1. Trái thanh trà là trái gì?
Thanh trà, còn được gọi là sơn trà hoặc chanh trà, là một loại cây dễ trồng và thích nắng. Tại miền Tây Việt Nam, người dân đã thuần dưỡng trái thanh trà và biến chúng thành một loại đặc sản quý giá của vùng đất này.
Thanh trà ban đầu mọc hoang tại vùng Bảy Núi, và vào thập kỷ 1950, chúng bắt đầu xuất hiện tại Cần Thơ. Sau đó, cây thanh trà đã được nhân rộng và trồng rải rác từ An Giang trên cao xuống Vĩnh Long và Cần Thơ. Được trồng khắp vùng đồng bằng sông Cửu Long, trái thanh trà thường được bày bán dọc các con đường từ tháng 12 đến tháng 4 hàng năm. Cảnh tượng các gian hàng thanh trà, với những trái cây đều đặn và quyến rũ, sẽ chắc chắn để lại trong bạn những ấn tượng khó quên.
Về mặt ngoại hình, có thể dễ dàng nhầm lẫn thanh trà với chanh hoặc dâu da. Tuy nhiên, thanh trà thường xuất hiện dưới dạng chùm trái có lá xanh mướt và khi chín, chúng thường có màu vàng cam rực rỡ, với lớp vỏ mịn màng. Hương thơm của thanh trà cũng đầy ngọt ngào và khiến bạn chỉ cần một cái nhìn là đã phải lòng.
Không giống nhau về vị chua ngọt, thanh trà lại có hai loại với hai mức độ chua ngọt khác nhau. Để phân biệt dễ dàng, bạn có thể tuân theo những đặc điểm sau:
- Thanh trà ngọt: Trái thon, hơi dài, vỏ dày và cứng, thường có một lớp phấn trắng bám bên ngoài.
- Thanh trà chua: Trái tròn, vỏ mỏng, khi chín thường có màu vàng sậm hoặc cam.
2. Những lợi ích của thanh trà đối với sức khỏe
Các lợi ích của thanh trà đối với sức khỏe có thể được mô tả chi tiết như sau:
- Tăng cường sức khỏe tim mạch: Quả thanh trà chứa nhiều vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa, đặc biệt là kali và magiê, giúp điều chỉnh huyết áp và duy trì hoạt động bình thường của các động mạch. Nghiên cứu từ Đại học Sapienza (Ý) chỉ ra rằng các hợp chất carotenoid và phenolic trong thanh trà có thể bảo vệ tim mạch bằng cách giảm viêm và ngăn ngừa tổn thương tế bào. Carotenoid có tác dụng chống viêm và chống oxy hóa mạnh mẽ, ngăn chặn tích tụ mảng bám trong động mạch, một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tim.
- Chống ung thư: Chiết xuất từ vỏ, lá và hạt thanh trà được chứng minh có tác dụng chống ung thư. Nghiên cứu từ Đại học Quốc gia Jeju (Hàn Quốc) cho thấy chiết xuất từ vỏ thanh trà có khả năng ức chế sự phát triển và lây lan của tế bào ung thư bàng quang. Các chất trong thịt thanh trà, như carotenoid và phenolic, cũng được biết đến với đặc tính chống ung thư. Beta carotene và axit chlorogenic (hợp chất phenolic) đều có tác dụng chống ung thư.
- Cải thiện sức khỏe và trao đổi chất: Quả thanh trà có thể cải thiện trao đổi chất bằng cách giảm mức độ chất béo trung tính, lượng đường trong máu và insulin. Điều này giúp điều tiết đường huyết và tận dụng đường trong máu làm nguồn năng lượng. Các bộ phận khác của cây thanh trà, như lá và hạt, từ lâu đã được sử dụng trong Y học cổ truyền Trung Quốc để giảm lượng đường trong máu cao.
- Cung cấp đặc tính chống viêm: Viêm mãn tính liên quan đến nhiều tình trạng sức khỏe, như bệnh tim, bệnh não và bệnh tiểu đường. Nghiên cứu chỉ ra rằng quả thanh trà có đặc tính chống viêm mạnh mẽ, có thể do chứa nhiều chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất. Những tác động chống viêm mạnh mẽ này đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ sức khỏe tổng thể.
3. Thanh trà ăn như thế nào?
Không bỏ lỡ bất kỳ phần nào, từ lá thanh trà cho đến quả xanh và quả chín, đều có thể được sáng tạo thành nhiều món ngon khác nhau. Chúng có thể được biến thành bữa salad hấp dẫn, món mứt ngon miệng hoặc thậm chí chỉ cần rửa sạch và thưởng thức cũng đủ tuyệt vời.
Tại nhiều quốc gia khác nhau, trái thanh trà cũng được ưa chuộng và chế biến theo nhiều cách độc đáo. Dưới đây là một số ví dụ:
- Indonesia: Người dân ở Indonesia thường ăn lá thanh trà kèm với cơm hoặc sử dụng chúng để làm mứt quả thanh trà.
