1. VAMC là gì?
VAMC là viết tắt của cụm từ “Vietnam Asset Management Company” – Công ty TNHH 1 thành viên chuyên quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt.
Gọi đơn giản VAMC chính là công ty quản lý tài sản Việt, là một trong những công cụ đặc biệt của Nhà nước giúp:
- Xử lý nhanh nợ xấu, lành mạnh hóa tài chính
- Giảm thiểu rủi ro cho các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp
- Thúc đẩy tăng trưởng tín dụng hợp lý nền kinh tế.
VAMC hoạt động theo nguyên tắc lấy thu bù chi, không vì mục tiêu lợi nhuận; công khai, minh bạch; hạn chế rủi ro và chi phí trong xử lý nợ xấu.
Các bước hoạt động của công ty đảm bảo tuân theo Nghị định 53/2013/NĐ-CP của Chính phủ, quyết định số 843/QĐ-TTg của Thủ tướng chính phủ và quyết định số 1459/QĐ-NHNN của Ngân hàng nhà nước Việt Nam.
2. Chức năng của VAMC
Có lẽ cái tên của công ty cũng đã nói lên hoạt động cốt lõi của VAMC, đó là thu mua nợ xấu từ các tổ chức tài chính, tuy nhiên để có cái nhìn cụ thể hơn về các chức năng của họ, bạn có thể tham khảo danh sách sau:
- Mua nợ xấu của các tổ chức tín dụng.
- Thu hồi nợ, đòi nợ và rao bán nợ, tài sản bảo đảm.
- Cơ cấu lại khoản nợ, chuyển nợ thành vốn góp, vốn cổ phần của khách hàng vay;
- Đầu tư, sửa chữa, khai thác, sử dụng, cho thuê tài sản bảo đảm đã được Công ty Quản lý tài sản thu nợ;
- Quản lý khoản nợ xấu đã mua và kiểm tra quản lý các tài sản bảo đảm có liên quan đến khoản nợ xấu.
- Tư vấn, môi giới mua, bán nợ và tài sản;
- Tổ chức bán đấu giá tài sản;
- Bảo lãnh cho các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân vay vốn của tổ chức tín dụng;
3. Cơ cấu của VAMC
Công ty Quản lý tài sản (VAMC) được quản lý và vận hành bởi đội ngũ cán bộ có nhiều kinh nghiệm từ NHNN Việt Nam, các Ngân hàng thương mại Việt Nam.
Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, xác định nhiệm vụ quan trọng của Công ty VAMC đối với mục tiêu lành mạnh hóa tài chính và giảm thiểu rủi ro cho các tổ chức tín dụng/khách hàng vay vốn, toàn thể đội ngũ cán bộ VAMC luôn phấn đấu không ngừng, quyết tâm cao nhằm tạo ra những đóng góp tích cực vào hoạt động xử lý nợ xấu, thúc đẩy sự phát triển tín dụng hợp lý, hỗ trợ khách hàng tháo gỡ khó khăn và phát triển sản xuất kinh doanh.
Theo Luật Doanh nghiệp và Nghị định số 53/2013/NĐ-CP ngày 18/05/2013 của Chính phủ về thành lập, tổ chức và hoạt động của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (sau đây gọi tắt là Công ty Quản lý tài sản). Công ty Quản lý tài sản là đơn vị trực thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam thực hiện các chức năng Mua nợ xấu của các tổ chức tín dụng; Thu hồi nợ, đòi nợ và xử lý, bán nợ, tài sản bảo đảm; Cơ cấu lại khoản nợ, điều chỉnh điều kiện trả nợ, chuyển nợ thành vốn góp, vốn cổ phần của khách hàng vay; Đầu tư, sửa chữa, nâng cấp, khai thác, sử dụng, cho thuê tài sản bảo đảm đã được Công ty Quản lý tài sản thu nợ; Quản lý khoản nợ xấu đã mua và kiểm tra, giám sát tài sản bảo đảm có liên quan đến khoản nợ xấu, bao gồm cả tài liệu, hồ sơ liên quan đến khoản nợ xấu và bảo đảm tiền vay; Tư vấn, môi giới mua, bán nợ và tài sản; Đầu tư tài chính, góp vốn, mua cổ phần; Tổ chức bán đấu giá tài sản; Bảo lãnh cho các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân vay vốn của tổ chức tín dụng; Hoạt động khác phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của VAMC sau khi được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho phép.
