*BÊN B: * Họ và tên: *N.T.Q* Sinh năm: 26/06/1969 CMND số: 12** Công an Tỉnh B cấp ngày 14/7/2009 Hộ khẩu thường trú: N.H, Q.V, B. Cùng thống nhất ký kết Bản thoản thuận với những điều, khoản sau: *NỘI DUNG THỎA THUẬN :
* 1. Hai Bên cùng nhau thống nhất mua chung xe ô tô tải tự đổ, màu xanh, nhãn hiệu CNHTC ZZ3257 N3847A ; Biển kiểm soát: *C-059.07; Số khung: LZZ5ELSD6ED860977; Số máy WD61547140307044507); của Doanh nghiệp tư nhân T).
2. Hai Bên thống nhất mỗi Bên góp số tiền *256.000.000 vnđ *(*Hai trăm năm sáu triệu đồng) *để mua chiếc xe tải biển kiểm soát: 99C-059.07; Số tiền còn thiếu sẽ vay Ngân hàng TMCP – Chi nhánh B.G. Tiền lãi và tiền gốc hàng tháng sẽ được hai bên thanh toán theo tỷ lệ mỗi bên một nửa (50/50) và theo Thông báo của Ngân hàng.
3. Ngay sau khi ký văn bản này, Bên A sẽ bàn giao cho Bên B số tiền: *256.000.000vnđ (*(*Hai trăm năm sáu triệu đồng)* để bên B tiến hành thủ tục mua chiếc xe tải nêu trên 4. Bên A đồng ý để Bên B đại diện, thay mặt Bên A tiến hành tất cả các thủ tục cần thiết và có liên quan trong việc mua chiếc xe nêu trên, tại Doanh nghiệp tư nhân T. Bên B sẽ thay mặt hai bên để đứng tên một mình trong Hợp đồng mua xe và các giấy tờ đăng ký xe theo quy định. - Bên B: Đứng tên Quyền sở hữu tài sản ( Đăng ký xe, các giấy tờ có liên quan khác...): Xe mua thế chấp ở Ngân hàng : Thế chấp tài sản vay ngân hàng 865.000.000 đ ( Tám trăm sáu lăm triệu đồng);Bên B cũng đứng tên trong các hồ sơ ở Ngân Hàng.
-Mua xe từ tháng 5/2015: Em (Bên A) không làm bất cứ giấy tờ nào cả; Cá nhân em (bên A) rất lo lắng vì sợ bên B sẽ vi phạm những giá trị đạo đức con người. *Câu hỏi kính mong luật sư tư vấn giúp?* - Để bảo vệ Quyền lợi hợp pháp, đúng pháp luật cho em (Bên A): Em cần làm các hồ sơ pháp luật, giấy tờ gì ? Có cần phải công chứng hay không ?
Kính mong Quý Luật Sư/Quý công ty tư vấn giúp em!
Em xin chân thành cảm ơn!
Câu trả lời được biên tập từ chuyên mục Tư vấn pháp luật dân sự của công ty Luật Minh Khuê.
>> Luật sư tư vấn trực tiếp về pháp luật dân sự, gọi: 1900.6162
Trả lời:
Chào bạn, cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi đề nghị tư vấn luật đến Bộ phận luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Nội dung câu hỏi của bạn đã được đội ngũ luật sư của Chúng tôi nghiên cứu và tư vấn cụ thể như sau:
1. Cơ sở pháp luật:
2. Nội dung phân tích:
Đối với trường hợp của bạn căn cứ vào Điều 428 Bộ luật Dân sự 2005 quy định về hợp đồng mua bán tài sản:
"Hợp đồng mua bán tài sản là sự thoả thuận giữa các bên, theo đó bên bán có nghĩa vụ giao tài sản cho bên mua và nhận tiền, còn bên mua có nghĩa vụ nhận tài sản và trả tiền cho bên bán."
