Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục tư vấn luật Dân sự của Công ty luật Minh Khuê
Trả lời:
1. Cơ sở pháp lý:
2. Luật sư tư vấn:
Hiện nay, các vụ án dân sự ngày càng nhiều, nhu cầu khởi kiện của người dân ngày càng tăng cao, tuy nhiên các Tòa án đôi khi lại từ chối yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn vì nhiều lý do khác nhau. Đến năm 2018, từ 01/01/2018 khi Bộ luật tố tụng dân sự 2015 bắt đầu có hiệu lực, đã có một quy định bắt buộc các Tòa án không được từ chối giải quyết các vụ án dân sự với lý do chưa có pháp luật quy định. Vậy, hãy cùng tìm hiểu trường hợp này và các trường hợp mà Tòa án có quyền từ chối yêu cầu khởi kiện của bị đơn.
Trước hết, những ai có quyền được khởi kiện vụ án dân sự, điều này được quy định cụ thể trong Điều 186 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015:
Điều 186. Quyền khởi kiện vụ án
Cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện vụ án (sau đây gọi chung là người khởi kiện) tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Có thể thấy, bất cứ một cơ quan, tổ chức hay cá nhân nào có đủ năng lực hành vi dân sự cũng có quyền khởi kiện vụ án dân sự, hành vi khởi kiện này nhằm mục đích bảo vệ quyền và lợi ích của họ. Bên cạnh đó, chủ thể khi khởi kiện cần cung cấp những chứng cứ, văn bản hay những tài liệu chứng minh rằng quyền và lợi ích hợp pháp của mình đã bị xâm phạm. Nếu những tài liệu, chứng cứ này không đầy đủ thì người khởi kiện cần nộp những tài liệu, chứng cứ hiện có và bổ sung các chứng cứ còn thiếu sau theo yêu cầu của Tòa án.
Như vậy, pháp luật không quy định bất cứ một hạn chế nào dành cho người khởi kiện, tạo điều kiện tối đa cho họ có thể bảo vệ được quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Luật Tố tụng dân sự 2015 đã bổ sung một nguyên tắc thụ lý vụ án là Tòa án không được từ chối thụ lý vụ án dân sự với lý do là pháp luật chưa có quy phạm điều chỉnh.
Tòa án không được từ chối giải quyết vụ việc dân sự vì lý do chưa có điều luật để áp dụng.
Vụ việc dân sự chưa có điều luật để áp dụng là vụ việc dân sự thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật dân sự nhưng tại thời điểm vụ việc dân sự đó phát sinh và cơ quan, tổ chức, cá nhân yêu cầu Tòa án giải quyết chưa có điều luật để áp dụng.
Việc giải quyết vụ việc dân sựquy định tại khoản này được thực hiện theo các nguyên tắc do Bộ luật dân sự và Bộ luật này quy định.
Vụ việc dân sự thường xảy ra rất nhiều, với độ phức tạp cao, do đó pháp luật đôi khi không đủ để điều chỉnh tất cả. Pháp luật luôn đi sau sự vận động của xã hội. Do đó, trước đây nếu thấy một vụ việc quá phức tạp mà pháp luật lại không điều chỉnh, nhiều Tòa án sẽ gặp rắc rối không biết có nên thụ lý hay không. Hiện nay điều này đã được giải quyết triệt để nhằm bảo vệ tốt nhất cho đương sự.
Nhưng tất nhiên, không phải Tòa án bắt buộc phải thụ lý vụ án dân sự trong mọi trường hợp, bởi những yêu cầu khởi kiện cũng phải đáp ứng các điều kiện nhất định theo quy định của pháp luật.
Yêu cầu khởi kiện dân sự cần có các điều kiện sau để được thụ lý :
Thứ nhất, chủ thể khởi kiện phải có quyền khởi kiện và có đủ năng lực hành vi tố tụng dân sự.
Thứ hai, vụ án khởi kiện phải thuộc thẩm quyền của Tòa án.
Thứ ba, vụ án vẫn còn trong thời hiệu khởi kiện.
Thứ tư, sự việc chưa được giải quyết bằng một bản án hay quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án hoặc quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, trừ trường hợp có quy định khác của pháp luật.
Ngoài ra, còn một số điều kiện nhỏ khác nhưng đôi khi cũng ảnh hưởng đến quyết định thụ lý vụ án hay không như đương sự không được phép khởi kiện lại vụ án dân sự đã bị đình chỉ nếu việc khởi kiện vụ án sau không khác gì với vụ án đã bị đình chỉ về nguyên đơn, bị đơn và quan hệ pháp luật có tranh chấp; Tòa án chỉ được thụ lý giải quyết bằng bản án, quyết định của Tòa án hoặc quyết định của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã có hiệu lực pháp luật.
Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài điện thoại gọi số: 1900.6162 để được giải đáp.
Rất mong nhận được sự hợp tác!
Trân trọng./.
Bộ phận tư vấn pháp luật Dân sự - Công ty luật Minh Khuê
