Tháng 4/2014, tôi được học bổng của chính phủ Nhật Bản (MEXT) đi học thạc sĩ tại Nhật Bản. Vì khi đi tôi vẫn còn hợp đồng với nhà trường, nên nhà trường có công văn cử tôi đi học. Và yêu cầu tôi ký cam kết là sau khi hết thời gian học (2 năm) sẽ trở về làm việc cho nhà trường, nếu không sẽ phải đền bù chi phí đào tạo. Trong thời gian đi học, tôi vẫn ký tiếp hợp đồng với dự án - vì dự án chưa kết thúc ( tôi phải tự nộp 100% tiền bảo hiểm, trong khi trước đây thì dự án nộp cho tôi ), cho tới hết 2015 thì dự án kết thúc theo quy định thời gian dự án, và tôi không tiếp tục ký hợp đồng với 1 đơn vị nào của trường đại học nữa.

Tháng 4/2016, nhà trường có công văn V/v hết hạn thời gian đi học (theo công văn cử đi ), và yêu cầu tôi phải về nước với lý do là tôi đi theo quyết định của nhà trường cử đi. Nếu không về nước thì phải làm thủ tục xin gia hạn. Nhà trường yêu cầu tôi muốn gia hạn thời gian đi học thì phải tiếp tục ký hợp đồng với 1 đơn vị của nhà trường. Trong khi đó, chương trình học của tôi vẫn chưa kết thúc, tôi có nguyện vọng tiếp tục được học (và tiếp tục nhận được học bổng MEXT cho 3 năm học tiến sĩ sắp tới ). Tuy nhiên, tôi lại không muốn tiếp tục ký hợp đồng với trường đại học này nữa vì nếu ký tôi phải tự đóng 100% tiền bảo hiểm.

Vậy tôi xin hỏi, nếu tôi không trở về, và không tiếp tục xin gia hạn, thì có phải chịu đền bù chi phí đào tạo nào không ? Vì học bổng của tôi là do chính phủ Nhật tài trợ, không phải do trường hay chính phủ Việt Nam cấp. Nếu tôi xin gia hạn thời gian học theo yêu cầu của trường, ví dụ với 1 trung tâm nghiên cứu thuộc trường, thì tôi có được nhà trường đóng bảo hiểm hay không ? Hay là tôi vẫn phải đóng 100% bảo hiểm. Rất mong sớm nhận được tư vấn từ phía luật sư.

Xin chân thành cảm ơn.

Người gửi: ĐCĐ.

 

Luật sư trả lời:

Chào bạn, cảm ơn bạn đã gửi câu hỏi đề nghị tư vấn đến Bộ phận Luật sư tư vấn pháp luật của Công ty Luật Minh Khuê. Sau khi được các Luật sư nghiên cứu, Chúng tôi xin đưa ra ý kiến tư vấn như sau:

1. Căn cứ pháp lý

Bộ luật lao động  năm 2013;

>> Xem thêm:  Sử dụng người nước ngoài làm việc tại Việt Nam có phải đóng bảo hiểm xã hội không, thử việc có cần giấy phép lao động?

Luật bảo hiểm xã hội năm 2014;

Quyết định số 595/QĐ-BHXH quyết định ban hành quy trình thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động – bệnh nghề nghiệp; quản lý sổ bảo hiểm xã hội, thẻ bảo hiểm y tế (đang có hiệu lực pháp luật).

2. Nội dung tư vấn

2.1 Hợp đồng lao động

Hợp đồng lao động xác định thời hạn là hợp đồng mà trong đó hai bên xác định thời hạn, thời điểm chấm dứt hiệu lực của hợp đồng trong khoảng thời gian từ đủ 12 tháng đến 36 tháng.

Khi hợp đồng lao động hết hạn mà người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày hợp đồng lao động hết hạn, hai bên phải ký kết hợp đồng lao động mới; nếu không ký kết hợp đồng lao động mới thì hợp đồng đã giao trở thành hợp đồng lao động không xác định thời.

Trường hợp hai bên ký kết hợp đồng lao động mới là hợp đồng xác định thời hạn thì cũng chỉ được ký thêm 01 lần, sau đó nếu người lao động vẫn tiếp tục làm việc thì phải ký kết hợp đồng lao động không xác định thời hạn.

Như vậy, Hợp đồng lao động giữa bạn và trường đại học là Hợp đồng lao động xác định thời hạn (từ đủ 12 tháng). Tuy nhiên, Hợp đồng này chỉ được ký thêm 01 lần, nếu bạn vẫn tiếp tục làm thì đương nhiên sẽ trở thành hợp đồng xác định thời hạn. Như vậy bạn và nhà trường đã ký hợp đồng có thời hạn 01 năm từ năm 2011, và đã thực hiện ký lại trong năm 2012, năm 2013, năm 2014, năm 2015 nên hợp đồng ký giữa bạn và trường đại học là hợp đồng không xác định thời hạn, chứ không phải là hợp đồng xác định thời hạn một năm nữa.

