Khi học tới bài Châu Đại Dương, các em đều biết châu lục này là một châu lục có sự đa dạng về dân cư đồng thời là sự đa dạng về văn hoá, tại sao có sự đa dạng này, mời các bạn tham khảo bài chia sẻ về dân cư và đặc điểm của dân cư Châu Đại Dương do Luật Minh Khuê tổng hợp.
1. Khái quát về Châu Đại Dương
1.1. Vị trí địa lí
Châu Đại Dương hay còn biết với tên gọi là Châu Úc, là một khu vực địa lý bao gồm 4 nước đó là: Melanesia, Micronesia, Polynesia và Australasia. Châu lục này nằm tại Đông bán công và Tây bán cầu, có diện tích 8.525.989 km2 và dân số là 40 triệu người. Châu Đại Dương là lục địa nhỏ nhất về diện tích đất liền.
Các đảo nằm tại các điểm cực của Châu Đại Dương là quần đảo Ogasawara, Hawaii, đảo Clipperton, quần đảo Juan Fernandez, quần đảo Campbell, quần đảo Cocos. Châu Đại Dương đa dạng về trình độ kinh tế, từ phát triển cao độ tại Úc và New Zealand, đến các nền kinh tế kém phát triển hơn nhiều như của Kiribati và Tuvalu. Trong đó Úc là quốc gia có diện tích và dân số lớn và đông nhất tại Châu Đại Dương, còn Sydney của nước này là thành phố lớn nhất châu lục.
1.2. Địa hình của Châu Đại Dương:
- Đối với Lục địa Australia, đảo Niu di len và pa-pua Niu ghi ne có nhiều bậc địa hình với sự phân hoá khá phức tạp.
- Các đảo nhỏ còn lại chủ yếu là đảo núi lửa và đảo san hô với diện tích rất nhỏ, độ cao thấp.
1.3. Lịch sử dân cư Châu Đại Dương
Những người đầu tiên đặt chân tới Úc, New Guinea và các đảo lớn nằm sát phía đông cách đây 50.000 - 30.000 năm trước. Từ thế kỉ XVI, người châu Âu đã bắt đầu khám phá Châu Đại Dương, tới thế kỉ XVIII James Cook là người Châu Âu đầu tiên đặt chân đến bờ biển Úc. Trong chiến tranh thế giới thứ hai, nơi đây thường diễn ra các trận đánh lớn, chủ yếu giữa Hoa Kỳ cùng đồng minh Úc với Nhật Bản.
Sau khi người châu Âu khám phá khu vực này họ tiến hành định cư tại đây trong các thế kỷ tiếp theo, dẫn tới sự thay đổi về chính trị và xã hội của Châu Đại Dương, về văn hoá, bản sắc tại châu lục này cũng rất đa dạng đặc biệt là nghệ thuật tranh đá của thổ dân Úc - là truyền thống nghệ thuật được thực hiện liên tục, lâu nhất trên thế giới. Các quốc gia ở châu Đại Dương đều theo thể chế chính trị đa đảng dân chủ và đại diện nghị viện, đặc biệt du lịch là một nguồn thu nhập lớn đối với các quốc gia tại châu lục này.
1.4. Điều kiện kinh tế của Châu Đại Dương
- Đặc điểm
+ Khoáng sản có trữ lượng lớn, tập trung trên các đảo thuộc Thái Bình Dương.
+ Các đảo san hô có nhiều phốt phát, nhiều bãi biển đẹp, đại dương bao quanh nhiều hải sản.
+ Đất núi lửa trên các đảo màu mỡ
- Nền kinh tế phát triển không đều giữa các nước.
- Các ngành kinh tế chủ yếu:
+ Khai thác tài nguyên thiên nhiên để xuất khẩu
+ Du lịch là ngành kinh tế quan trọng của nhiều nước.
2. Đặc điểm dân cư Châu Đại Dương
+ Mật độ dân cư của Châu Đại Dương thấp nhất thế giới.
