Trách nhiệm của học sinh trong phòng chống ma túy là gì?

1. Ma túy là gì?

Theo Tổ chức Liên Hợp Quốc, ma túy là các chất có nguồn gốc tự nhiên hoặc tổng hợp, khi xâm nhập vào cơ thể sẽ làm thay đổi trạng thái tâm sinh lý của người sử dụng. Còn Luật Phòng, chống ma túy năm 2021 của nước ta quy định:

"Chất ma túy là chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong danh mục chất ma túy do Chính phủ ban hành".

Trong đó, chất gây nghiện được quy định là chất kích thích hoặc ức chế thần kinh, dễ gây tình trạng nghiện đối với người sử dụng; và chất hướng thần là chất kích thích hoặc ức chế thần kinh hoặc gây ảo giác, nếu sử dụng nhiều lần có thể dẫn tới tính trạng nghiện đối với người sử dụng.

Ma túy là một trong những nguyên nhân chủ yếu làm phát sinh tội phạm, tệ nạn xã hội và lây nhiễm HIV / AIDS. Tệ nạn ma túy đã và đang là hiểm họa của các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam. Những năm qua, tệ nạn ma túy ở Việt Nam vẫn đang diễn biến hết sức phức tạp và có xu hướng gia tăng cùng với việc xuất hiện nhiều loại ma túy mới và đối tượng sử dụng ma túy ngày càng trẻ hóa.

2. Tác hại của ma túy

Ma túy được đưa vào cơ thể qua các đườn như hút, hít, nhai, tiêm, chích... Ma túy khi đi vào cơ thể sẽ gây ra trạng thái nhiễm độc, lú lẫn tâm rí, phản ứng loạn thần, tổn thương lên hệ thống thần kinh trung ương gây nên những trạng thái tâm lý không ổn định, làm mất đi một số chức năng cơ bản vốn có của cơ thể, tạo thành những ảo giác, cảm giác mới lạ hoặc làm giảm cơn đau. Nếu sử dụng lâu, ma túy sẽ gây ra tình trạng "nghiện". Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): 

"Nghiện" là "trạng thái ngộ độc kinh niên hay từng thời kì do sử dụng lặp đi lặp lại một hay nhiều lần một chất tự nhiên hay tổng hợp. Nó làm cho người nghiện ham muốn không tự kiềm chế được mà bằng mọi giá phải tiếp tục sử dụng. Nó gây xu hướng tăng dần liều lượng, gây ra sự lệ thuộc cả về tâm lí và thể chất [...]".

Nói cách khác, khi ngừng sử dụng ma túy, người nghiện sẽ gặp "hội chứng cai thuốc" gây cơn vật vã dữ dội như tiêu chảy, nôn, đau mỏi, nhức cơ xương, tim đập hỗn loạn, không ăn, mất ngủ, sụt cân nhanh chóng... làm cho người nghiện đau đớn, khổ sở, buộc người nghiện phải tiếp tục sử dụng ma túy. Có thể khẳng định, ma túy gây nên rất nhiều tác hại, không chỉ đối với bản thân người sử dụng ma túy mà còn đối với toàn xã hội.

- Đối với bản thân người sử dụng ma túy: Như đã nói ở trên, nghiện ma túy sẽ khiến người sử dụng ma túy gặp tổn hại rất lớn về sức khỏe. Người nghiện ma túy thường có đặc điểm là:

+ Người gầy gò, xanh xao, mắt trắng, môi thâm, nước da tái xám, dáng đi xiêu vẹo, sức khỏe giảm sút rõ rệt.

+ Hay tụ tập, đi lại với những người không có công ăn việc làm, không lao động, không học hành, hay chơi thân với người nghiện ma túy

+ Đi lại có quy luật, mỗi ngày cứ đến một giờ nhất định nào đó dù đang có việc bận cũng sẽ kiếm cớ, tìm cách để đi

+ Tâm trạng thường lo lắng, bồn chồn, đôi khi nói nhiều; thường xuyên nói dối, hay có biểu hiện chống đối, cáu gắt

+ Hay ngáp vặt, người lừ đừ, mệt mỏi, lười lao động, không chăm lo vệ sinh cá nhân

+ Nhu cầu tiêu tiền ngày một nhiều, sử dụng tiền không có lý do chính đáng, thường xuyên xin tiền người thân, hay bán đồ đạc cá nhân và của gia đình, nợ nần nhiều, ăn cắp vặt

+ Có dấu kim tiêm trên mạch máu ở mu bàn tay, cổ tay, mặt trên khuỷu tay, mặt tỏng mắt cá chân, bẹn cổ

+ Túi quần, túi áo, cặp sách, phòng ở thường có nhiều vật dụng như giấy bạc, thuốc lá, kẹo cao su, bật lửa ga, bơm xi lanh, kim tiêm, ống thuốc, gói nhỏ hê - rô - in.