Như vậy, sau khi thực hiện các nghĩa vụ thì bên mua sẽ trở thành chủ sở hữu đối với chiếc xe đó và có đầy đủ các quyền năng đối với tài sản bao gồm quyền sở hữu, quyền sử dụng, quyền định đoạt. Theo thông tin bạn cung cấp, bạn và bên B có thống nhất ký kết Bản thoản thuận để mua góp tiền mua chung tài sản là xe ô tô, tuy nhiên vấn đề cần xác định ở đây là bạn có tên trong hợp đồng mua bán tài sản (chiếc xe) nêu trên hay không? Nếu bạn không có tên trong hợp đồng mua bán xe ô tô thì bạn không thể có đầy đủ 3 quyền năng trên, mà chỉ có những quyền năng như quyền sở hữu, quyền sử dụng nếu như có thỏa thuận với người đứng tên là người mua trong hợp đồng mua bán. Do vậy, trong hợp đồng mua bán xe này giữa chủ sở hữu cũ và người được cử ra giao dịch phải có quy định cụ thể bên mua là một cá nhân đại diện cho nhiều cá nhân cùng góp vốn mua chung tài sản.
Vì vậy, để đảm bảo quyền lợi cho bạn thì bạn nên thỏa thuận bằng văn bản với người mà bạn đã góp vốn chung để xác lập quyền sở hữu chung đối với chiếc xe theo quy định tại Điều 215 Bộ luật Dân sự 2005. Văn bản thỏa thuận xác lập quyền sở hữu chung này không bắt buộc phải thực hiện thủ tục công chứng theo quy định của pháp luật. Trong nội dung văn bản thỏa thuận phải thể hiện rõ ràng việc bạn và bên B cùng góp vốn để nhận (mua) xe ô tô đang thế chấp tại ngân hàng mà bên B đứng tên trong Hợp đồng mua bán tài sản.
Sau khi người kia chấp nhận thỏa thuận này thì bạn sẽ trở thành chủ sở hữu đối với chiếc xe cùng với người kia. Như vậy, có thể thấy, nếu nội dung các giấy tờ liên quan đến giao dịch nói trên đã thể hiện rõ việc hai người cùng góp vốn nhận (mua) quyền sử dụng đất thì khi tranh chấp xảy ra, các bên góp vốn sẽ có căn cứ để yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình đối với phần giá trị đã đóng góp.
Trong trường hợp những giấy tờ nói trên không thể hiện hoặc thể hiện không rõ nội dung cùng góp vốn mua xe thì các giấy tờ này vẫn được sử dụng cùng các chứng cứ, tài liệu khác để làm cơ sở cho việc giải quyết tranh chấp.
Theo đó căn cứ vào Điều 214 và Điều 216 Bộ luật Dân sự 2005 quy định về sở hữu chung thì chiếc xe này được xác định là sở hữu chung theo phần :
"1. Sở hữu chung theo phần là sở hữu chung mà trong đó phần quyền sở hữu của mỗi chủ sở hữu được xác định đối với tài sản chung.
2. Mỗi chủ sở hữu chung theo phần có quyền, nghĩa vụ đối với tài sản thuộc sở hữu chung tương ứng với phần quyền sở hữu của mình, trừ trường hợp có thoả thuận khác."
Do bạn đã góp vốn 30% giá trị chiếc xe nên bạn sẽ có quyền, nghĩa vụ tương ứng với 30% đó, trừ trường hợp bạn và hai người kia có thỏa thuận khác.
Trong đó bạn có các quyền theo quy định tại Điều 221, 222, 223 Bộ luật Dân sự 2005:
"Điều 221. Chiếm hữu tài sản chung
Các chủ sở hữu chung cùng quản lý tài sản chung theo nguyên tắc nhất trí, trừ trường hợp có thoả thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác”.
“Điều 222. Sử dụng tài sản chung
1. Mỗi chủ sở hữu chung theo phần có quyền khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản chung tương ứng với phần quyền sở hữu của mình, trừ trường hợp có thoả thuận khác hoặc pháp luật có quy định khác”.
“Điều 223. Định đoạt tài sản chung
1. Mỗi chủ sở hữu chung theo phần có quyền định đoạt phần quyền sở hữu của mình theo thoả thuận hoặc theo quy định của pháp luật.
2. Việc định đoạt tài sản chung hợp nhất được thực hiện theo thoả thuận của các chủ sở hữu chung hoặc theo quy định của pháp luật.
3. Trong trường hợp một chủ sở hữu chung bán phần quyền sở hữu của mình thì chủ sở hữu chung khác được quyền ưu tiên mua. Trong thời hạn ba tháng đối với tài sản chung là bất động sản, một tháng đối với tài sản chung là động sản, kể từ ngày các chủ sở hữu chung khác nhận được thông báo về việc bán và các điều kiện bán mà không có chủ sở hữu chung nào mua thì chủ sở hữu đó được quyền bán cho người khác.