+ Dân số ít, mật độ thấp khoảng 3,6 người/km
+ Phân bố dân cư không đồng đều:
- Phần lớn dân cư sống tập trung ở dải đất hẹp phía đông nam Ô-Xtray-li-a ở Bắc Niu Di - len và ở Pa - pua Niu Ghi-ne.
- Nhiều đảo chỉ có vài người hoặc không có người ở.
+ Tỷ lệ dân thành thị cao
+ Dân cư gồm hai thành phần chính: người bản địa và người nhập cư
- Người bản địa: chiếm khoảng 20% dân số, bao gồm người Ô-xtra-lo-it sống ở Ô- xtray-li-a và các đảo xung quanh, người Me-la-ne-dieng và người Po-li-ne-dieng sống trên các đảo Đông Thái Bình Dương.
- Người nhập cư chiếm khoảng 80% dân số, phần lớn đều là con cháu người châu Âu đến xâm chiếm vfa khai phá thuộc địa từ thế kỉ XVIII. Các nước có tỉ lệ người gốc Âu lớn nhất là Australia và Niu-di-len. Gần đây còn có thêm người nhập cư gốc Á.
+ Mức sống chênh lệch lớn giữa các nước trong châu lục, cao nhất là Australia, thứ hai là New Zealand.
=>Từ những đặc điểm trên cho thấy, dân cư châu Đại Dương có sự đa dạng về ngôn ngữ và văn hoá.
Nguyên nhân dẫn tới đặc điểm dân cư của Châu Đại Dương:
- Vị trí địa lí và địa hình: Do Châu Đại Dương nằm ở vị trí địa lí đới nóng, địa hình chủ yếu là sa mạc, dân cư đông đúc chỉ ở phía rìa biển, các đảo nhỏ phân bố xa
- Do lích sử di cư: Hầu hết người di cư tới là người châu Âu sau đó là Châu Á kết hợp cùng dân bản địa tạo lên sự đa dạng về văn hoá, phong tục của Châu lục này.
3. Giải bài tập trong SGK
Câu 1: Nêu khác biệt về kinh tế của Australia và New Zealand với các quốc gia khác ở Châu Đại Dương.
- Nền kinh tế phát triển
+ Thu nhập bình quân đầu người cao
+ Nổi tiếng về xuất khẩu: lúa mì, len, thịt bò, thịt cừu, sản phẩm từ sữa...
+ Các ngành công nghiệp khai khoáng, chế tạo máy và phụ tùng điện tử, chế biến thực phẩm phát triển.
- Các quốc gia còn lại: đều là những nước đang phát triển
+ Kinh tế chủ yếu dựa vào khai thác tài nguyên thiên nhiên để xuất khẩu.
+ Các mặt hàng xuất khẩu chính đó là: khoáng sản, nông sản, hải sản,..
+ Trong công nghiệp chế biến thực phẩm là ngành phát triển nhất.
Câu 2: Qua bảng số liệu, nhận xét về mật độ dân số và tỉ lệ dân thành thị ở một số quốc gia thuộc Châu Đại Dương.
- Mật độ dân số toàn châu lục: thấp (3,6 người/km2), dân cư thưa thớt.
- Mật độ dân số cao nhất: Va-nu-a-tu thấp nhất, Ô-xtray-li-a. Các nước có mật độ dân số thuộc loại cao là Pa-pua-niu-ghi-ne và Niu-di-len.
- Tỉ lệ dân thành thị:
- Toàn châu lục: tương đối cao (69%)
- Tỉ lệ dân thành thị cao nhất ở Australia (85%) sau đó là Niu Di len (77%) và thấp nhất là Pa pua Niu Ghi ne.
- Châu Đại Dương có mật độ dân số thấp, phân bố không đều, tỉ lệ dân thành thị thuộc loại cao trên thế giới.
4. Bài tập trắc nghiệm củng cố
Câu 1: Đặc điểm nổi bật của dân cư Châu Đại Dương là
A. Đông dân
B. Gia tăng nhanh
C. Dân trí cao
D. Thị dân cao
Câu 2: Tổng diện tích của châu Đại Dương là?
