1. Tại sao chúng ta lại cảm thấy cay
Tùy mỗi loại thức ăn cay mà chúng ta có cảm nhận về các kiểu cay khác nhau, chẳng hạn như:
- Trong hạt tiêu đen và ớt cay: có chứa chất capsaicin và piperine được tạo nên bởi phân tử alkylamides (lớn và nặng). Vì thế, phần lớn các phân tử đó được giữ lại trong miệng, làm cho bạn cảm giác cay rất lâu trên bề mặt lưỡi, thậm chí dường như có cảm giác như đang bị bỏng.
- Trong mù tạt: chất cay được tạo nên bởi phân tử isothiocyanates có kích thước nhỏ hơn nên chúng thường hay trôi nổi trong khoang miệng. Do đó, khi ăn phải mù tạt khiến cho mũi bạn có cảm giác bị cay hơn là ở trên lưỡi.
2. Tổng hợp 11 cách chữa cay cấp tốc nhanh chóng, cực kì hiệu quả tại nhà
Ăn cơm hoặc bánh mì
Thành phần tinh bột có trong cơm hoặc bánh mì sẽ tác động đến capsaicin có trong thực phẩm cay và kéo chúng ra khỏi bề mặt lưỡi. Nếu bị cay, bạn chỉ cần nhai kỹ cơm hoặc bánh mì để giải phóng thật nhiều tinh bột là có thể giảm cay hiệu quả.
Dùng sữa tươi
Capsaicin là chất không phân cực và không tan trong dung môi phân cực vì nó thường kết thúc bằng một đuôi hydrocacbon dài. Nếu bạn uống nước lọc, chất này sẽ lan ra xung quanh miệng và khiến bạn cay hơn.
Trong khi đó, sữa là một dung môi phân cực và casein có trong sữa tươi sẽ phá vỡ các liên kết mà capsaicin hình thành trên bề mặt lưỡi, giúp làm dịu đi cảm giác cay ở lưỡi và khoang miệng. Chính vì vậy, uống sữa chính là một trong những cách hết cay nhanh nhất mà bạn có thể áp dụng.
Ngậm đường
Đường cũng là một chất giúp giảm cay hiệu quả, bởi lẽ đường có khả năng hấp thụ capsaicin, từ đó giúp giảm tình trạng bỏng rát ở lưỡi và trong khoang miệng.
Ăn socola
Nếu bị cay, bạn có thể ăn một thanh socola nhỏ. Hàm lượng chất béo cao có trong socola sẽ giúp loại bỏ bớt capsaicin ra khỏi miệng bạn. Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, socola sữa có hàm lượng chất béo và casein cao hơn socola đen nên nó sẽ giúp giảm bớt độ cay nóng tốt hơn.
Sử dụng chanh
Axit trong chanh sẽ phản ứng với capsaicin trong thực phẩm cay, từ đó giúp bạn giảm cay hiệu quả. Bạn có thể ngậm nước cốt chanh hoặc pha nước chanh (không cho đá) để uống.
Dùng kem đánh răng
Chải răng với kem đánh răng giúp giảm cay nhanh. Trong thành phần của kem đánh răng có chất giúp làm giảm độ cay nên nếu bị cay, bạn hãy chải răng thật sạch. Cách này sẽ giúp bạn có thể giảm cay một cách hiệu quả.
Dùng dầu ăn
Súc miệng bằng dầu ăn cũng là cách giúp cải thiện tình trạng cay trong khoang miệng. Tuy nhiên, không có nhiều người dùng cách này vì miệng sẽ bị dính dầu và gây cảm giác khó chịu. Nếu lựa chọn cách này, bạn nên chọn những loại dầu ăn được dùng để làm các món salad như dầu mè, dầu oliu,…. thay vì dầu để chiên rán vì nó sẽ có hương vị dễ chịu hơn. Bạn chỉ cần ngậm khoảng 2 muỗng cà phê dầu ăn trong miệng (30 – 60 giây) rồi súc miệng thật sạch với nước là đã có thể giảm cay nhanh chóng rồi.
Dùng muối
Nếu vô tình ăn cay, bạn có thể ngậm một chút muối trong miệng (khoảng 2 phút), nhớ là phải trải đều muối lên toàn bộ bề mặt lưỡi để chất capsaicin dễ bị rửa trôi hơn. Sau đó nhấp thêm một ít nước trắng và súc sạch miệng với nước. Đây chính là cách hết cay nhanh nhất mà bạn có thể áp dụng.
Uống nước ấm
Nước ấm có thể hòa tan chất capsaicin trong ớt, tiêu và khiến chúng bị trôi ra khỏi lưỡi. Bạn có thể súc miệng bằng nước ấm vài lần liên tục hoặc ngậm rồi nuốt đều được. Lưu ý là chỉ được dùng nước ấm, không được dùng nước nóng vì nó sẽ khiến bạn bị bỏng nặng hơn. Ngoài ra, bạn phải đảm bảo nguồn nước mình sử dụng là sạch an toàn, tức là không chứa các tạp chất, vi khuẩn độc hại.