Trong trường hợp bán phần quyền sở hữu mà có sự vi phạm về quyền ưu tiên mua thì trong thời hạn ba tháng, kể từ ngày phát hiện có sự vi phạm về quyền ưu tiên mua, chủ sở hữu chung theo phần trong số các chủ sở hữu chung có quyền yêu cầu Toà án chuyển sang cho mình quyền và nghĩa vụ của người mua; bên có lỗi gây thiệt hại phải bồi thường thiệt hại.
4. Trong trường hợp một trong các chủ sở hữu chung từ bỏ phần quyền sở hữu của mình hoặc khi người này chết mà không có người thừa kế thì phần quyền sở hữu đó thuộc Nhà nước, trừ trường hợp sở hữu chung của cộng đồng thì thuộc sở hữu chung của các chủ sở hữu chung còn lại."
3. Hình thức giao dich
Khoản 2 Điều 124 Bộ luật dân sự 2005 quy định về hình thức giao dịch dân sự như sau:
“ Điều 124. Hình thức giao dịch dân sự
...
2. Trong trường hợp pháp luật quy định giao dịch dân sự phải được thể hiện bằng văn bản, phải có công chứng hoặc chứng thực, phải đăng ký hoặc xin phép thì phải tuân theo các quy định đó”.
Theo quy định tại Bộ luật dân sự 2005, thì trường hợp pháp luật quy định giao dịch dân sự phải thể hiện bằng văn bản, phải có công chứng hoặc chứng thực, phải đăng ký thì các chủ thể tham gia phải tuân thủ hình thức trên.
Pháp luật quy định các giao dịch phải công chứng, chứng thực được quy định tại các văn bản chuyên ngành khác nhau. Thường những giao dịch liên quan tới bất động sản pháp luật; hoặc các giao dịch liên quan tới động sản có đăng ký quyền sở hữu bắt buộc phải thực hiện thủ tục công chứng hoặc chứng thực.
4. Hình thức giấy bán xe của cá nhân
Theo đó, Điều 10, thông tư 15/ 2014/ TT – BCA quy định về hình thức giấy bán xe của cá nhân như sau:
"Điều 10. Giấy tờ của xe
1. Chứng từ chuyển quyền sở hữu xe, gồm một trong các giấy tờ sau đây:
....
g) Giấy bán, cho, tặng xe của cá nhân phải có công chứng theo quy định của pháp luật về công chứng hoặc chứng thực của Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn đối với chữ ký của người bán, cho, tặng xe theo quy định của pháp luật về chứng thực”. Vậy hợp đồng mua bán xe ở đây phải được công chứng mới có thể thực hiện thủ tục đăng ký xe để xác lập quyền sở hữu.
Bộ luật dân sự 2005 quy định quyền sở hữu chung được xác lập theo thoả thuận của các chủ sở hữu, theo quy định của pháp luật hoặc theo tập quán.
Đồng thời, theo quy định tại khoản 3, Điều 53 Luật giao thông đường bộ thì xe ô tô là một trong những tài sản bắt buộc phải đăng ký để xác lập quyền sở hữu và đảm bảo đầy đủ điều kiện tham gia giao thông, nên chỉ khi xe của bạn được cơ quan có thẩm quyền cấp Giấy đăng ký xe thì mới chính thức xác lập quyền sở hữu đối với chiếc xe.
Tuy nhiên, hiện nay theo Thông tư 15/2014/TT-BCA thì chủ xe đứng tên trong Giấy đăng ký xe là cơ quan, tổ chức, hoặc cá nhân, hoặc hai vợ chồng. Theo đó, bạn và bên B không phải là một tổ chức (được thành lập hợp pháp), hay một cá nhân (một người), hay là vợ chồng của nhau nên không được cùng đứng tên trên Giấy đăng ký xe.
Do vậy khi chưa có quy định về việc đứng tên nhiều người trong một Giấy đăng ký xe, bạn và bên B có thể thỏa thuận để một trong hai người đứng tên trên Giấy đăng ký xe. Như vậy, có thể thấy việc bạn lập văn bản thỏa thuận như đã nêu là hoàn toàn cần thiết và sẽ đảm bảo được quyền lợi của bạn.
