1. Lý thuyết Sinh học 11 Bài 36 Phát triển ở thực vật có hoa
I. Sự phát triển là gì?
Phát triển của cơ thể thực vật bao gồm toàn bộ các biến đổi xảy ra theo chu kỳ sống, bao gồm ba quá trình tương tác: sinh trưởng, phân hóa và phát sinh hình thái, tạo thành các cơ quan của cơ thể như rễ, thân, lá, hoa và quả.
II. Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình ra hoa
1. Tuổi của cây
Sự ra hoa ở thực vật không phụ thuộc vào điều kiện môi trường, mà thay vào đó, tùy thuộc vào loại cây và giống cây, cây sẽ ra hoa khi đạt đến một độ tuổi cụ thể.
2. Nhiệt độ thấp và chu kỳ ánh sáng
a. Nhiệt độ thấp
Một số loại thực vật chỉ ra hoa sau mùa đông lạnh giá, được gọi là hiện tượng xuân hóa, ví dụ như lúa mì và bắp cải.
b. Chu kỳ ánh sáng
Sự ra hoa phụ thuộc vào quan hệ giữa thời lượng ánh sáng ban ngày và ban đêm, được gọi là chu kỳ ánh sáng.
Cây ngày ngắn ra hoa khi có ít ánh sáng hơn 12 giờ/ngày trong mùa đông (ví dụ như thược dược, cà phê, chè), cây ngày dài ra hoa khi có nhiều ánh sáng hơn 12 giờ/ngày trong mùa hè (ví dụ như sen, thanh long, dâu tây), và cây trung tính ra hoa cả trong điều kiện ngày dài và ngắn (ví dụ như cà chua, lạc, dưa chuột).
c. Phytochrome
Phytochrome là một pigmint nhận biết chu kỳ ánh sáng, ảnh hưởng đến sự ra hoa, nảy mầm, và mở đóng khí khổng. Phytochrome có hai dạng: hấp thu ánh sáng đỏ (Pđ) và hấp thụ ánh sáng đỏ xa (Pđx). Cây ngày dài ra hoa khi chiếu ánh sáng đỏ, còn cây ngày ngắn ra hoa khi chiếu ánh sáng đỏ xa.
3. Hormone ra hoa
Trong điều kiện phù hợp với chu kỳ ánh sáng, hormone ra hoa, hay còn gọi là florigen, được hình thành trong lá và di chuyển từ lá đến đỉnh sinh trưởng của thân, khích lệ quá trình ra hoa.
III. Mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển
Sinh trưởng và phát triển là hai quá trình tương tác trong chu kỳ sống của cơ thể thực vật. Sinh trưởng cung cấp nền tảng cho sự phát triển và ngược lại, sự phát triển thúc đẩy quá trình sinh trưởng.
IV. Ứng dụng kiến thức về sinh trưởng và phát triển
1. Ứng dụng kiến thức về sinh trưởng
Trong nông nghiệp: Kích thích hoặc ức chế sự nảy mầm của hạt bằng cách sử dụng hormone. Điều chỉnh ánh sáng theo từng giai đoạn phát triển của cây gỗ.
2. Ứng dụng kiến thức về phát triển
Chọn cây trồng phù hợp với vùng địa lý và mùa, xen canh cây trồng. Sử dụng kiến thức về ảnh hưởng của nhiệt độ và chu kỳ ánh sáng trong công tác trồng cây nông nghiệp và rừng hỗn loài.
2. Câu hỏi trắc nghiệm Sinh học 11 Bài 36 Phát triển ở thực vật có hoa
Câu 1: Phytocrome là
A. Sắc tố cảm nhận quang chu kỳ và cảm nhận ánh sáng, có bản chất là protein và chứa ở hạt cần ánh sáng để nảy mầm.
B. Sắc tố cảm nhận quang chu kỳ có bản chất là protein và chứa ở hạt cần ánh sáng để nảy mầm.
C. Sắc tố cảm nhận quang chu kỳ và cảm nhận ánh sáng, có bản chất là protein và chứa ở lá cần ánh sáng để quang hợp.
D. Sắc tố không cảm nhận ánh sáng nhưng cảm nhận quang chu kỳ chứa trong các loại hạt cần ánh sáng để nảy mầm.
Câu 2: Phytocrome Pđx có tác dụng
A. Làm cho hạt nảy mầm, khí khổng mở, ức chế hoa nở.
B. Làm cho hạt nảy mầm, khí khổng mở, hoa nở.
C. Làm cho hạt nảy mầm, khí khổng đóng, hoa nở.
D. Làm cho hạt nảy mầm, khí khổng đóng, ức chế hoa nở.
Câu 3: Hormone florigen có tác dụng
A. Kích thích nảy chồi.
B. Kích thích ra hoa.
C. Kích thích phát triển rễ.
D. Kích thích nảy mầm.
Câu 4: Phát triển ở thực vật là
A. Toàn bộ những biến đổi diễn ra trong chu kì sống của cá thể biểu hiện qua hai quá trình liên quan với nhau: sinh trưởng, sự phân hoá và phát sinh hình thái tạo nên các cơ quan của cơ thể.
B. Toàn bộ những biến đổi diễn ra trong chu kì sống của cá thể biểu hiện ở ba quá trình không liên quan với nhau: sinh trưởng, sự phân hoá và phát sinh hình thái tạo nên các cơ quan của cơ thể.
