1. Bài tập 1: Toán lớp 5 Trang 99
Đề bài: Tính chu vi của hình tròn có bán kính r:
a) r = 9 m
b) r = 4,4 dm
c) r = 
cm
Phương pháp giải:
Chu vi của một hình tròn được tính bằng công thức: C = 2 x π x r.
Trong đó "C" là chu vi, "r" là bán kính của hình tròn, và π (pi) là một hằng số có giá trị xấp xỉ 3.14159.
Vì vậy, để tính chu vi hình tròn, các bạn học sinh cần thực hiện các bước sau:
- Bước 1: Xác định bán kính (r) của hình tròn.
- Bước 2: Áp dụng công thức C = 2 x π x r để tính chu vi (C).
Đáp án đúng:
Áp dụng công thức tính chu vi của hình tròn, nên ta tính được Chu vi của hình tròn theo kích thước đã cho của đề bài lần lượt là:
a) 9 x 2 x 3,14 = 56,52 (m)
b) 4,4 x 2 x 3,14 = 27,632 (dm)
c) r = cm = 2,5cm. Như vậy ta có phép tính: 2,5 x 2 x 3,14 = 15,7 (cm)
Đáp số:
a) 56,52 (m);
b) 27,632 (dm);
c) 15,7 (cm).
2. Bài tập 2: Toán lớp 5 Trang 99
Đề bài:
a) Tính đường kính hình tròn có chu vi C = 15,7m.
b) Tính bán kính hình tròn có chu vi C = 18,84dm
Phương pháp giải:
- Để tính đường kính (d) của một hình tròn, ta có thể sử dụng công thức C = d x π.
Vì thế tìm đường kính, ta cần giải phép tính d = C / π. Tức nghĩa là ta lấy chu vi của hình tròn chia cho giá trị π để tìm ra đường kính.
- Để tính bán kính (r) của một hình tròn, ta sử dụng công thức C = r x 2 x π.
Vì vậy muốn tìm bán kính, ta cần giải phương trình r = C / (2 x π). Hay nói cách khác, ta lấy chu vi của hình tròn chia cho hai lần giá trị π để tìm ra bán kính.
Lưu ý rằng giá trị của số π là xấp xỉ 3.14 trong các phép tính thực tế.
Đáp án đúng:
a) Căn cứ vào đề bài, ta có: d x 3,14 = C
=> d x 3,14 = 15,7
=> d = 15,7 : 3,14
=> d = 5
Vì vậy đường kính của hình tròn đã cho bằng 5m.
b) Theo bài ra, ta có: r x 2 x 3,14 = C
=> r x 2 x 3,14 = 18,84
=> r x 6,28 = 18,84
=> r = 3
Do đó bán kính của hình tròn có chu vi C = 18,84dm bằng 3dm.
3. Bài tập 3: Toán lớp 5 Trang 99
Đề bài: Biết đường kính của một bánh xe đạp là 0,65m.
a) Tính chu vi của bánh xe đó.
b) Người đi xe đạp sẽ đi được bao nhiêu mét nếu bánh xe lăn trên mặt đất được 10 vòng, được 100 vòng ?
Phương pháp giải:
- Để tính chu vi của bánh xe, ta cần biết đường kính của nó. Ta tính chu vi bánh xe như sau:
Tính đường kính bánh xe (d): d = C / 2
Tính chu vi bánh xe (C) từ đường kính: C = d x π
- Để tính quãng đường đi được khi bánh xe lăn trên mặt đất, ta sử dụng công thức quan trọng sau đây: Quãng đường (S) = Chu vi bánh xe x Số vòng.
Đáp án đúng:
a) Chu vi của bánh xe đạp đã cho là:
0,65 x 3,14 = 2,041 (m)
b) Khi bánh xe lăn được 10 vòng trên đất thì quãng đườg di chuyển được là:
2,041 x 10 = 20,41 (m)
Áp dụng cách tính trên, Số quãng đường đi được khi bánh xe lăn trên mặt đất 100 vòng là:
2,041 x 100 = 204,1 (m)
Đáp số:
a) 2,041 (m);
b) 20,41 (m); 204,1 (m).
4. Bài tập 4: Toán lớp 5 Trang 99
Đề bài: Khoanh vào chữ đặt trước câu trả lời đúng:
Cho nửa hình tròn H (xem hình vẽ). Chu vi H là:
A. 18,84cm
B. 9,42cm
C. 24,84cm
D. 15,42cm
Hình vẽ H:
Phương pháp giải:
Dựa vào hình vẽ đã cho, nhận thấy Hình H có đường kính đo được d = 6cm
Theo đó, ta tiến hành tính chu vi hình tròn có đường kính d = 6cm theo công thức đường kính nhân với 2. Tức C = d x 2, trong đó d là đường kính hình tròn.
