1. Khả năng sống sót của vi khuẩn bạch hầu trên các vật dụng
Bệnh bạch hầu theo Quyết định 3593/QĐ-BYT năm 2020:
- Định nghĩa:
+ Bệnh bạch hầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính nhóm B do vi khuẩn Corynebacterium diphtheriae (sinh độc tố) gây ra.
+ Có 4 típ sinh học: Gravis, Mitis, Intermedius và Belfanti.
- Dịch tễ:
+ Hay gặp ở trẻ em dưới 15 tuổi không được tiêm chủng.
+ Gần đây, số mắc bệnh tăng ở nhóm trẻ lớn và người lớn tại những vùng không được tiêm chủng hoặc tỷ lệ tiêm chủng thấp.
- Đường lây truyền:
+ Lây truyền qua đường hô hấp do tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc người lành mang trùng.
+ Hít phải các chất tiết đường hô hấp của người bệnh bắn ra khi ho, hắt hơi.
+ Lây qua đồ vật có dính chất bài tiết của người bệnh.
- Yếu tố sinh tồn: Bị tiêu diệt bởi:
+ Ánh sáng mặt trời trực tiếp (sau vài giờ)
+ Nhiệt độ 58°C (sau 10 phút)
+ Nhiệt độ sôi
+ Hóa chất khử trùng thông thường
- Lưu ý:
+ Thông tin trên được tóm tắt từ Quyết định 3593/QĐ-BYT năm 2020 về hướng dẫn giám sát và phòng chống bệnh bạch hầu.
+ Để biết thêm thông tin chi tiết, vui lòng tham khảo văn bản gốc hoặc liên hệ cơ quan y tế có thẩm quyền.
* Theo thông tin từ Quyết định 3593/QĐ-BYT năm 2020, vi khuẩn bạch hầu có sức đề kháng cao khi sống ở môi trường bên ngoài, cụ thể như sau:
- Chịu được điều kiện thời tiết khắc nghiệt: Vi khuẩn có thể tồn tại trong môi trường lạnh giá và khô hạn, đặc biệt khi được chất nhày bảo vệ.
- Sống sót trên các vật dụng:
+ Trên đồ vải như chăn, màn, quần áo, gối: Có thể sống được 30 ngày.
+ Trên cốc, chén, thìa, bát đũa, đồ chơi: Có thể sống được vài ngày.
+ Trong sữa, nước uống: Sống 20 ngày.
- Thậm chí, vi khuẩn bạch hầu có thể sống trong tử thi được 2 tuần.
- Lưu ý:
+ Khả năng tồn tại của vi khuẩn bạch hầu trong môi trường bên ngoài có thể thay đổi tùy thuộc vào các yếu tố như: độ ẩm, nhiệt độ, ánh sáng mặt trời,...
+ Vi khuẩn bạch hầu dễ bị tiêu diệt bởi các yếu tố lý hóa như:
-> Ánh sáng mặt trời trực tiếp: Vi khuẩn bị tiêu diệt sau vài giờ.
-> Nhiệt độ 58°C: Vi khuẩn bị tiêu diệt sau 10 phút.
-> Nhiệt độ sôi: Vi khuẩn bị tiêu diệt ngay lập tức.
-> Hóa chất khử trùng thông thường.
- Vì vậy, việc thực hiện các biện pháp phòng chống sau đây là rất quan trọng để ngăn ngừa lây truyền bệnh bạch hầu:
+ Tiêm chủng đầy đủ vắc-xin phòng bệnh bạch hầu.
+ Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước.
+ Che miệng khi ho hoặc hắt hơi.
+ Tránh tiếp xúc với người bệnh.
+ Khử trùng đồ vật bị dính chất tiết của người bệnh.
+ Giữ gìn vệ sinh môi trường sống.
Nói tóm lại, vi khuẩn bạch hầu có sức đề kháng cao khi sống ở môi trường bên ngoài, chịu được thời tiết lạnh giá và khô hạn, đặc biệt khi được chất nhày bảo vệ và có thể sống sót trên các vật dụng ở bên ngoài môi trường.
2. Yếu tố ảnh hưởng đến khả năng sống sót của vi khuẩn bạch hầu
Theo Quyết định 3593/QĐ-BYT năm 2020 về hướng dẫn giám sát và phòng chống bệnh bạch hầu, vi khuẩn bạch hầu có khả năng tồn tại dai dẳng trong môi trường bên ngoài, đặc biệt khi được bảo vệ bởi chất nhầy. Khả năng sống sót của chúng phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:
- Nhiệt độ:
+ Vi khuẩn bạch hầu nhạy cảm với nhiệt độ cao.
+ Ở 58°C: Vi khuẩn sẽ bị tiêu diệt trong 10 phút.
+ Nhiệt độ sôi: Vi khuẩn bị tiêu diệt ngay lập tức.
+ Lưu ý: Khả năng chịu nhiệt của vi khuẩn có thể thay đổi tùy theo chủng loại và điều kiện môi trường.
- Ánh sáng:
+ Dưới ánh sáng mặt trời trực tiếp: Vi khuẩn bạch hầu bị tiêu diệt sau vài giờ.
+ Ánh sáng nhân tạo: Ít tác động đến khả năng sống sót của vi khuẩn.
- Độ ẩm:
+ Vi khuẩn bạch hầu phát triển tốt trong môi trường ẩm ướt.
+ Môi trường khô ráo: Vi khuẩn khó sống sót hơn.
