1. Lý thuyết vận tốc Toán lớp 5
1. Đơn vị vận tốc
Bài toán 1: Một ô tô đi quãng đường dài 84km hết 2 giờ. Hỏi trung bình mỗi giờ ô tô đi được bao nhiêu ki-lô-mét?
Giải:
Trung bình mỗi giờ ô tô đi được số ki-lô-mét là:
84:2 = 42 (km)
Đáp số: 42km.
Nhận xét: Trung bình mỗi giờ ô tô đi được 42km. Ta nói vận tốc trung bình hay nói vắn tắt vận tốc của ô tô là bốn mươi hai ki-lô-mét giờ, viết tắt là 42km/giờ.
Vậy vận tốc của ô tô là:
84:2 = 42 (km/giờ)
Định nghĩa: Vận tốc là quãng đường đi được trong 1 đơn vị thời gian như 1 giờ, 1 phút, 1 giây, ….
Đơn vị vận tốc có thể là km/giờ; km/phút; m/phút; m/giây; …
Đơn vị vận tốc thường dùng là km/giờ và m/giây.
2. Cách tính vận tốc
Muốn tính vận tốc ta lấy quãng đường chia cho thời gian.
Gọi vận tốc là v, quãng đường là s, thời gian là t, ta có:
v = s : t
Lưu ý:
- Đơn vị vận tốc sẽ tương ứng với đơn vị của quãng đường và thời gian, ví dụ quãng đường có đơn vị đo là km, thời gian có đơn vị là giờ thì vận tốc có đơn vị là km/giờ; quãng đường có đơn vị đo là m, thời gian có đơn vị là phút thì vận tốc có đơn vị là m/phút; …
- Đơn vị của vận tốc, quãng đường và thời gian phải tương ứng với nhau.
Ví dụ quãng đường có đơn vị là ki-lô-mét, thời gian có đơn vị là giây, đề bài yêu cầu tìm vận tốc có đơn vị là m/giây thì ta phải đổi quãng đường về đơn vị là mét rồi sau đó mới tính vận tốc theo quy tắc đã học.
Khi muốn tính toán vận tốc trong đơn vị cụ thể, chúng ta cần đảm bảo rằng đơn vị của vận tốc, quãng đường và thời gian tương ứng với nhau. Ví dụ, nếu quãng đường được đo bằng kilômét và thời gian được đo bằng giờ, đơn vị vận tốc sẽ là kilômét/giờ. Tương tự, nếu quãng đường được đo bằng mét và thời gian được đo bằng phút, đơn vị vận tốc sẽ là mét/phút.
Điều quan trọng là đồng bộ hóa các đơn vị này để có thể áp dụng quy tắc tính toán chính xác. Ví dụ, nếu đề bài yêu cầu tính toán vận tốc theo đơn vị mét/giây, ta cần chuyển đổi quãng đường sang đơn vị mét trước, sau đó áp dụng quy tắc tính toán đã học để tính toán vận tốc. Điều này giúp chúng ta có cái nhìn toàn diện và chính xác hơn về vận tốc, quãng đường và thời gian, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn để tính toán và sử dụng thông tin liên quan đến chúng. Hãy nhớ rằng việc đồng bộ hóa các đơn vị là quan trọng để đảm bảo tính chính xác của kết quả tính toán và sự hiểu quả trong việc giải quyết các bài toán liên quan đến vận tốc, quãng đường và thời gian
2. Toán lớp 5 trang 139 - 140: luyện tập vận tốc có đáp án chi tiết
Bài 1: Một con đà điểu khi cần có thể chạy được 5250 m trong 5 phút. Tính vận tốc chạy của đà điểu.
Hướng dẫn giải
Muốn tính vận tốc ta lấy quãng đường chia cho thời gian.
v = s : t
Tóm tắt
Quãng đường: 5250 m
Thời gian: 5 phút
Vận tốc: ...?
Đáp án
Vận tốc của con đà điểu là: 5250 : 5 = 1050 (m/ phút)
Đáp số: 1050 m/ phút
Bài 2: Viết vào ô trống (theo mẫu)
| s | 130 km | 147 km | 210 m | 1014 m |
| t | 4 giờ | 3 giờ | 6 giây | 13 phút |
| v | 32,5 km/ giờ |
|
|
Hướng dẫn giải
Muốn tính vận tốc ta lấy quãng đường chia cho thời gian.
v = s : t
Đáp án
| s | 130 km | 147 km | 210 m | 1014 m |
| t | 4 giờ | 3 giờ | 6 giây | 13 phút |
| v | 32,5 km/ giờ | 49 km/ giờ | 35m/ giây | 78m/ phút |
Bài 3: Quãng đường AB dài 25 km. Trên đường đi từ A đến B. Một người đi bộ 5 km rồi tiếp tục đi ô tô trong nửa giờ thì đến B. Tính vận tốc của ô tô.
Hướng dẫn giải
- Đổi: nửa giờ = giờ = 0,5 giờ.