- Nếu tính nửa chu vi hình tròn, thì ta lấy chu vi hình tròn vừa tính được chia cho 2. nửa chu vi hình tròn sẽ là thương của chu vi hình tròn chia 2
- Do đó, để tính được chu vi của hình H ta sẽ lấy độ dài của nửa chu vi hình tròn cộng với đường kính đã cho d = 6cm
Đáp án đúng:
Chu vi của hình tròn có đường kính d= 6cm là:
6 x 3,14 = 18,84 (cm)
Nửa chu vi của hình tròn có đường kính d = 6cm là:
18,84 : 2 = 9,42 (cm)
Từ những số liệu trên ta tính được chu vi của hình H là:
9,42 + 6 = 15,42 (cm)
=> Như vậy đáp án cần chọn là: Đáp án D.
5. Một số bài tập củng cố kiến thức Toán lớp 5
Bài tập 1: Cho hai hình tròn, hình tròn nhỏ có bánh kính bằng 2cm, hình tròn lớn có bán kính la 5cm. Vậy hiệu giữa chu vi hình tròn lớn và chu vi hình tròn nhỏ là bao nhiêu cm?
Hướng dẫn:
Để tính hiệu giữa chu vi hình tròn lớn và chu vi hình tròn nhỏ, ta cần tìm chu vi của từng hình tròn trước.
Chu vi của hình tròn nhỏ: Chu vi (C) của hình tròn được tính bằng công thức: C = 2π x r, trong đó r là bán kính của hình tròn. Với bán kính r = 2cm, ta có: C nhỏ = 2π x 2 = 4π cm.
Chu vi của hình tròn lớn: Với bán kính r = 5cm, ta có: C lớn = 2π x 5 = 10π cm.
Đáp án đúng:
Chu vi của hình tròn nhỏ là: 2 × 2 × 3,14 = 12,56 (cm)
Chu vi của hình tròn lớn là: 5 × 2 × 3,14= 31,4 (cm)
Chu vi hình tròn lớn hơn chu vi hình tròn nhỏ số xăng-ti-mét là: 31,4 − 12,56 = 18,84 (cm)
Như vậy hiệu giữa chu vi hai hình tròn đã cho là là 18,84cm.
Bài tập 2: Bạn Vân đi một vòng quanh sát mép của một chiếc hồ hình tròn và bạn đã đếm được 942 bước chân. Biết rằng mỗi bước chân của bạn dài 4dm. Từ những thông tin trên hãy cho biết đường kính của mặt hồ là bao nhiêu mét.
Hướng dẫn giải:
Để tính được đường kính của hồ, ta cần xác định chu vi của hồ dựa trên số bước Vân đã đi và độ dài mỗi bước chân.
Tính chu vi của hồ: Chu vi của hồ (C) được tính bằng công thức: C = số bước x độ dài mỗi bước. Với số bước Vân đi là 942 và độ dài mỗi bước là 4dm (tương đương 0.4m),
Tính đường kính của hồ: Chu vi của hồ (C) cũng chính là độ dài của một vòng tròn, và công thức tính chu vi của hình tròn là: C = π x d, trong đó d là đường kính của hồ.
Đáp án đúng:
Vân đã đi được số quãng đường quanh hồ là: 4 × 942 = 3768 (dm)
Do vậy chu vi của cái hồ đó là 3768 dm.
Theo đó, cái hồ Vân đã đi có đường kính là là: 3768 : 3,14 = 1200 (dm)
1200dm = 120m
Từ đó suy ra, đường kính của hồ đã cho là 120 m
Bài tập 3: Cho hình tròn có chu vi C = 18,84 dm, vậy đường kính và bán kính của đường tròn này là bao nhiêu dm?
Phương pháp giải:
Để tính bán kính và đường kính của hình tròn khi biết chu vi của nó, ta sử dụng các công thức sau:
Bán kính (r) của hình tròn: Bán kính (r) của hình tròn được tính bằng công thức: r = C / (2π), trong đó C là chu vi của hình tròn và π (pi) là một hằng số xấp xỉ 3.14159.
Đường kính (d) của hình tròn: Đường kính (d) của hình tròn là gấp đôi bán kính, do đó d = 2 * r.
Đáp án đúng:
Bán kính của hình tròn đã cho là là: 18,84 : 2 : 3,14 = 3 (dm)
Đường kính của hình tròn là: 18,84 : 3,14 = 6 (dm)
Hoặc cũng có thể tính đường kính hình tròn bằng cách lấy bán kính nhân với 2, theo đó đường kính hình tròn là: 3 x 2 = 6 dm
Để có thêm những thông tin về vấn đề chia sẻ trên đây, các bạn có thể xem thêm bài viết Toán lớp 5 trang 100, 101 Luyện tập chung diện tich hình tròn, chu vi hình tròn của Luật Minh Khuê. Mong rằng bài viết trên đây là một tài liệu tham khảo hữu ích dành cho các bạn, chúng tôi kính chúc các bạn học sinh có một học kỳ hiệu quả và đạt kết quả cao. Trân trọng cảm ơn sự quan tâm và theo dõi của các bạn!