C. Toàn bộ những biến đổi diễn ra trong chu kì sống của cá thể biểu hiện ở ba quá trình liên quan với nhau là sinh trưởng, sự phân hoá và phát sinh hình thái tạo nên các cơ quan của cơ thể.
D. Toàn bộ những biến đổi diễn ra trong chu kì sống của cá thể biểu hiện qua hai quá trình liên quan với nhau: sinh trưởng, sự phân hoá và phát sinh hình thái tạo nên các cơ quan của cơ thể.
Câu 5. Tại sao ở các vườn cây công nghiệp già cỗi người ta thường đốn sát gốc ?
A. Để trẻ hóa
B. Để cho cây chết, khi đó đào gốc sẽ dễ hơn khi cây sống
C. Để hạn chế chất dinh dưỡng mà cây hút khi đã già
D. Để cây ra hoa
Câu 6. Khoảng tháng 5 – 6 âm lịch, những người trồng quất cảnh thường “đảo quất” nhằm mục đích
A. Hạn chế cây hút chất dinh dưỡng
B. Để giảm rễ phụ
C. Để ép cây ra hoa
D. Để giảm lượng phân phải bón vào thời kỳ cây không có quả
3. Đáp án câu hỏi trắc nghiệm Sinh học 11 Bài 36 Phát triển ở thực vật có hoa
Câu 1. Đáp án B
Phytochrome Pđx có thể tham gia vào quá trình kích thích nảy mầm của hạt giống, đặc biệt là dưới tác động của ánh sáng đỏ. Phytochrome Pđx thường tác động để mở khí khổng, giúp cây thực hiện quá trình quang hợp một cách hiệu quả hơn và thường tham gia vào quá trình điều khiển thời điểm ra hoa của cây, tùy thuộc vào mức độ ánh sáng đỏ và ánh sáng xa hồng mà cây nhận được.
Câu 2. Đáp án B
Hormone florigen là một loại hormone có trách nhiệm kích thích quá trình ra hoa của cây. Nó thường được hình thành ở lá của cây và sau đó di chuyển từ lá xuống đỉnh sinh trưởng của thân. Quá trình này thường xuyên xảy ra khi cây nhận được tín hiệu về các điều kiện môi trường thích hợp, chẳng hạn như thay đổi độ dài ngày và đêm, nhiệt độ, hoặc ánh sáng. Khi hormone florigen được chuyển về đỉnh sinh trưởng, nó tương tác với các quá trình sinh học khác để khuyến khích cây bắt đầu quá trình ra hoa và sinh sản.
Câu 3. Đáp án B
Mía là một loại cây lấy thân, và quản lý sinh trưởng của cây mía để tối ưu hóa năng suất thường đòi hỏi sự cân nhắc giữa quá trình sinh trưởng và quá trình sinh sản (ra hoa, tạo hạt). Khi cây mía sinh trưởng chậm hơn phát triển, có khả năng cây sẽ sớm ra hoa. Trong giai đoạn sinh trưởng, cây mía tập trung vào việc phát triển lá, thân non, và hệ rễ. Tuy nhiên, khi cây mía bắt đầu ra hoa, năng suất có thể giảm do chất dinh dưỡng được chuyển hướng từ quá trình sinh trưởng sang quá trình sinh sản.
Câu 4. Đáp án C
Câu 5. Đáp án A
Phương pháp "đốn sát gốc" (đốn đau) trong việc quản lý cây công nghiệp và cây ăn quả già cỗi thường được gọi là "trẻ hóa" cây, và nó thường được thực hiện để loại bỏ phần thân già, không sinh sản hiệu quả nữa, nhằm tạo điều kiện cho sự phát triển mạnh mẽ của các chồi mới, chú trọng vào phần thân trẻ và khỏe mạnh. Quá trình trẻ hóa giúp cây phục hồi sức khỏe, tăng cường khả năng sinh trưởng và cung cấp năng suất cao hơn trong vụ sau. Nó cũng giúp kiểm soát kích thước của cây và giữ cho cây có hình dáng cấu trúc tốt, giảm nguy cơ bệnh tật và tăng cường khả năng thích ứng với điều kiện môi trường.
Câu 6. Đáp án C
"Đảo quất" là một phương pháp quản lý cây trồng được áp dụng để kích thích cây ra hoa và hạn chế sinh trưởng. Thực hiện "đảo quất" thường đi kèm với việc tạo điều kiện môi trường khó khăn cho cây như thiếu nước và chất dinh dưỡng. Trong điều kiện khó khăn này, cây tập trung ưu tiên vào quá trình sinh sản, bao gồm sự ra hoa và tạo hạt, thay vì sự sinh trưởng và phát triển. Mục đích chính của việc "đảo quất" là thay đổi ưu tiên của cây từ sinh trưởng sang sinh sản. Điều này có thể có ích trong các tình huống như quản lý cây trồng để đạt được hiệu suất cao hơn hoặc trong việc điều chỉnh chu kỳ sinh học của cây để thuận lợi cho mục tiêu sản xuất cụ thể.
=> Bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Trắc nghiệm Sinh học lớp 11 Bài 34: Sinh trưởng ở thực vật