Căn cứ vào Quyết định số 1459/QĐ-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành ngày 27/06/2013 về “ Quyết định về việc thành lập Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Quản lý tài sản của các Tổ chức tín dụng Việt Nam quy định cụ thể chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Công ty Quản lý tài sản.Ngày 05/01/2018, Ngân hàng Nhà nước ban hành Quyết định số 28/QĐ-NHNN về việc phê duyệt Đề án cơ cấu lại và nâng cao năng lực của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam giai đoạn 2017 – 2020 và hướng tới 2022. Theo đó, VAMC có 11đơn vị trực thuộc (bao gồm 09Ban,01 Văn phòng giúp việc HĐTVvà 01 chi nhánh TP Hồ Chí Minh) quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các Ban/ đơn vị thuộc VAMC như sau:
Ban Mua và Quản lý nợ (gọi tắt là Ban 1) có chức năng, nhiệm vụtham mưu cho Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc: Xây dựng kế hoạch và cơ chế nghiệp vụ liên quan đến hoạt động mua, quản lý và xử lý nợ theo quy định của pháp luật đối với các khoản nợ xấu mua bằng trái phiếu đặc biệt; Hoạt động nghiệp vụ liên quan đến mua, quản lý và xử lý nợ đối với các khoản nợ xấu mua bằng trái phiếu đặc biệt; Phối hợp, hướng dẫn Chi nhánh thực hiện các hoạt động nghiệp vụ thuộc chức năng, nhiệm vụ của Ban.
Ban Kế hoạch và Quản lý rủi ro (gọi tắt là Ban 2), có chức năng, nhiệm vụ tham mưu cho Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc: Hoạch định chiến lược, xây dựng kế hoạch hoạt động của VAMC; Thực hiện công tác báo cáo thống kê của VAMC; Thẩm định hoạt động mua, bán nợ theo giá trị thị trường, đánh giá rủi ro trong hoạt động của VAMC, cảnh báo, kiểm soát rủi ro đối với hoạt động mua, bán, xử lý nợ mua theo giá trị thị trường và các hoạt động khác của VAMC, đề xuất các biện pháp phòng ngừa để đảm bảo hoạt động của VAMC trong giới hạn an toàn, xem xét, đề xuất việc trích lập, sử dụng dự phòng rủi ro trong hoạt động của VAMC; Huy động vốn cho VAMC; Phối hợp, hướng dẫn các Chi nhánh thực hiện các hoạt động nghiệp vụ thuộc chức năng nhiệm vụ của Ban.
Ban Đầu tư và Mua bán nợ thị trường (gọi tắt là Ban 3) có chức năng, nhiệm vụ tham mưu cho Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc: Xây dựng kế hoạch, cơ chế nghiệp vụ liên quan đến hoạt động mua, quản lý và xử lý nợ xấu đối với các khoản nợ xấu mua theo giá trị thị trường và hoạt động đầu tư, môi giới, bảo lãnh theo quy định của pháp luật;Hoạt động nghiệp vụ liên quan đến mua, quản lý, xử lý nợ xấu đối với các khoản nợ xấu mua theo giá trị thị trường và hoạt động đầu tư, môi giới, bảo lãnhtheo quy định của pháp luật;Hoạt động hợp tác đầu tư trong quá trình thực hiện mua, quản lý và xử lý nợ;Phối hợp, hướng dẫn các Chi nhánh thực hiện các hoạt động nghiệp vụ thuộc chức năng nhiệm vụ của Ban.
Ban Đấu giá tài sản có chức năng, nhiệm vụ tham mưu cho Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc: Xây dựng kế hoạch liên quan đến hoạt động bán đấu giá tài sảntheo quy định của pháp luật về đấu giá; Xây dựng quy chế, quy trìnhvà các quy định nội bộ khác vềnghiệp vụ liên quan đến hoạt động bán đấu giá tài sản; Tổ chức, thực hiện các hoạt động nghiệp vụ liên quan đến bán đấu giá tài sản.
Ban Pháp chế có chức năng tham mưu cho Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc về những vấn đề pháp lý liên quan đến chính sách, chế độ và hoạt động của VAMC nhằm tuân thủ đúng quy định của pháp luật, đảm bảo an toàn, phòng tránh những rủi ro pháp lý có thể phát sinh trong quá trình hoạt động của VAMC; Tham mưu cho các đơn vị trong hệ thống những vấn đề pháp lý liên quan đến các hoạt động và nghiệp vụ của VAMC; Hướng dẫn, chỉ đạo việc áp dụng pháp luật, phổ biến kiến thức pháp luật trong toàn hệ thống VAMC.