Những thông tin mà bạn cung cấp chưa làm rõ được vấn đề. Ở chỗ, trong thời gian ký hợp đồng lao động với trường đại học, nhà trường quyết định cử bạn đi học; hay việc bạn đi học là do bạn xin được học bổng và nhà trường ra quyết định cử bạn đi học chỉ để hợp pháp việc bạn đi học. Làm rõ vấn đề này có vai trò quan trọng trong việc bạn có phải chịu trách nhiệm bồi thường chi phí đào tạo hay không?.

Do những thông tin bạn cung cấp còn không rõ ràng, nên để giải quyết vấn đề này sẽ chia ra hai trường hợp:

>> Xem thêm:  Tiền lương tháng 13, tiền thưởng, tiền làm thêm giờ có chịu thuế thu nhập cá nhân không ?

2.2 Bạn học thạc sỹ ở Nhật do trường đại học cử đi học và có thỏa thuận trong hợp đồng lao động hoặc các giấy tờ khác chứng minh.

2.2.1. Đóng bảo hiểm xã hội đối với người lao động trong thời gian cử đi học hoặc đi công tác, đi lao động ở nước ngoài

Người lao động trong thời gian được cử đi học tập hoặc công tác tại nước ngoài thì không phải đóng BHYT, thời gian đó được tính là thời gian tham gia BHYT cho đến ngày có quyết định trở lại làm việc của cơ quan, tổ chức cử đi; vẫn phải đóng BHXH, BHTN theo mức lương cơ sở trích nộp BHXH, BHTN trước khi được cử đi học tập, công tác tại nước ngoài.

Do đó, khi bạn đi học tại Nhật Bản theo diện cử đi học tập bạn vẫn thuộc đối tượng được đóng BHXH bắt buộc. Về mức đóng và đơn vị đóngg BHXH, tùy từng trường hợp quy đinh về mức đóng bảo hiểm xã hội cũng khác nhau.

- Nếu bạn vẫn được hưởng tiền lương, tiền công từ công ty thì bạn phải đóng bảo hiểm bằng 28% mức tiền lương, tiền công hàng tháng, trong đó: BHXH: 26% (đơn vị: 18%, người lao động: 8%); BHTN: 2% (đơn vị: 1%; người lao động: 1%).

- Nếu trong thời gian cử đi học tập bạn không hưởng tiền lương, tiền công: Mức đóng hằng thàng bằng 22% (quỹ hưu trí và tử tuất) tính trên mức tiền lương, tiền công tháng đóng BHXH bắt buộc của người lao động trước khi đi làm việc ở nước ngoài và do đối tượng bạn chịu toàn bộ.

2.2.2. Bồi thường chi phí đào tạo

Trong trường hợp người lao động được đào tạo nâng cao trình độ, kỹ năng nghề, đào tạo lại ở trong nước hoặc nước ngoài từ kinh phí của người sử dụng lao động, kể cả kinh phí đó do đối tác tài trợ cho người sử dụng lao động.

Như vậy, kể cả trong trường hợp Chính phủ Nhật tài trợ cho học bổng của bạn, thì bạn vẫn phải chịu trách nhiệm bồi thường chi phí đào tạo khi đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động.

Chi phí đào tạo bao gồm các khoản chi có chứng từ hợp lệ về chi phí trả cho người dạy, tài liệu học tập, trường, lớp, máy, thiết bị, vật liệu thực hành, các chi phí khác hỗ trợ cho người học và tiền lương, tiền đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế cho người học trong thời gian đi học. Trường hợp người lao động được gửi đi đào tạo ở nước ngoài thì chi phí đào tạo còn bao gồm chi phí đi lại, chi phí sinh hoạt trong thời gian ở nước ngoài.

>> Xem thêm:  Đóng bảo hiểm thất nghiệp có gián đoạn hay phải liên tục ?

>> Bạn học thạc sỹ ở Nhật do bạn tự xin được học bổng và không liên quan đến việc bạn làm việc tại trường đại học và trong Hợp đồng lao động cũng không thỏa thuận về cử đi đào tạo

Bạn phải thu thập chứng cứ, chứng minh bạn không đi học thạc sỹ do trường cử. Ví dụ như: thông báo, giấy tờ chứng minh việc bạn tự xin học bổng...Nếu bạn có đủ chứng cứ, thì trường đại học sẽ không có căn cứ buộc bạn phải bồi thường chi phí đào tạo.

Nếu còn vướng mắc, chưa rõ hoặc cần hỗ trợ pháp lý khác bạn vui lòng liên hệ  Luật sư tư vấn pháp luật lao động về bồi thường chi phí đào tạo trực tuyến gọi: 1900.6162  để được giải đáp.

Trân trọng./.

Bộ phận tư vấn pháp luật Lao động - Công ty luật Minh Khuê

>> Xem thêm:  Điều kiện được đặc cách xét vào biên chế của viên chức?