1. Ưu đãi với nhà thầu trong nước sản xuất hàng hóa có xuất xứ Việt Nam?
Nghị định số 24/2024/NĐ-CP đã được ban hành, mang trong mình tinh thần ưu đãi đối với nhà thầu trong nước tham gia sản xuất hàng hóa có xuất xứ từ Việt Nam. Nhưng để hiểu rõ hơn về những ưu đãi và quy định cụ thể của Nghị định này, chúng ta cần đi sâu vào từng điểm một. Điều 9 của Nghị định trên đưa ra các điều kiện và quy định cụ thể áp dụng cho nhà thầu trong nước được chuyển giao công nghệ để sản xuất hàng hóa có xuất xứ từ Việt Nam. Điều này không chỉ giúp thúc đẩy sản xuất hàng hóa trong nước mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận và áp dụng công nghệ mới.
Thứ nhất, nhà thầu trong nước sẽ được ưu đãi nếu họ chuyển giao công nghệ để sản xuất hàng hóa có xuất xứ từ Việt Nam và phù hợp với hồ sơ mời thầu. Một trong những ưu đãi quan trọng là việc không cần phải đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về doanh thu hay số năm hoạt động trong ngành nghề. Thay vào đó, nhà thầu chỉ cần đảm bảo sản phẩm được sản xuất đạt đủ điều kiện và được đưa ra thị trường trong thời hạn 5 năm kể từ khi sản phẩm được sản xuất lần đầu. Giúp giảm bớt áp lực và tăng cơ hội cho các nhà thầu trong nước, đặc biệt là những doanh nghiệp mới hoặc nhỏ với nguồn lực hạn chế. Bằng cách này, Nghị định đã tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của các doanh nghiệp trong nước và thúc đẩy sản xuất hàng hóa có xuất xứ từ Việt Nam.
Nghị định cũng đưa ra ưu đãi đặc biệt cho các công nghệ chuyển giao thuộc danh mục ngành nghề ưu đãi đầu tư, danh mục công nghệ khuyến khích chuyển giao. Ngoài những ưu đãi đã nêu, những công nghệ này cũng không cần phải đáp ứng các yêu cầu về xác nhận vận hành thành công hoặc thời gian sản phẩm đã được sử dụng đảm bảo yêu cầu chất lượng được người sử dụng xác nhận. ạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển giao công nghệ mà còn khuyến khích các doanh nghiệp trong nước tiếp cận và áp dụng các công nghệ tiên tiến nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Trong quá trình chuyển giao công nghệ là trách nhiệm của bên chuyển giao công nghệ đối với chất lượng sản phẩm do nhà thầu sản xuất theo yêu cầu của chủ đầu tư. Trường hợp này, bên chuyển giao công nghệ cam kết chịu trách nhiệm và nhà thầu nhận chuyển giao công nghệ được sử dụng các tài liệu, kết quả thử nghiệm để chứng minh tính kiểm chứng và phù hợp của sản phẩm với yêu cầu đã được chuyển giao theo hợp đồng hoặc giấy chứng nhận có thẩm quyền cấp.
Ngoài các ưu đãi đặc biệt dành cho nhà thầu trong nước nhận chuyển giao công nghệ, các yêu cầu về năng lực, kinh nghiệm, chất lượng hàng hóa và các yêu cầu kỹ thuật khác của gói thầu vẫn được áp dụng đồng đều cho tất cả các nhà thầu tham gia. Đảm bảo rằng mọi bên tham gia đều được đánh giá dựa trên cùng một mặt bằng, đồng thời tạo điều kiện công bằng cho cả những nhà thầu có ưu đãi và những nhà thầu không có ưu đãi.
Tuy nhiên, trong trường hợp cần thiết và để đảm bảo chất lượng sản phẩm và dịch vụ, chủ đầu tư có thể yêu cầu bổ sung một số điều kiện đặc biệt đối với những nhà thầu được hưởng ưu đãi. Cụ thể, một số biện pháp mà chủ đầu tư có thể yêu cầu bổ sung bao gồm tăng thời gian bảo hành, tăng cường công tác kiểm soát chất lượng trong quá trình sản xuất và thử nghiệm xuất xưởng, cung cấp dịch vụ vận hành, bảo trì và các nội dung khác liên quan đến đảm bảo độ tin cậy của hàng hóa trong quá trình vận hành. Điều này không chỉ giúp đảm bảo rằng hàng hóa được sản xuất và vận hành đạt được chất lượng cao mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho người tiêu dùng và các bên liên quan.