Người nghiện ma túy sẽ bị suy giảm sức lao động, nhiều trường hợp dẫn đến suy giảm hoặc mất hẳn khả năng lao động và khả năng tập trung trí óc. Khả năng tình dục của người nghiện ma túy bị suy giảm một cách rõ rệt và tình trạng này vẫn tồn tại sau khi ngưng sử dụng thuốc một thời gian dài. Trường hợp sử dụng ma túy quá liều có thể dẫn đến tình trạng tử vong đột ngột.

- Đối với xã hội: Ma túy là nguyên nhân làm nảy sinh, gia tăng tình hình tội phạm trong nước gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự. Khi bị nghiện và không được sử dụng ma túy, người nghiện có xu hướng sẵn sàng làm mọi việc để có tiền mua ma túy, chính vì lẽ đó mà tỉ lệ trộm, cướp, buôn bán ma túy... cũng sẽ có xu hướng tăng cao.

3. Trách nhiệm của học sinh trong phòng, chống ma túy

Ma túy dẫn đến nhiều hệ lụy khôn lường, do đó phong trào phòng, chống ma túy cần được đẩy mạnh. Phòng, chống ma túy là phòng ngừa, ngăn chặn, đấu tranh chống tối phạm và tệ nạn ma túy; kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma túy. Với xu hướng người sử dụng và nghiện ma túy, các chất kích thích ngày càng trẻ hóa thì việc nâng cao trách nhiệm phòng, chống ma túy của học sinh là vô cùng cần thiết. Mỗi một học sinh đều có ý thức, trách nhiệm trong việc phòng, chống ma túy sẽ góp phần chung tay đẩy lùi "cái chết trắng" ra khỏi môi trường học đường và toàn xã hội. Vậy trách nhiệm của học sinh trong phòng, chống ma túy là gì?

Để phòng, chống ma túy, học sinh có trách nhiệm:

- Tuyệt đối không sử dụng ma túy dưới bất kỳ hình thức nào

- Không tham gia và thực hiện hành vi tàng trữ, vận chuyển, mua bán ma túy và các chất kích thích

- Tích cực tham gia các phong trào tập huấn về ma túy và nâng cao trách nhiệm của học sinh trong phòng, chống ma túy

- Tích cực tự học tập, tìm hiểu, nghiên cứu và nắm vững các quy định của pháp luật về ma túy và phòng, chống ma túy

- Cam kết thực hiện đúng và đủ, chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của lớp, của trường và của địa phương về phòng, chống ma túy

- Nâng cao cảnh giác của bản thân để tránh bị rủ rê, lôi kéo vào con đường tàng trữ, vận chuyển, mua bán và sử dụng ma túy, chất kích thích

- Tuyên truyền, giáo dục cho bạn bè, các thành viên trong gia đình, người thân của mình về tác hại của ma túy và thực hiện quy định của pháp luật về phòng, chống ma túy; ngăn chặn thành viên trong gia đình vi phạm pháp luật về phòng, chống ma túy

- Hợp tác với cơ quan chức năng trong đấu tranh với tội phạm và tệ nạn ma túy; tham gia hỗ trợ hoạt động cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng, cai nghiện ma túy tại cơ sở cai nghiện ma túy và điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế; theo dõi, giúp đỡ người sau cai nghiện ma túy hòa nhập cộng đồng; phòng, chống tái nghiện ma túy

- Cung cấp kịp thời thông tin về tội phạm, tệ nạn ma túy và việc trồng cây có chứa chất ma túy cho cơ quan công an hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền; tham gia xóa bỏ cây có chứa chất ma túy do chính quyền địa phương tổ chức.

Ma túy vẫn đang còn là một vấn đề nhức nhối của xã hội, nó không chỉ hủy hoại sức khỏe con người mà còn khiến nhiều gia đình rơi vào cảnh bần cùng, đồng thời gây mất trật tự, an toàn xã hội. Chính vì lẽ đó, mỗi cá nhân nói chung và mỗi học sinh nói riêng đều cần có trách nhiệm phòng, chống ma túy để xã hội ngày càng lành mạnh hơn. Xem thêm: Những điểm mới của Luật Phòng chống ma túy hiện nay