Triển khai chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng cho chủ đầu tư và người mua nhà ở xã hội

1. Chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng cho chủ đầu tư và người mua nhà ở xã hội được triển khai thế nào ?

Theo Công văn 681/VPCP-CN 2024, Văn phòng Chính phủ thông báo nhiệm vụ cho một số cơ quan liên quan để tiếp tục triển khai chương trình tín dụng trị giá 120.000 tỷ đồng dành cho các chủ đầu tư và người mua nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cũng như dự án cải tạo xây dựng lại chung cư như sau:

- Bộ Xây dựng sẽ tổng hợp và công bố danh sách các dự án đủ điều kiện thuận lợi để các ngân hàng thương mại tra cứu và xem xét việc cho vay, theo đúng nhiệm vụ được giao trong Nghị quyết 33/NQ-CP 2023 của Chính phủ về một số giải pháp tháo gỡ và thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển an toàn, lành mạnh, bền vững;

- Bộ Xây dựng cùng với các Bộ, ngành liên quan sẽ rà soát, sửa đổi hoặc trình cấp có thẩm quyền sửa đổi các văn bản pháp luật liên quan, đặc biệt là việc xây dựng, hoàn thiện dự thảo các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở 2023 và Luật Kinh doanh bất động sản 2023 được Quốc hội thông qua trong kỳ họp thứ 6 của Khóa XV, nhằm giải quyết các vấn đề về pháp lý, trình tự, thủ tục trong đầu tư, xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở công nhân; cũng như rà soát các quy định về Luật Thuế thu nhập cá nhân, để tạo điều kiện thuận lợi cho người mua nhà đáp ứng các điều kiện về thu nhập và hưởng chính sách ưu đãi về nhà ở xã hội;

- Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sẽ công bố danh sách các dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cũng như các dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư một cách khẩn trương, trong đó, các dự án được công bố phải tuân thủ đúng theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng tại Công văn 1551/BXD-QLN 2023 về việc xác định danh sách dự án, đối tượng, điều kiện, và tiêu chí cho vay ưu đãi để phát triển nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, và cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ.

2. Đối tượng áp dụng với chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng

Dựa trên các quy định tại Mục 2 của Công văn 1551/BXD-QLN 2023 và tiểu mục 1.1 của Mục 1 trong Công văn 2308/NHNN-TD 2023, các đối tượng được phép vay vốn được xác định như sau: Đối tượng vay vốn, gọi tắt là khách hàng, bao gồm các pháp nhân và cá nhân đầu tư vào các dự án và mua nhà tại các dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư được Bộ Xây dựng công bố theo quy định. Cụ thể:

- Chủ đầu tư dự án (gọi tắt là Chủ đầu tư) là các tổ chức hoặc cá nhân đầu tư vào dự án nhà ở xã hội, dự án nhà ở công nhân (nhà ở xã hội tại khu công nghiệp), dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư theo quy định của pháp luật về nhà ở. Dự án nhà ở xã hội là các dự án được xây dựng với mục đích cung cấp nhà ở cho các tầng lớp có thu nhập thấp, người lao động, người dân nghèo hoặc nhóm đối tượng khó khăn khác trong xã hội.

Chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội thường là các tổ chức phi lợi nhuận, doanh nghiệp xã hội hoặc các tổ chức tài trợ từ chính phủ hoặc các tổ chức quốc tế. Dự án nhà ở công nhân là các dự án nhà ở được xây dựng tại các khu công nghiệp, khu công nghiệp xuất khẩu, khu kinh tế cảng hàng không nhằm cung cấp nhà ở cho lao động trong các khu vực này. Chủ đầu tư dự án nhà ở công nhân thường là các doanh nghiệp, tổ chức có liên quan đến quản lý khu công nghiệp, hoặc các nhà đầu tư trong lĩnh vực bất động sản. Dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư là các dự án nhằm cải tạo, tái thiết và xây dựng lại các tòa nhà chung cư cũ, xuống cấp để cải thiện điều kiện sống cho cư dân và nâng cao chất lượng công trình. Chủ đầu tư dự án này có thể là các doanh nghiệp bất động sản, các tổ chức tài trợ từ chính phủ hoặc các nhà đầu tư khác trong và ngoài nước.

