1. Quy định về trả lương trong một số trường hợp đặc biệt

- Trả lương cho người lao động học nghề, tập nghề, thử việc

Trong thời gian học nghề, tập nghề, người học nghề, tập nghề có thể trực tiếp tham gia lao động và làm ra sản phẩm. Trong trường hợp sản phẩm làm ra hợp quy cách, chất lượng thì người học nghề, tập nghề được người sử dụng lao động trả lương theo mức do hai bên thoả thuận.1

Trước khi giao kết hợp đồng lao động, các bên có thể thoả thuận về việc làm thử thông qua giao kết họp đồng thử việc. Trong thời gian thử việc, tiền lương của người lao động do hai bên thoả thuận nhưng ít nhất phải bằng 85% mức lương của công việc đó.

- Trả lương cho người lao động khỉ làm thêm giờ

Theo quy định tại Khoản 5 Điều 61 Bộ luật lao động năm 2019 và Điều 98 Bộ luật lao động năm 2019) thì người lao động làm thêm giờ được trả lương theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc đang làm. Việc làm thêm vào những thời gian nghỉ khác nhau có mức lương khác nhau, phụ thuộc vào tính chất, ý nghĩa của ngày nghỉ. Theo đó, nếu làm thêm vào ngày thường, người lao động được hưởng lương làm thêm ít nhất bằng 150%, vào ngày nghỉ hằng tuần, ít nhất bằng 200%, vào ngày nghỉ lễ, ngày nghỉ có hưởng lương, ít nhất bằng 300% chưa kể tiền lương ngày lễ, ngày nghỉ có hưởng lương đối với người lao động hưởng lương ngày. Trong trường họp bố trí người lao động nghỉ bù những giờ làm thêm thì người sử dụng lao động chỉ phải trả phần tiền chênh lệch so với tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương của công việc đang làm của ngày làm việc bình thường.

Người lao động làm thêm giờ vào ban đêm thì ngoài việc trả lương làm thêm giờ, làm đêm, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày.

- Trả lương khỉ người lao động làm việc vào ban đêm

Thời gian làm việc ban đêm được xác định từ 22 giờ đến 6 giờ sáng ngày hôm sau (Điều 106 Bộ luật lao động năm 2019). Đối với người lao động làm việc vào ban đêm, họ được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc của ngày làm việc bình thường. Làm thêm giờ vào ban đêm, người lao động còn được trả tiền lương làm thêm giờ (Khoản 2 Điều 98 Bộ luật lao động năm 2019).

- Trả lương khi ngừng việc

Mức lương trả trong khi ngừng việc phụ thuộc vào lí do ngừng việc. Nếu do lỗi của người sử dụng lao động thì người lao động được trả đủ tiền lương, nếu do lỗi của người lao động thì người đó không được trả lương; những người lao động khác trong cùng đơn vị phải ngừng việc được trả lương theo mức do hai bên thoả thuận nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng, nếu vì sự cố về điện, nước mà không do lỗi của hai bên trong quan hệ lao động hoặc vì các nguyên nhân khách quan khác hoặc vì lí do kỉnh tế, thì tiền lương ngừng việc do hai bên thoả thuận nhưng không được thấp hơn mức lương tối thiểu vùng.

- Trả lương cho ngày nghỉ chế độ của người lao động

Trong thời gian nghỉ lễ, nghỉ tết, nghỉ hàng năm, nghỉ vì việc riêng (việc hiếu, hỉ), người lao động được hưởng nguyên lương (Điệu 112, Điều 115 Bộ luật lao động năm 2019). Trong trường hợp vì lí do thôi việc hoặc vì các lí do khác mà người lao động chưa nghỉ hàng năm thì được trả lương những ngày chưa nghỉ (Điệu 113 Bộ luật lao động năm 2019).