Uống nước có ga
Nếu bạn đang đi ăn ở bên ngoài và không thể áp dụng các cách trên hoặc không thích, bạn có thể uống một chút nước có ga. Các loại thức uống có ga có thể làm mất tác dụng của capsaicin nhờ khả năng trung hoà các phân tử gốc kiềm.
Ăn kem vani
Chất béo trong các loại kem vani có khả năng hấp thụ chất capsaicin rất tốt. Một que kem mát lạnh sẽ giúp bạn nhanh chóng giảm bớt cảm giác cay nóng, bỏng rát ở lưỡi và khoang miệng.
Mật ong
Nếu trong nhà bạn có sẵn mật ong, bạn chỉ cần ngậm một chút mật ong trong miệng khoảng 3 phút là đã có thể giảm bớt cảm giác cay nóng, bỏng rát ở lưỡi và khoang miệng rồi.
Uống rượu
Chắc hẳn có rất nhiều bạn ở đây cho rằng, rượu sẽ làm tăng cảm giác cay nóng trong khoang miệng do thực phẩm cay gây ra. Tuy nhiên thực tế lại không phải vậy. Chất cồn trong rượu có khả năng hòa tan chất capsaicin nên nó sẽ giúp bạn giảm cay đáng kể. Dẫu vậy thì rượu chỉ có khả năng hoàn tan capsaicin nên khi uống rượu, cảm giác cay dù có giảm nhưng nó vẫn bị mang đi phát tán khắp vùng miệng.
3. Một số tác hại của việc ăn cay quá mức
Sử dụng đồ ăn cay quá mức có thể mang lại một số tác hại cho sức khỏe, bao gồm:
- Ăn cay quá mức gây đau dạ dày: Khi ăn quá cay sẽ làm cho dạ dày bị ảnh hưởng. Những dấu hiệu của bệnh dễ dàng nhận biết được như: Nôn ói, ợ chua, nóng rát dạ dày hoặc có thể gây nên tình trạng trào ngược dạ dày. Ngoài ra, mức độ cay càng mạnh thì tình trạng viêm loét dạ dày- tá tràng càng trở nên nặng.
- Ăn cay quá mức gây mất ngủ: Khi sử dụng ớt trong bữa ăn có thể khiến cho nhiệt độ cơ thể tăng lên, ảnh hưởng nghiêm trọng tới giấc ngủ trong ngày. Do đó, ăn quá nhiều đồ cay là nguyên nhân gây nên tình trạng khó đi vào giấc ngủ.
- Mất cảm giác ngon miệng với thực phẩm tự nhiên: Những người thường xuyên sử dụng ớt hay đồ ăn cay quá mức trong bữa ăn hàng ngày có thể khiến cho vị giác của lưỡi quá tải, dẫn đến việc tiếp nhận các chất trong thực phẩm bị ảnh hưởng, thậm chí làm mất cả khả năng phân biệt vị. Do vậy, nếu ăn cay quá mức một cách thường xuyên thì có thể không có lợi cho người sử dụng. Vì vậy, bạn nên ăn cay 2-3 lần/tuần và ăn với tần suất ngắt quãng.
- Ăn cay quá mức gây nóng trong người: Sử dụng nhiều ớt với tần suất thường xuyên cùng với mức độ cay nhiều có thể gây nên tình trạng loét miệng hoặc nổi mụn nhọt, nóng rát ở hậu môn cũng như các cơ quan khác... Ngoài ra, trong bột ớt hoặc ớt tươi khi bị mốc sẽ hình thành chất độc aflatoxin, có khả năng gây ngộ độc và các bệnh ung thư. Tuy nhiên, thành phần của ớt chứa khá nhiều vitamin C, D nên mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe...
Với những người cơ thể ốm yếu, mắc bệnh dạ dày, đại tràng, sỏi mật hay những người thường xuyên sử dụng thuốc đều không nên sử dụng ớt trong bữa ăn hàng ngày vì ớt tươi có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khoẻ của người bệnh.
Thực phẩm cay nóng có tính hút ẩm, do vậy sẽ khiến cho làn da trở nên thô ráp, đồng thời hợp chất cay nóng còn gây kích thích làn da khiến cho da dễ bị nổi mụn hơn. Do đó, những người có trạng thái da khô nên hạn chế sử dụng các loại thức ăn cay nóng, có hàm lượng muối cao...
Còn đối với phụ nữ đang trong thời kỳ mang thai thì đồ ăn cay sẽ ảnh hưởng đến mẹ và bé. Đặc biệt, mẹ mang thai ăn đồ cay có thể gây nên các bệnh dị ứng cho trẻ sau này hoặc khi trẻ sinh ra dễ bị rôm sảy, nóng trong người.
Đối với bà mẹ nuôi con bú cũng không nên sử dụng thực phẩm quá cay, bởi vì nồng độ chất cay có thể đi qua sữa và ảnh hưởng đến trẻ. Mặt khác, bà mẹ ăn quá nhiều chất cay cũng gây nên tình trạng nóng trong, khó ngủ, ...
Mặc dù việc ăn cay quá mức có thể gây ra những ảnh hưởng tới sức khoẻ, nhưng nếu điều chỉnh và sử dụng hợp lý thì vị cay này sẽ mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe con người.