Thứ hai, đối với những nhà thầu sản xuất hàng hóa có xuất xứ Việt Nam và tham gia vào các gói thầu phù hợp. Không phải đáp ứng một số yêu cầu khắt khe như yêu cầu về doanh thu hay số năm hoạt động trong ngành nghề. Thay vào đó, họ chỉ cần đảm bảo rằng sản phẩm của mình được sản xuất và đưa ra thị trường trong thời gian 05 năm trước thời điểm đóng thầu và đủ điều kiện phù hợp với hồ sơ mời thầu.
Đối với những doanh nghiệp mới thành lập, khi họ được phép hưởng ưu đãi này kể từ khi thành lập nhưng không quá 07 năm tính đến thời điểm đóng thầu. Tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trẻ có cơ hội tham gia vào các dự án thầu lớn và phát triển nhanh chóng trong thị trường cạnh tranh. Ngoài ra, những nhà thầu trong nước cũng được hưởng ưu đãi đối với các công nghệ chuyển giao thuộc danh mục ngành nghề ưu đãi đầu tư và danh mục công nghệ khuyến khích chuyển giao. Đây là một phần của chính sách khuyến khích phát triển và ứng dụng công nghệ trong sản xuất, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu suất sản xuất của các doanh nghiệp trong nước.
Thứ ba, theo quy định của Điều 5 và Điều 9 của Nghị định nêu trên, các nhà thầu trong nước tham gia chào thầu sản phẩm đổi mới sáng tạo không phải đáp ứng một số yêu cầu nghiêm ngặt như năng lực tài chính hay số năm hoạt động trong ngành nghề. Thay vào đó, họ chỉ cần đảm bảo rằng sản phẩm của mình đã được sản xuất và đưa ra thị trường trong thời gian 06 năm kể từ khi sản phẩm lần đầu tiên được sản xuất và đủ điều kiện để đáp ứng yêu cầu về chất lượng và tiêu chuẩn.
Thứ tư, trong việc chuyển giao công nghệ, các nhà thầu trong nước cũng được hưởng một loạt các ưu đãi và quy định đặc biệt. Các nhà thầu này chỉ cần cung cấp giấy chứng nhận đăng ký chuyển giao công nghệ hoặc giấy chứng nhận chuyển giao công nghệ khuyến khích chuyển giao theo quy định của pháp luật về công nghệ và đầu tư để được hưởng các ưu đãi này. Điều này giúp tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trong nước tham gia vào quá trình chuyển giao công nghệ, từ đó tăng cường khả năng cạnh tranh và nâng cao năng lực sản xuất công nghiệp trong nước.
2. Quy định về nguyên tắc ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu
Để đảm bảo sự minh bạch, công bằng và hiệu quả trong quá trình lựa chọn nhà thầu, các nguyên tắc và quy định được đặt ra trong quy trình này đóng vai trò rất quan trọng. Cụ thể, Điều 4 của Nghị định số 24/2024/NĐ-CP đã quy định rõ ràng về nguyên tắc ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu, nhằm đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong quá trình đánh giá và chọn lựa nhà thầu.
Theo quy định nêu trên, khi có những nhà thầu tham dự thầu được hưởng nhiều hơn một loại ưu đãi trong các tiêu chí đánh giá về năng lực và kinh nghiệm hoặc đánh giá về tài chính, thì chỉ có một loại ưu đãi được áp dụng cho nhà thầu tương ứng với từng nội dung đánh giá. Đảm bảo rằng mỗi nhà thầu sẽ được xem xét và đánh giá dựa trên tiêu chí phù hợp nhất với năng lực và kinh nghiệm của họ và chỉ hưởng một loại ưu đãi có lợi nhất mà họ đạt được.
Trong trường hợp tất cả các nhà thầu tham dự thầu được hưởng ưu đãi như nhau hoặc tất cả các nhà thầu đều không thuộc đối tượng được hưởng ưu đãi, thì không cần tính ưu đãi để so sánh và xếp hạng. Tránh được sự thiên vị và đảm bảo rằng quy trình lựa chọn nhà thầu được thực hiện một cách công bằng và minh bạch.
Trong trường hợp gói thầu là gói thầu hỗn hợp, việc tính toán ưu đãi sẽ căn cứ vào tất cả các đề xuất của nhà thầu trong các phần công việc tư vấn, cung cấp hàng hóa, xây lắp. Nhà thầu sẽ được hưởng ưu đãi nếu họ đưa ra đề xuất chi phí trong nước từ 25% trở lên của giá trị công việc của gói thầu. hẳng định một lần nữa sự ưu tiên cho các nhà thầu địa phương và sản phẩm, dịch vụ trong nước, giúp thúc đẩy phát triển nội địa và tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước trên thị trường.