- Trả lương thông qua người cai thầu

Theo quy định tại Điều 100 Bộ luật lao động năm 2019 thì nơi nào sử dụng người cai thầu hoặc người có vai trò trung gian tương tự thì người sử dụng lao động là chủ chính phải có danh sách và địa chỉ của những người này kèm theo danh sách những người lao động làm việc với họ và phải bảo đảm việc họ tuân theo quy định của pháp luật về trả lương, an toàn lao động, vệ sinh lao động. Trường hợp người cai thầu hoặc người có vai trò trung gian tương tự không trả lương hoặc trả lương không đầy đủ và không bảo đảm các quyền lợi khác cho người lao động thì người sử dụng lao động là chủ chính phải chịu trách nhiệm trả lương và bảo đảm các quyền lợi đó cho người lao động. Trong trường hợp này, người sử dụng lao động là chủ chính có quyền yêu cầu người cai thầu hoặc người có vai trò trung gian tương tự đền bù hoặc yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật.

- Trả lương khi người lao động đi học

Người lao động trong quá trình lao động có quyền được nâng cao về trình độ nghiệp vụ, chuyên môn, kĩ thuật, văn hoá để thực hiện công việc được giao. Tuy nhiên, tuỳ từng trường hợp cụ thể với yêu cầu của các bên và loại hình đào tạo khác nhau mà người lao động có thể được hưởng nguyên lương, hưởng theo một tỉ lệ nhất định hoặc không được hưởng lương tuỳ theo sự thoả thuận của các bên và thường được ghi nhận vào hợp đồng lao động hoặc thoả ước lao động tập thể.

- Trả lương trong trường hợp doanh nghiệp thay đổi quy mô tổ chức, quyền sở hữu, quản lí

Trong trường hợp doanh nghiệp sát nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển quyền sở hữu, quyền quản lí hoặc quyền sử dụng tài sản của doanh nghiệp thì người sử dụng lao động kế tiếp phải chịu trách nhiệm tiếp tục sử dụng số lao động hiện có, tiếp nhận quyền và nghĩa vụ đối với người lao động, bao gồm cả chế độ tiền lương (Khoản 1 Điều 43 Bộ luật lao động năm 2019). Trường hợp doanh nghiệp bị phá sản thì tiền lương, trợ cấp thôi việc, bảo hiểm xã hội và các quyền lợi khác của người lao động theo thoả ước lao động tập thể và hợp đồng lao động đã kí kết là khoản nợ trước hết trong thứ tự ưu tiên thanh toán.

2. Các khoản bổ sung khác ngoài tiền lương, phụ cấp lương ?

Các khoản bổ sung khác được hiểu là khoản tiền bổ sung ngoài mức lương, phụ cấp lương và có liên quan đến thực hiện công việc hoặc chức danh trong hợp đồng lao động do người sử dụng lao động trả cho người lao động.

Với vai trò là bộ phận cấu thành chế độ tiền lương, các khoản bổ sung này rất linh hoạt về mục đích, nội dung và hình thức. Các khoản bổ sung có thể xác định được mức tiền cụ thể hoặc không xác định được mức tiền cụ thể, có thể được trả thường xuyên trong mỗi kì trả lương hoặc không thường xuyên gắn với quá trình làm việc, kết quả thực hiện công việc của người lao động.

Theo quy định pháp luật hiện hành, các khoản bổ sung khác được xác định không bao gồm tiền thưởng, tiền ăn giữa ca, các khoản hỗ trợ khi người lao động có thân nhân bị chết, người lao động có người thân kết hôn, sinh nhật của người lao động, trợ cấp cho người lao động gặp hoàn cảnh khó khăn khi bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp và các khoản hỗ trợ, trợ cấp khác không liên quan đến thực hiện công việc hoặc chức danh trong hợp đồng lao động. Các khoản này cũng được hướng dẫn không thuộc phạm vi tính đóng phí bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp của người lao động và người sử dụng lao động.

Mọi vướng mắc pháp lý liên quan đến luật lao động, trả lương, cách thức xây dựng bảng lương, hệ số lương... Hãy gọi ngay: 1900.6162 để được Luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật lao động - Công ty luật Minh Khuê