- Tính quãng đường người đó đi ô tô = quãng đường AB - quãng đường người đó đi bộ.
- Tính vận tốc của ô tô = quãng đường người đó đi ô tô : thời gian đi ô tô.
Đáp án
Ta có nửa giờ hay giờ hay 0,5 giờ.
Quãng đường đi bằng ô tô là:
25 – 5 = 20 (km)
Vận tốc của ô tô là:
20 : 0,5 = 40 (km/ giờ)
Hay 20 : = 40 (km/ giờ)
Đáp số: 40 km/ giờ
Bài 4: Một ca nô đi từ 6 giờ 30 phút đến 7 giờ 45 phút được quãng đường 30 km. Tính vận tốc của ca nô.
Hướng dẫn giải
- Tính thời gian ca nô đi hết quãng đường 30km ta thực hiện phép tính: 7 giờ 45 phút – 6 giờ 30 phút.
- Tính vận tốc ca nô ta lấy quãng đường chia cho thời gian ca nô đi hết quãng đường 30 km.
Tóm tắt
Quãng đường: 30 km
Thời gian: 6 giờ 30 phút đến 7 giờ 45 phút
Vận tốc: ...?
Đáp án
Cách 1:
Thời gian đi của ca nô là:
7 giờ 45 phút – 6 giờ 30 phút = 1 giờ 15 phút
1 giờ 15 phút = 1,25 giờ
Vận tốc của ca nô là:
30 : 1,25 = 24 (km/ giờ)
Đáp số: 24 (km/ giờ)
Cách 2:
Thời gian của ca nô là:
7 giờ 45 phút – 6 giờ 30 phút = 1 giờ 15 phút
1 giờ 15 phút = 75 phút
Vận tốc của ca nô là:
30 : 75 = 0,4 (km/ phút)
0,4 km/ phút = 24 (km/ giờ)
Đáp số: 24 (km/ giờ)
3. Một số lưu ý khi làm bài Toán lớp 5 tính vận tốc
Khi làm bài toán lớp 5 liên quan đến tính vận tốc, có một số lưu ý quan trọng sau đây:
- Đơn vị vận tốc: Để tính vận tốc, hãy chắc chắn rằng đơn vị vận tốc phù hợp với đơn vị của quãng đường và thời gian. Ví dụ, nếu quãng đường được đo bằng mét và thời gian được đo bằng giờ, đơn vị vận tốc sẽ là mét/giờ. Điều này đảm bảo rằng các đơn vị đang được sử dụng đồng nhất và phù hợp với nhau.
- Quan hệ giữa vận tốc, quãng đường và thời gian: Hãy nhớ rằng vận tốc được định nghĩa là quãng đường di chuyển trong một đơn vị thời gian cụ thể. Để tính toán vận tốc, chia quãng đường cho thời gian tương ứng. Ví dụ, nếu quãng đường là 100 mét và thời gian là 20 giây, vận tốc sẽ là 100/20 = 5 mét/ giây.
- Chuyển đổi đơn vị: Trong một số trường hợp, có thể cần chuyển đổi đơn vị quãng đường hoặc thời gian để tính toán vận tốc dễ dàng hơn. Hãy hiểu cách chuyển đổi giữa các đơn vị thời gian và quãng đường như mét, kilômét, giờ, phút để có thể áp dụng đúng quy tắc tính toán.
- Sử dụng biểu đồ hoặc hình vẽ: Trong một số trường hợp, việc vẽ biểu đồ hoặc hình vẽ có thể giúp hình dung rõ hơn về quá trình di chuyển và tìm hiểu mối quan hệ giữa vận tốc, quãng đường và thời gian. Hãy thử sử dụng biểu đồ thời gian để mô phỏng di chuyển và xác định thông tin cần thiết.
- Thực hành và áp dụng: Để nắm vững kỹ năng tính vận tốc, hãy thực hành nhiều bài tập và áp dụng kiến thức vào các tình huống thực tế. Tìm kiếm các bài toán thực tế trong cuộc sống hàng ngày để áp dụng kiến thức và rèn luyện khả năng giải quyết vấn đề.
Những lưu ý trên sẽ giúp tiếp cận và giải quyết các bài toán về tính vận tốc một cách chính xác và hiệu quả.
Trên đây là toàn bộ nội dung thông tin về chủ đề Toán lớp 5 trang 139, 140: Luyện tập vận tốc có đáp án chi tiết mà Luật Minh Khuê cung cấp tới quý khách hàng. Ngoài ra quý khách hàng có thể tham khảo thêm bài viết về chủ đề Vận tốc là gì, công thức tính vận tốc, quãng đường và thời gian của Luật Minh Khuê. Còn bất kỳ điều gì vướng mắc, quy khách hàng vui lòng liên hệ trao đổi trực tiếp để nhận được sự tư vấn, được hỗ trợ tốt nhất từ Luật Minh Khuê. Chúng tôi rất hân hạnh nhận được sự hợp tác từ quý khách hàng. Trân trọng./.