Năm 2009 ông V mất không để lại di chúc. Tài sản thì ông có một ngôi nhà chung cư tại Quận HBT, một sổ tiết kiện trị giá 500 triệu và một chiếc xe innova. Hỏi bà N có quyền yêu cầu chia tài sản trên hay không? Quan hệ hôn nhân và tài sản của ông V được giải quyết như thế nào?
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Câu hỏi được biên tập từ chuyên mục Tư vấn pháp luật dân sự của Công ty Luật Minh Khuê
Luật sư tư vấn pháp luật dân sự gọi: 1900.6162
Trả lời:
Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi thắc mắc đến Công ty Luật Minh Khuê, căn cứ vào những thông tin mà bạn cung cấp xin được tư vấn cho bạn như sau:
Cơ sở pháp lý
-Nghị quyết 35/2000/NQ-QH10 về việc thi hành Luật Hôn nhân và Gia đình do Quốc hội ban hành
Nội dụng phân tích
Theo như thông tin bạn cung cấp thì ông V và bà N đã chung sống với nhau từ năm 1980, có con chung là chị H, trường hợp này quan hệ hôn nhân của ông V và bà N đã được xác lập theo hướng dẫn tại điểm a khoản 3 nghị quyết 35/2000/NQ-QH10:
“a)Trong trường hợp quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03 tháng 1 năm 1987,ngày Luật hôn nhân và gia đình năm 1986 có hiệu lực mà chưa đăng ký kết hôn thì được khuyến khích đăng ký kết hôn; trong trường hợp có yêu cầu ly hôn thì được Tòa án thụ lý giải quyết theo quy định về ly hôn của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000;”
Như vậy, Theo hướng dẫn trên thì quan hệ hôn nhân được xác lập trước ngày 03/01/1987 mà chưa đăng ký kết hôn thì được khuyến khích kết hôn. Tuy nhiên pháp luật khuyến khích kết hôn không đồng nghĩa với việc không đồng nghĩa với việc không xác nhận quan hệ vợ chồng giữa bà N và ông V. Quan hệ hôn nhân của ông V và bà N được xác nhận khi hai người có hôn nhân thực tế và không thuộc trường hợp bị cấm kết hôn (người đang có vợ, có chồng mà kết hôn với người khác). Trường hợp này hôn nhân của ông V và bà N là hôn nhân thực tế vì hai người có chung sống với nhau từ năm 1980, có con chung, được mọi người biết và công nhận. Vì vậy, bà N được công nhận là vợ hợp pháp của ông V.
Như vậy, bà N được quyền yêu cầu chia tài sản thừa kế của ông V.
Về giải quyết quan hệ hôn nhân của ông V với bà M:
Ông và bà M sống với nhau như vợ chồng từ năm 1999 mà không có đăng ký kết hôn mà ông V lại không đăng ký kết hôn với bà M thì ông V bà M không được công nhận là vợ chồng theo hướng dẫn tại điểm b khoản 3 Nghị quyết 35/2000/NQ-QH10 như sau:
“b) Nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng từ ngày 03 tháng 01 năm 1987 đến ngày 01 tháng 01 năm 2001, mà có đủ điều kiện kết hôn theo quy định của Luật này thì có nghĩa vụ đăng ký kết hôn trong thời hạn hai năm, kể từ ngày Luật này có hiệu lực cho đến ngày 01 tháng 01 năm 2003; trong thời hạn này mà họ không đăng ký kết hôn, nhưng có yêu cầu ly hôn thì Toà án áp dụng các quy định về ly hôn của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 để giải quyết.
Từ sau ngày 01 tháng 01 năm 2003 mà họ không đăng ký kết hôn thì pháp luật không công nhận họ là vợ chồng;”
Như vậy, việc chung sống như vợ chồng giữa ông V và bà M không hình thành quan hệ hôn nhân.
Về giải quyết tài sản do ông V để lại.
Do ông V mất không để lại di chúc nên di sản của ông V sẽ được chia thừa kế theo pháp luật. Tuy nhiên, do bạn không nói rõ là số tài sản của ông V được hình thành như thế nào.
Vậy nếu tài sản của ông V được hình thành trước thời kỳ hôn nhân với bà N hoặc hình thành trong thời kỳ hôn nhân với bà N nhưng được tặng cho riêng/thừa kế riêng thì Theo quy định của pháp luật dân sự, tài sản này của ông V sẽ được chia đều cho tất cả những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất. Điểm a khoản 1 Điều 676 BLDS quy định: “a) Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;”
Như vậy, trường hợp này, bà N, chị H, chị B và anh T, bố và mẹ của ông V (nếu còn sống) đều được hưởng một phần tài sản bằng nhau trong khối di sản của ông V.
Nếu tài sản của ông V để lại được hình thành trong thời kỳ hôn nhân và không phải do được tặng cho riêng/thừa kế riêng thì Theo quy định của pháo luật, khối tài sản đó là tài sản chung của ông V và bà N. Khi ông V mất thì tài sản đó sẽ được chia đôi ra, một nửa là của bà N, một nửa là di sản thừa kế của ông V. Đối với di sản thừa kế do ông V để lại sẽ được chia thừa kế theo pháp luật cho những người thuộc hàng thừa kế thứ nhất như trường hợp trên.
Trên đây là ý kiến tư vấn của chúng tôi về câu hỏi của quý khách hàng. Việc đưa ra ý kiến tư vấn nêu trên căn cứ vào các quy định của pháp luật về dân sự, hôn nhân gia đình và thông tin do quý khách hàng cung cấp. Mục đích đưa ra nội dung tư vấn này là để các cá nhân, tổ chức tham khảo.
Trường hợp trong nội dung tư vấn có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong nội dung tư vấn khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề hoặc/ và có sự vướng ngại, thắc mắc, chúng tôi rất mong nhận được ý kiến phản hồi của quý khách hàng.
Trân trọng./.
Bộ phận tư vấn pháp luật dân sự.