A. 7.7 triệu km2
B. 8.5 triệu km2
C. 9 triệu km2
D. 9.5 triệu km2
Câu 3: Châu Đại Dương nằm trong vành đai nhiệt nào?
A. Vành đai nóng
B. Vành đai lạnh
C. Cả vành đai nóng và vành đai lạnh
D. Vành đai ôn hoà
Câu 4: Trong các hòn đảo của Châu Đại Dương dưới đây hòn đảo nào có diện tích lớn nhất?
A. Ta-xma-ni-a
B. Niu Ghi-nê
C. Niu Di-len
D. Ma-ria-na
Câu 5: Trong số các loài vật dưới đây, loài nào là biểu tượng cho Châu Đại Dương?
A. Gấu
B. Chím bồ câu
C. Khủng long
D. Cang-gu-ru
Câu 6: Châu Đại Dương nằm giữa hai đại dương nào?
A. Thái Bình Dương - Ấn Độ Dương
B. Ấn Độ Dương - Đại Tây Dương
C. Đại Tây Dương - Bắc Băng Dương
D. Bắc Băng Dương - Thái Bình Dương
Câu 7: Xét về diện tích, châu Đại Dương xếp thứ mấy thế giới?
A. Thứ ba
B. Thứ tư
C. Thứ năm
D. Thứ sáu
Câu 8: Nguyên nhân cơ bản để khí hậu Châu Đại Dương ôn hoà là:
A. Nằm ở đới ôn hoà
B. Nhiều thực vật
C. Được biển bao quanh
D. Mưa nhiều
Câu 9: Ở Châu Đại Dương có những loại đảo nào?
A. Đảo núi lửa và đảo san hô.
B. Đảo núi lửa và đảo động đất.
C. Đảo san hô và đảo nhân tạo
D. Đảo nhân tạo và đảo sóng thần
Câu 10: Phần lớn các đảo và quần đảo của Châu Đại Dương có khí hậu:
A. Nóng, ẩm và khô
B. Nóng, ẩm và điều hoà
C. Nóng, khô và lạnh
D. Khô, nóng và ẩm
Câu 11: Quần đảo Niu Di-len và phía nam Ô-xtray-li-a có khí hậu:
A. Địa Trung Hải
B. Lục địa
C. Ôn đới
D. Nhiệt đới
Câu 12: Nguyên nhân các đảo và quần đảo của châu Đại Dương được gọi là "Thiên Đàng xanh" của Thái Bình Dương là do:
A. Phần lớn diện tích là hoang mạc và cây xanh
B. Phần lớn diện tích là biển và đại dương bao quanh
C. Phần lớn diện tích lãnh thổ là thảo nguyên xanh
D. Phần lớn diện tích là rừng, cây công nghiệp dài ngày
Câu 13: Tại sao lúc địa Ô-stray-li-a có khí hậu khô hạn?
A. Có đường chí tuyến nam, dòng biển lạnh và địa hình
B. Nằm trong vòng nội chí tuyến, dòng biển lạnh
C. Có khí hậu khô nóng, địa hình chắc gió từ biển vào
D. Ảnh hưởng của các dãy núi chắn gió, dòng biển nóng.
Câu 14: Đâu không phải là nguyên nhân đe doạ cuộc sống của dân cư trên châu Đại Dương:
A. Bão nhiệt đới
B. Ô nhiễm môi trường biển
C. Nước biển dâng
D. Giàu có về hải sản
Câu 15: Loài động vật đựo cho là biểu tượng của đất nước Ô-tray-li-a
A. Gấu
B. Chim bồ câu
C. Khủng long
D. Kang-gu-ru
Trên đây là những chia sẻ của Luât Minh Khuê về dân cư và đặc điểm dân cư của Châu Đại Dương cùng một số kiến thức bổ sung giúp các em ôn tập phần bài học này. Chúc các em học tập tốt.