- Người mua nhà tại dự án (gọi tắt là Người mua nhà): Trong trường hợp mua nhà ở xã hội, nhà ở công nhân (nhà ở xã hội tại khu công nghiệp) theo quy định tại Điều 50 Luật Nhà ở 2014, các đối tượng bao gồm: Người có công với cách mạng theo quy định của pháp luật ưu đãi người có công với cách mạng; Người thu nhập thấp, hộ nghèo, cận nghèo tại khu vực đô thị; Người lao động đang làm việc tại các doanh nghiệp trong và ngoài khu công nghiệp; Sĩ quan, hạ sĩ quan nghiệp vụ, hạ sĩ quan chuyên môn kỹ thuật, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân trong cơ quan, đơn vị thuộc công an nhân dân và quân đội nhân dân; Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức; Các đối tượng đã trả lại nhà ở công vụ theo quy định tại Điều 81 của Luật Nhà ở 2014; Hộ gia đình, cá nhân thuộc diện bị thu hồi đất và phải giải tỏa, phá dỡ nhà ở theo quy định của pháp luật mà chưa được Nhà nước bồi thường bằng nhà ở, đất ở.

- Trong trường hợp mua nhà tại các dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư thực hiện theo quy định tại Nghị định 69/2021/NĐ-CP, chủ sở hữu nhà chung cư được bố trí tái định cư và phải nộp thêm tiền chênh lệch diện tích có thể vay vốn tại các tổ chức tín dụng, tổ chức tài chính đang hoạt động tại Việt Nam. 

Thông thường, trong các dự án cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư, việc tái định cư có thể là cần thiết khi các cư dân hiện tại cần di dời để nhường lại đất đai cho dự án. Trong trường hợp này, chủ sở hữu nhà chung cư sẽ được bố trí chỗ ở mới và có thể phải nộp thêm tiền chênh lệch diện tích nếu diện tích nhà mới được bố trí cho họ lớn hơn hoặc nhỏ hơn so với diện tích nhà cũ. Tiền chênh lệch diện tích này có thể được vay vốn từ các tổ chức tín dụng hoặc tổ chức tài chính đang hoạt động tại Việt Nam. Các điều kiện về vay vốn và thủ tục cụ thể sẽ được quy định trong hợp đồng vay vốn giữa chủ sở hữu nhà chung cư và tổ chức tài chính, dựa trên quy định của pháp luật và chính sách của các tổ chức tài chính đó.

3. Ngân hàng thương mại triển khai chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng

Dựa trên quy định tại Mục 2 của Công văn 2308/NHNN-TD 2023 về trách nhiệm thực hiện chương trình tín dụng đối với các ngân hàng, có các nội dung sau: Các ngân hàng như Agribank, BIDV, Vietcombank, Vietinbank được yêu cầu thực hiện chương trình ngay từ ngày 01/04/2023 và phát hành hướng dẫn thống nhất trên toàn hệ thống về việc triển khai chương trình.

Bên cạnh các ngân hàng đã được đề cập, các ngân hàng thương mại khác muốn tham gia chương trình cần tuân thủ theo hướng dẫn trong Công văn này và cần phải có văn bản báo cáo cho Ngân hàng Nhà nước về việc tham gia chương trình (qua Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Vụ Chính sách tiền tệ, Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng). Đồng thời, các ngân hàng này cũng cần gửi văn bản đăng ký khai thác thông tin về chương trình cho Trung tâm Thông tin tín dụng quốc gia Việt Nam.

Ngân hàng Nhà nước chịu trách nhiệm chủ trì, chỉ đạo các ngân hàng thương mại, trong đó có sự chủ lực của 04 ngân hàng thương mại nhà nước là Agribank, BIDV, Vietcombank, Vietinbank, trong việc cung cấp tín dụng cho chủ đầu tư và người mua nhà tại các dự án nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, và dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư. Điều này là một phần của chính sách nhà ở xã hội và chính sách nhà ở công nhân của chính phủ nhằm hỗ trợ người dân có thu nhập thấp và nhóm đối tượng khó khăn khác trong việc sở hữu nhà ở và cải tạo chung cư. Những dự án như vậy thường nhận được sự hỗ trợ từ ngân hàng để giúp đỡ chủ đầu tư và người mua nhà. Với sự chủ lực của các ngân hàng thương mại nhà nước, chính sách này có thể được thực hiện một cách rộng rãi và hiệu quả hơn.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Thời hạn sở hữu nhà ở xã hội là bao lâu? Có được mua bán nhà ở xã hội?. Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!