyền thông con (communication subnet) hay gọn hơn là mạng con (subnet). Nhiệm vụ của mạng con là chuyển tải các thông điệp (message) từ máy chủ này sang máy chủ khác.
Mạng con thường có hai thành phần chính:
+ Các đường dây vận chuyển còn gọi là mạch (circuit), kênh (channel), hay đường trung chuyển (trunk).
+ Các thiết bị nối chuyển.
Hầu hết các WAN bao gồm nhiều đường cáp hay là đường dây điện thoại, mỗi đường dây như vậy nối với một cặp bộ định tuyến. Nếu hai bộ định tuyến không nối chung đường dây thì chúng sẽ liên lạc nhau bằng cách gián tiếp qua nhiều bộ định truyền trung gian khác. Khi bộ định tuyến nhận được một gói dữ liệu thì nó sẽ chứa gói này cho đến khi đường dây ra cần cho gói đó được trống thì nó sẽ chuyển gói đó đi. Hay còn được gọi là nguyên lý mạng con điểm nối điểm, hay nguyên lý mạng con lưu trữ và chuyển tiếp (store-and-forward), hay nguyên lý mạng con nối chuyển gói.
+ Có nhiều kiểu cấu hình cho WAN dùng nguyên lý điểm tới điểm như là dạng sao, dạng vòng, dạng cây, dạng hoàn chỉnh, dạng giao vòng, hay bất định.
3. Tin học 6 bài 4 Mạng máy tính Kết nối tri thức
Nội dung bài học:
- Mạng máy tính chia sẻ những gì?
Trả lời: Mạng máy tính chia sẻ: dữ liệu, thông tin, hình ảnh, âm thanh;.....
- Nêu một số ví dụ về lợi ích của mạng máy tính.
Trả lời: Bạn A và B cùng sử dụng mạng máy tính và có thể gửi thông tin cho nhau một cách dễ dàng, nhanh chóng
- Thảo luận với bạn về lợi ích của mạng máy tính
Trả lời: Lợi ích của mạng máy tính: Người sử dụng có thể dùng chung một mạng máy tính, liên lạc, trao đổi và chia sẻ thông tin cho nhau một cách dễ dàng, nhanh chóng
Các thành phần của mạng máy tính
- Quan sát Hình 2.1 và cho biết những thiết bị nào đang được nối vào mạng?
Trả lời: Những thiết bị đang được nối vào mạng bao gồm: Máy tích xách tay, máy tính để bàn, điện thoại di động, máy in, máy quét.
- Các thiết bị đó được nối với nhau như thế nào? Qua các thiết bị trung gian nào?
Trả lời: Các thiết bị được nối với nhau qua bộ chuyển mạch
- Quan sát Hình 2.1 và cho biết:
a) Tên các thiết bị đầu cuối.
b) Tên các thiết bị kết nối.
Trả lời: Quan sát hình 2.1 ta thấy:
a. Các thiết bị đầu cuối: Máy in, máy quét, máy tính để bàn, máy tính xách tay, điện thoại di động
b. Các thiết bị kết nối: Bộ chuyển mạch, máy chủ..
- Kể tên một số cách kết nối không dây mà em biết.
Trả lời: Cách kết nối không dây: điện thoại, máy tính xách tay
- Hãy nêu ví dụ cho thấy kết nối không dây thuận tiện hơn kết nối có dây.
Trả lời: Kết nối không dây thuận tiện hơn có dây vì chúng ta có thể dễ dàng di chuyển và mang theo bất cứ đâu.
Phần Luyện tập Tin học 6 bài 4
Luyện tập 1: Hãy chọn các phương án đúng.
Máy tính kết nối với nhau để:
A. Chia sẻ các thiết bị
B. Tiết kiệm điện
C. Trao đổi dữ liệu
D. Thuận lợi cho việc sửa chữa.
Trả lời: Các phương án đúng:
A. Chia sẻ các thiết bị
C. Trao đổi dữ liệu
Luyện tập 2 Em hãy chọn các phương án đúng.
Thiết bị có kết nối không dây ở Hình 2.2 là:
A. Máy tính để bàn
B. Máy tính xách tay
C. Điện thoại di động
D. Bộ định tuyến
Trả lời: Trong hình 2.2, thiết bị có kết nối không dây là:
B. Máy tính xách tay
C. Điện thoại di động
Phần Vận dụng Tin học 6 bài 4
Vận dụng 1: Trong thư viện của trường có 5 máy tính cần kết nối thành một trang. Có thể có nhiều cách kết nối, ví dụ như:
Em hãy vẽ hai cách khác để kết nối chúng thành một mạng.
Trả lời: Vẽ hình như sau:
Vận dụng 2:
Nhà bạn An có điện thoại di động của bố, của mẹ và một máy tính xách tay đang cùng truy cập mạng Internet.
Theo em, các thiết bị đó có đang được kết nối thành một mạng máy tính không? Nếu có, em hãy chỉ ra các thiết bị đầu cuối và thiết bị kết nối.
Trả lời: Các thiết bị đó đang được kết nối thành một mạng máy tính. Trong đó:
- Thiết bị đầu cuối: điện thoại di động, máy tính xách tay
- Thiết bị kết nối: Bộ định tuyến mạng
Trên đây là các nội dung được nêu trong bài viết. Để hiểu hơn, tham khảo bài viết: Tìm hiểu về các thành phần cơ bản của máy tính.Trân trọng!