Ban Kiểm tra – Giám sát có chức năng tham mưu cho Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc trong việc thực hiện chức năng giám sát, kiểm tra việc chấp hành pháp luật, tuân thủ quy trình, qui định, chính sách nội bộ, thủ tục đã được ban hành trong nội bộ VAMC; xây dựng kế hoạch, nội dung kiểm tra, giám sát các hoạt động ủy quyền của VAMC cho tổ chức tín dụng; Đề xuất các kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả của hệ thống quy trình, quy định, góp phần bảo đảm VAMC hoạt động thông suốt, an toàn, hiệu quả, đúng pháp luật.
Ban Công nghệ thông tin có chức năng tham mưu cho Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc: Hoạch định, xây dựng chiến lược, kế hoạch và chương trình phát triển CNTT và truyền thông của VAMC; Quản lý, vận hành và phát triển hệ thống CNTT gồm: Cơ sở vật chất, thiết bị phần cứng, phần mềm ứng dụng,… của VAMC đảm bảo hoạt động an toàn, liên tục, thông suốt và hiệu quả. Đầu mối quản lý toàn bộ hệ thống CNTT bảo đảm thống nhất trong toàn hệ thống VAMC và cung cấp, chuyển giao các hệ thống CNTT với các đơn vị ngoài hệ thống VAMC; Nghiên cứu, xây dựng, phát triển và bảo trì các ứng dụng CNTT phục vụ hoạt động VAMC; Hỗ trợ các đơn vị trong VAMC về CNTT trong việc khai thác, vận hành các chương trình ứng dụng; Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực CNTT và sử dụng CNTT cho toàn bộ hệ thống đáp ứng yêu cầu triển khai các dự án CNTT; Kiểm tra, giám sát hoạt động CNTT tại các đơn vị trong VAMC, đảm bảo sự tuân thủ, an toàn và hiệu quả.
Ban Tài chính – Kế toán có chức năng tham mưu cho Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc trong lĩnh vực tài chính, xây dựng cơ bản, tài sản cố định, tổ chức công tác hạch toán kế toán, phân tích hoạt động kinh doanh, quản lý vốn và tài sản của VAMC; tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra công tác tài chính kế toán trong toàn VAMC.
Ban Hành chính – Nhân sự có chức năng tham mưu cho Hội đồng thành viên, Tổng giám đốc trong công tác Tổ chức cán bộ, Hành chính quản trị và Thư ký tổng hợp của VAMC; tổ chức, kiểm tra các đơn vị thực hiện các quy định, quy chế, quy trình, nội quy lao động và các chế độ chính sách liên quan đến người lao động.
Văn phòng giúp việc Hội đồng thành viên là đơn vị thuộc bộ máy tham mưu, giúp việc cho Hội đồng thành viên, có chức năng xây dựng chương trình, nội dung làm việc của Hội đồng thành viên, các thành viên Hội đồng thành viên. Giúp Hội đồng thành viên theo dõi tình hình thực hiện các Nghị quyết, Quyết định của Hội đồng thành viên; tổng hợp và cung cấp các thông tin cho Hội đồng thành viên trong quản lý, điều hành hoạt động các đơn vị thuộc bộ máy tổ chức của VAMC; kiểm tra việc tuân thủ chương trình công tác, quy chế điều hành của Hội đồng thành viên đối với Ban Điều hành, các Ban tại Trụ sở chính và các đơn vị thành viên.
Chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh là đơn vị thuộcCông ty Quản lý tài sảncó chức năng, nhiệm vụ đại diện cho Trụ sở chính Công ty để xử lý nợ, thực hiện mua, bán nợ theo giá trị thị trường và quản lý tài sản của VAMC tại thành phố Hồ Chí Minh và khu vực phía Nam; và các nhiệm vụ khác theo quy định về quy chế tổ chức và hoạt động của Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam – Chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh.
4. Tổng quan về hoạt động của VAMC
VAMC là công cụ đặc biệt của Nhà nước nhằm góp phần xử lý nhanh nợ xấu, lành mạnh hóa tài chính, giảm thiểu rủi ro cho các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng tín dụng hợp lý nền kinh tế. VAMC hoạt động theo nguyên tắc lấy thu bù chi, không vì mục tiêu lợi nhuận; công khai, minh bạch; hạn chế rủi ro và chi phí trong xử lý nợ xấu.