+ Độ ẩm lý tưởng: 60-80%
- Chất khử trùng: Vi khuẩn bạch hầu dễ bị tiêu diệt bởi các chất khử trùng thông thường như:
+ Cồn 70%
+ Dung dịch thuốc tím 1%
+ Nước Javel pha loãng
+ Betadine
+ ...
- Môi trường sống: Vi khuẩn bạch hầu có thể sống sót trên các vật dụng trong thời gian dài:
+ Đồ vải (chăn màn, quần áo, gối): Sống được 30 ngày
+ Đồ dùng ăn uống (cốc, chén, thìa, bát đũa, đồ chơi): Sống được vài ngày
+ Sữa, nước uống: Sống 20 ngày
+ Thậm chí, vi khuẩn bạch hầu có thể sống trong tử thi được 2 tuần.
- Lưu ý:
+ Khả năng tồn tại của vi khuẩn bạch hầu trong môi trường bên ngoài có thể thay đổi tùy thuộc vào các yếu tố như: độ pH, chất dinh dưỡng, sự hiện diện của vi sinh vật khác,...
+ Một số chủng vi khuẩn bạch hầu có khả năng đề kháng cao hơn với các yếu tố tiêu diệt.
Vi khuẩn bạch hầu có khả năng sống sót dai dẳng trong môi trường bên ngoài. Việc tuân thủ các biện pháp phòng chống nêu trên là vô cùng quan trọng để bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi nguy cơ lây nhiễm bệnh bạch hầu.
3. Biện pháp phòng ngừa lây nhiễm vi khuẩn bạch hầu qua vật dụng
Vi khuẩn bạch hầu có khả năng sống sót dai dẳng trên các vật dụng trong môi trường bên ngoài, do đó việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa là vô cùng quan trọng để bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi nguy cơ lây nhiễm bệnh. Dưới đây là một số biện pháp hiệu quả:
- Rửa tay thường xuyên:
+ Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả nhất để loại bỏ vi khuẩn bạch hầu khỏi tay.
+ Nên rửa tay kỹ trong ít nhất 20 giây, đặc biệt là sau khi đi vệ sinh, trước khi ăn uống, sau khi tiếp xúc với người bệnh hoặc vật dụng của người bệnh.
+ Nếu không có xà phòng và nước, có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn tay gốc cồn có nồng độ ít nhất 60%.
- Vệ sinh và khử trùng:
+ Vệ sinh và khử trùng thường xuyên các bề mặt thường xuyên tiếp xúc như tay nắm cửa, đồ chơi, điện thoại di động,... bằng dung dịch khử trùng phù hợp.
+ Giặt giũ quần áo, chăn màn, gối,... bằng nước nóng (ít nhất 60°C) và phơi nắng để tiêu diệt vi khuẩn.
+ Khử trùng dụng cụ ăn uống, đồ chơi,... sau khi sử dụng.
+ Loại bỏ rác thải đúng cách.
- Che miệng khi ho hoặc hắt hơi:
+ Dùng khăn giấy hoặc khuỷu tay che miệng khi ho hoặc hắt hơi để hạn chế phát tán vi khuẩn vào môi trường.
+ Vứt bỏ khăn giấy đã sử dụng vào thùng rác có nắp đậy.
+ Rửa tay sau khi ho hoặc hắt hơi.
- Tiêm phòng đầy đủ:
+ Tiêm phòng đầy đủ vắc-xin bạch hầu là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh.
+ Vắc-xin bạch hầu được tiêm theo lịch khuyến cáo của Bộ Y tế cho trẻ em và người lớn.
+ Việc tiêm phòng đầy đủ giúp cơ thể tạo miễn dịch, bảo vệ bản thân khỏi nguy cơ mắc bệnh.
- Giữ gìn vệ sinh cá nhân:
+ Tắm rửa thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch.
+ Giữ gìn vệ sinh răng miệng, mũi, họng.
+ Tránh đưa tay lên mắt, mũi, miệng.
+ Không dùng chung đồ dùng cá nhân như khăn mặt, khăn tắm, bàn chải đánh răng,...
- Giữ gìn vệ sinh môi trường sống:
+ Giữ nhà cửa thông thoáng, sạch sẽ.
+ Xử lý rác thải đúng cách.
+ Hạn chế tiếp xúc với động vật, đặc biệt là những con vật có dấu hiệu bệnh.
- Tăng cường sức đề kháng:
+ Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, cân bằng.
+ Uống đủ nước.
+ Ngủ đủ giấc.
+ Tập thể dục thường xuyên.
+ Giảm căng thẳng, stress.
- Nâng cao nhận thức:
+ Tìm hiểu kiến thức về bệnh bạch hầu, cách lây truyền và phòng ngừa.
+ Chia sẻ thông tin cho người thân, bạn bè và cộng đồng.
+ Tham gia các hoạt động tuyên truyền, giáo dục sức khỏe về phòng chống bệnh bạch hầu.
- Lưu ý:
+ Vi khuẩn bạch hầu có thể lây truyền qua đường hô hấp do tiếp xúc trực tiếp với người bệnh hoặc người lành mang trùng.
+ Vi khuẩn cũng có thể lây truyền qua các vật dụng bị dính chất tiết của người bệnh.
+ Do đó, việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa nêu trên là vô cùng quan trọng để bảo vệ bản thân và cộng đồng khỏi nguy cơ lây nhiễm bệnh bạch hầu.
Ngoài ra, có thể tham khảo: Có thể bị nhiễm bệnh bạch hầu khi tiếp xúc với đồ vật hay không. Còn khúc mắc, liên hệ 1900.6162 hoặc gửi email tới: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ. Xin cảm ơn.