- Thái Lan: Ở Thái Lan, quả thanh trà xanh thường được dùng như một loại gia vị trong một số món ăn hoặc thậm chí dùng để làm muối chua.
- Đảo Java: Tại Đảo Java, lá thanh trà thường được thêm vào các món salad để tạo thêm hương vị thú vị.
- Singapore: Người dân ở Singapore thường sử dụng quả thanh trà non để làm món salad nổi tiếng có tên là Rojak.
- Ấn Độ: Tại Ấn Độ, trái thanh trà vừa chín thường được dùng làm món tráng miệng có tên là Halwa hoặc được sử dụng để làm các món ăn nhanh ngon.
4. Một số món ăn với quả thanh trà
(1) Thanh trà dầm đá đường
Thanh trà dầm đá đường là một món ăn không thể thiếu khi nhắc đến những món ngon từ quả thanh trà. Đây là một món ăn đơn giản, phổ biến và được yêu thích. Trong những ngày nắng nóng, việc thưởng thức một ly thanh trà dầm đường mát lạnh, ngọt ngào, và thơm mát sẽ mang lại sự thư giãn ngay lập tức.
Cách làm món này cũng rất đơn giản. Bạn chỉ cần lấy trái thanh trà chín, rửa sạch và bỏ vỏ. Sau đó, đặt thanh trà vào bát hoặc cốc, thêm chút đường và muối, sau đó dầm nát. Để thêm hương vị, bạn có thể thêm một ít nước lạnh và đá viên. Khi đã trộn đều, bạn có thể thưởng thức ngay.
(2) Mứt thanh trà
Mứt thanh trà là một lựa chọn tuyệt vời khác cho quả thanh trà. Mứt này có hương vị đặc trưng vừa chua vừa ngọt, rất thích hợp để ăn trực tiếp hoặc sử dụng làm phụ phẩm cho bánh mì, sữa chua và nhiều món khác. Mứt thanh trà có màu cam tươi sáng và mùi thơm quyến rũ. Nó cũng có thể là món ngon để cung ứng trong những dịp lễ tết.
Cách làm mứt thanh trà tương tự như cách làm mứt từ các loại quả khác như dâu, cam hoặc đào. Mứt này có thể bảo quản trong tủ lạnh và sử dụng suốt cả năm.
(3) Canh chua với quả thanh trà
Quả thanh trà không chỉ được sử dụng trong các món ngọt mà còn có thể dùng để nấu canh chua. Cách nấu canh chua với quả thanh trà tương tự như cách nấu canh chua với quả sấu. Vị chua dịu và hương thơm tự nhiên của quả thanh trà làm cho nước dùng thêm phần ngon mắt và thanh mát. Canh chua quả thanh trà có thể được kết hợp với thịt lợn xay, giò sống hoặc cá, tạo ra những bữa ăn hấp dẫn, phù hợp cho cả những ngày nắng nóng của mùa hè. Bạn có thể bảo quản quả thanh trà tươi trong tủ lạnh để sử dụng khi cần.
(4) Gỏi thanh trà
Gỏi thanh trà chay là một món ăn với quả thanh trà không chỉ ngon mà còn mang đậm hương vị thanh mát. Quá trình làm món này cũng vô cùng đơn giản, chỉ cần chuẩn bị những nguyên liệu sau đây:
- Tàu hủ ky khô
- Quả thanh trà
- Bánh phồng chay chiên hoặc bánh tráng nướng
- Rau mùi và ngò rí
- Ớt, dưa chuột, cà rốt, giá, và các loại gia vị phổ biến như muối, bột nêm, đường.
Cách làm như sau:
- Ngâm tàu hủ ky khô cho mềm, sau đó xé thành những sợi nhỏ. Rửa sạch quả thanh trà và thái thành các lát mỏng. Rau mùi và ngò rí cũng cần được rửa sạch và cắt nhỏ. Dưa chuột và cà rốt cũng cần được rửa sạch và thái thành sợi.
- Trộn hỗn hợp nước trộn gỏi bằng muối, hạt nêm và đường. Thêm nước cốt chanh và ớt tươi cắt nhỏ vào. Tùy theo khẩu vị, bạn có thể điều chỉnh gia vị để phù hợp. Đổ quả thanh trà và tàu hủ ky vào bát, sau đó đổ hỗn hợp nước trộn vào. Khuấy đều để quả thanh trà và tàu hủ ky thấm đều gia vị. Sau đó, bày lên đĩa.
- Khi thưởng thức, bạn có thể ăn kèm với bánh phồng chiên hoặc bánh tráng nướng.
- Nếu bạn không ăn chay, có thể bổ sung vào món ăn bằng tôm đã bóc vỏ hoặc mực khô xé nhỏ. Món ăn này sẽ trở nên cực kì ngon và phong cách, phù hợp để giải quyết sự ngán ngẩm.
Bài viết liên quan: Mủ trôm là gì? Công dụng và lưu ý khi ăn mủ trôm
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về: Trái thanh trà là trái gì? Thanh trà ăn như thế nào? Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!