VAMC là doanh nghiệp đặc thù, được tổ chức dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ, cơ chế tài chính và tiền lương theo cơ chế của Doanh nghiệp Nhà nước hạng đặc biệt.
VAMC có trụ sở chính đặt tại 22 Hàng Vôi, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội và có thể thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện tại một số tỉnh, thành phố lớn trực thuộc Trung ương.
Từ ngày 1/10/2013, VAMC đã chính thức mua nợ xấu của các tổ chức tín dụng theo kế hoạch được Ngân hàng Nhà nước phê duyệt hàng năm. Sau khi mua nợ xấu, VAMC thực hiện tổng hợp, phân loại, đánh giá và xây dựng danh mục khoản nợ xấu để áp dụng các biện pháp thu hồi nợ có hiệu quả như đôn đốc thu hồi, khởi kiện, cơ cấu nợ, bán nợ, bán tài sản bảo đảm hoặc ủy quyền cho các tổ chức tín dụng thu hồi nợ.
Hoạt động mua, bán, xử lý nợ xấu của VAMC nhận được sự quan tâm rất lớn từ các tổ chức tài chính trong nước cũng như quốc tế. Trong quá trình hoạt động, VAMC đã có nhiều lượt làm việc với các đoàn đại diện của những tổ chức tài chính quốc tế uy tín đến trao đổi về khả năng hợp tác trong việc mua, bán nợ. Đây là cơ hội lớn đối với VAMC nói riêng và đối với các tổ chức tài chính trong nước nói chung để học hỏi kinh nghiệm quốc tế, vận dụng có hiệu quả vào thị trường Việt Nam.
Được sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, sự ủng hộ của các Bộ, ngành và chính quyền trong cả nước; với sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ nhiệt huyết, có năng lực, phẩm chất tốt, kinh nghiệm lâu năm từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các tổ chức tín dụng, hoạt động của VAMC đang từng bước vượt qua khó khăn, hoàn thành nhiệm vụ, đóng góp vào sự phát triển kinh tế đất nước.
5. VAMC xử lý nợ xấu như thế nào?
Như phần chức năng của VAMC đã miêu tả, sau khi mua nợ xấu từ các tổ chức tín dụng, VAMC có thể áp dụng từng biện pháp nghiệp vụ cụ thể như sau:
Khi nhận thấy khách hàng vay có khả năng trả nợ trong tương lai, VAMC sẽ tiến hành thực hiện:
Biện pháp tái cơ cấu lại nợ xấu
1. Công ty quản lý tài sản thực hiện các biện pháp cơ cấu lại nợ nhằm hỗ trợ khách hàng vay bằng cách sau đây:
a) Thực hiện giãn kỳ hạn trả nợ phù hợp với khả năng sản xuất kinh doanh của khách vay;
b) Điều chỉnh lãi suất khoản nợ phù hợp với tình hình thị trường và khả năng trả nợ của khách hàng vay;
c) Miễn giảm một phần hoặc toàn bộ lãi đã quá hạn của khách khi chưa có khả năng thanh toán
Nếu VAMC đánh giá khách vay có thể phục hồi khả năng kinh doanh sản xuất, có thể trả nợ trong tương lại, công ty có thể xem xét, đầu tư, cho vay một khoản ưu đãi để giúp khách hàng xử lý khó khăn tài chính tạm thời và phục hồi sản xuất kinh doanh, hoặc đứng ra bảo lãnh cho khách hàng vay vốn của tổ chức tín dụng
Khi nhận thấy khách hàng vay không có khả năng trả nợ, VAMC sẽ tiến hành:
Xử lý tài sản bảo đảm các khoản nợ công ty đã mua
Tài sản bảo đảm của các khoản nợ xấu sẽ được xử lý theo thỏa thuận trong hợp đồng vay vốn của các bên; nếu trong hợp đồng không ghi rõ thỏa thuận thì VAMC có thể mang tài sản bảo đảm đi bán đấu giá với các phương thức sau:
Thứ nhất: Bán đấu giá qua tổ chức bán đấu giá chuyên nghiệp;
Thứ hai: trực tiếp bán đấu giá, đảm bảo nguyên tắc công khai, minh bạch..