Tuy nhiên, để được hưởng ưu đãi, nhà thầu phải chứng minh rằng họ, hàng hóa và dịch vụ của mình đáp ứng các điều kiện được quy định tại khoản 1 Điều 10 của Luật Đấu thầu 2023. Điều này nhấn mạnh một lần nữa về tính minh bạch và đảm bảo chất lượng trong quá trình chọn nhà thầu, giúp người quản lý thầu và các bên liên quan có cơ sở hợp lý để đưa ra quyết định.
3. Đối tượng nào được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu
Trong bối cảnh nền kinh tế phát triển, quản lý đấu thầu trở thành một phần quan trọng trong việc thúc đẩy sự cạnh tranh công bằng và phát triển bền vững của các doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghiệp và xây dựng. Trong ngữ cảnh này, việc thiết lập và thực thi các quy định, chính sách hỗ trợ và ưu đãi cho các đối tượng tham gia đấu thầu đóng vai trò quan trọng, đồng thời cũng là yếu tố tạo đà để nâng cao chất lượng và hiệu quả của các dự án. Luật Đấu thầu 2023 đã quy định rõ các đối tượng được hưởng ưu đãi trong quá trình lựa chọn nhà thầu, nhằm tạo điều kiện công bằng và thuận lợi cho các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp trong nước. Theo Điều 10 của Luật Đấu thầu 2023, các đối tượng được hưởng ưu đãi bao gồm:
Thứ nhất, hàng hóa có xuất xứ Việt Nam. Điều này nhấn mạnh sự ưu tiên và khuyến khích sử dụng các sản phẩm, hàng hóa có nguồn gốc từ Việt Nam, từ đó thúc đẩy sản xuất trong nước và phát triển kinh tế nội địa.
Thứ hai, sản phẩm, dịch vụ thân thiện môi trường theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Điều này phản ánh tinh thần chăm sóc, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững, đồng thời tạo động lực cho các doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ và sản phẩm thân thiện với môi trường.
Thứ ba, nhà thầu trong nước sản xuất hàng hóa có xuất xứ Việt Nam phù hợp với hồ sơ mời thầu. Điều này khẳng định vai trò quan trọng của doanh nghiệp trong nước và khuyến khích sự phát triển và cạnh tranh của họ trên thị trường nội địa.
Thứ tư, nhà thầu nước ngoài liên danh với nhà thầu trong nước mà nhà thầu trong nước đảm nhận từ 25% trở lên giá trị công việc của gói thầu. Điều này mở ra cơ hội hợp tác giữa doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, từ đó tận dụng được lợi ích từ kinh nghiệm và công nghệ tiên tiến của các đối tác quốc tế, đồng thời củng cố và phát triển năng lực của doanh nghiệp trong nước.
Thứ năm, các nhà thầu trong nước tham gia đấu thầu có thể hoạt động độc lập hoặc hợp tác với những đối tác trong nước khác khi tham gia vào các quá trình đấu thầu quốc tế. Điều này đặc biệt quan trọng với việc mở rộng cơ hội tham gia cho các nhà thầu trong nước, giúp họ nâng cao năng lực cạnh tranh và thúc đẩy sự phát triển trong nền kinh tế nội địa. Các doanh nghiệp được phân loại là siêu nhỏ hoặc nhỏ theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng được ưu tiên.
Thứ sáu, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo cũng được coi là đối tượng ưu tiên. Luật đề cập đến việc khuyến khích sự đổi mới và sáng tạo trong quá trình đấu thầu, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp trẻ có ý tưởng mới mẻ và tiềm năng phát triển.
Cuối cùng, nhà thầu cũng được khuyến khích sử dụng lao động nữ, lao động thương binh, người khuyết tật, và lao động dân tộc thiểu số. Việc này không chỉ thể hiện sự chăm sóc đến các nhóm đặc biệt trong xã hội mà còn giúp tạo ra một môi trường làm việc đa dạng và công bằng.
Nói chung, quy định các đối tượng được hưởng ưu đãi trong lựa chọn nhà thầu trong Luật Đấu thầu 2023 không chỉ là bước đi quan trọng trong việc tạo ra một môi trường đấu thầu công bằng và minh bạch, mà còn là cơ hội để thúc đẩy phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, từ đó đóng góp vào sự phát triển bền vững của đất nước.
Xem thêm >>> Quy tắc cộng gộp của xuất xứ hàng hóa trong thương mại quốc tế
Quý khách hàng có thể liên hệ với chúng tôi qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162 là số điện thoại dành riêng cho việc liên hệ tư vấn, giúp khách hàng tiếp cận thông tin nhanh chóng và thuận tiện. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và báo giá dịch vụ.