5. Trình tự rút hồ sơ gốc của phương tiện theo quy định của pháp luật hiện hành.
Theo quy định của pháp luật thủ tục rút hồ sơ gốc là cách gọi khác của thủ tục mua bán xe và thực hiện việc sang tên, di chuyển xe đi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương khác. Để thực hiện được thủ tục rút hồ sơ thì trước hết bên mua và bên chuyển nhượng phương tiện phải thống nhất, thỏa thuận với nhau về giao dịch dân sự theo mong muốn của hai bên như mua bán, tặng cho, thừa kế… Giao dịch này phải đáp ứng điều kiện có hiệu lực của Bộ luật dân sự về mặt nội dung, hình thức và ý chí của hai bên. Vì đối tượng tài sản giao dịch dân sự là tài sản có đăng ký nên căn cứ theo Thông tư 15/2014 thông tư của Bộ Công an thì cả hai bên tham gia giao dịch phải lập hợp đồng thể hiện giao dịch như mua bán, tặng cho có công chứng của tổ chức công chứng hoặc chứng thực của Uỷ ban nhân dân xã, phường, thị trấn.
Sau khi đã thống nhất và soạn thảo hợp đồng mua bán, tặng cho chuyển nhượng phương tiện thì bên nhận chuyển nhượng hoặc được tặng thì phải đến Phòng cảnh sát giao thông công an tỉnh, thành phố thuộc Trung ương nếu như đối tượng của hợp đồng là xe ô tô, xe mô tô có chủ sở hữu xe ở thành phố thuộc tỉnh; bên nhận chuyển nhượng phải đến công an quận huyện đối với xe mô tô, xe gắn máy đối với trường hợp khác để làm thủ tục rút hồ sơ. Trong trường hợp nếu các bên sử dụng dịch vụ rút hồ sơ bên ngoài thì có thể viết giấy ủy quyền. Khi đến các cơ quan chức năng làm việc thì người có liên quan cần phải xuất trình các giấy tờ căn cứ theo Điều 12 Thông tư số 15/2014/TT-BCA bao gồm các giấy tờ như sau: Giấy tờ nhân thân của chủ xe bao gồm chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu, giấy ủy quyền của chủ xe có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền, giấy tờ nhân thân của người đi rút hồ sơ. Sau khi xuất trình giấy tờ cần thiết thì bên nhận chuyển nhượng, bên nhận ủy quyền nộp hồ sơ cho bên cơ quan có thẩm quyền.
Cơ quan có thẩm quyền cụ thể là cán bộ cảnh sát giao thông sẽ tiến hành thực hiện các thủ tục tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra hồ sơ. Nếu hồ sơ chưa đầy đủ và hợp lệ thì phải yêu cầu bổ sung, sửa đổi, nếu hồ sơ đầy đủ hợp lệ thì ký xác nhận và cấp giấy biên nhận hẹn ngày lấy hồ sơ gốc theo quy định của pháp luật. Sau 2 ngày kể từ ngày nhận hồ sơ hợp lệ, đến ngày hẹn thì cơ quan chức năng sẽ tiến hành giao lại hồ sơ gốc và các giấy tờ liên quan cho người yêu cầu; đồng thời thu lại biển số xe đã cấp. Có một điểm lưu ý là người yêu cầu sẽ không cần phải mang xe đến cơ quan cảnh sát giao thông để làm việc mà chỉ cần nộp biển số xe.
Sau khi nhận được hồ sơ gốc của phương tiện thì bên được nhận chuyển nhượng cầm hồ sơ này để đi đăng ký lại xe tại cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật để làm thủ tục hợp pháp hóa tài sản này mang tên của người nhận chuyển nhượng.
Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.
Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.
Mọi vướng mắc bạn vui lòng trao đổi trực tiếp với bộ phận luật sư tư vấn pháp luật trực tuyến qua tổng đài 24/7 gọi số: 1900.6162 hoặc gửi qua Tư vấn pháp luật miễn phí qua Email để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Minh Khuê.
Rất mong nhận được sự hợp tác!
Trân trọng./.
Bộ phận Luật sư dân sự - Công ty luật Minh Khuê
