1. Lý thuyết về hỗn hợp
- Hai hay nhiều chất trộn lẫn với nhau tạo thành hỗn hợp. Trong hỗn hợp, mỗi chất giữ nguyên tính chất của nó.
- Trong thực tế, ta thường gặp một số hỗn hợp như: gạo lẫn trấu, cám lẫn gạo. Đường lẫn cát, muối lẫn cát, không khí, nước và các chất rắn không tan...
2. Vở bài tập Khoa học 5 bài 36 hỗn số
Câu 1. Làm thực hành theo yêu cầu ở trang 74 SGK và hoàn thành bảng sau:
(Thực hành: Tạo một hỗn hợp gia vị)
- Chuẩn bị theo nhóm
+ Vật liệu: muối tinh, mì chính (bột ngọt), hạt tiêu (đã xay nhỏ) để riêng
+ Dụng cụ: thìa nhỏ, chén nhỏ
- Cách tiến hành:
+Quan sát và nếm riêng từng chất. Nêu nhận xét, ghi vào báo cáo.
+ Dùng thìa nhỏ lấy từng chất cho vào chén nhỏ (liều lượng tùy theo mỗi nhóm) rồi trộn đều. Trong quá trình làm có thể nếm thử và gia giảm các chất cho hợp khẩu vị.
+ Quan sát và nếm hỗn hợp gia vị đã được tạo thành. Nêu nhận xét và ghi vào báo cáo.
| Tên và đặc điểm của từng chất tạo ra hỗn hợp | Tên hỗn hợp và đặc điểm của hỗn hợp |
| Muối tinh | |
| Mì chính (bột ngọt) | |
| Hạt tiêu (đã xay nhỏ) |
Hướng dẫn giải chi tiết:
| Tên và đặc điểm của từng chất tạo ra hỗn hợp | Tên hỗn hợp và đặc điểm của hỗn hợp |
| Muối tinh: màu trắng, có vị mặn | Muối tiêu: Hỗn hợp có vị mặn, ngọt, cay |
| Mì chính (bột ngọt): màu trắng có vị ngọt | |
| Hạt tiêu (đã xay nhỏ): có màu đen, trắng; vị cay |
Câu 2. Viết chữ Đ vào ô vuông trước câu trả lời đúng, chữ S vào ô vuông trước câu trả lời sai:
Hỗn hợp là gì?
| Là hai hay nhiều chất trộn lẫn với nhau nhưng mỗi chất vẫn giữ nguyên tính chất của nó | |
| Là hai hay nhiều chất trộn lẫn với nhau, làm cho tính chất của mỗi chất thay đổi, tạo thành chất mới |
| Đ | Là hai hay nhiều chất trộn lẫn với nhau nhưng mỗi chất vẫn giữ nguyên tính chất của nó |
| S | Là hai hau nhiều chất trộn lẫn với nhau, làm cho tính chất của mỗi chất thay đổi, tạo thành chất mới |
Bài 3. Quan sát các hình trang 75 SGK và điền vào bảng dưới đây tên phương pháp tách các chất ra khỏi hỗn hợp cho đúng với nội dung được thể hiện trong mỗi hình.
| Hình | Phương pháp |
| Hình 1 | |
| Hình 2 | |
| Hình 3 |
Lời giải chi tiết:
| Hình | Phương pháp |
| Hình 1 | Làm lắng |
| Hình 2 | Sảy |
| Hình 3 | Lọc |
Bài 4. Hoàn thành bảng sau:
| Mục đích | Chuẩn bị | Cách tiến hành |
| Tách cát trắng ra khỏi hỗn hợp nước và cát trắng | ||
| Tách dầu ăn ra khỏi hỗn hợp dầu ăn và nước | ||
| Tách gạo ra khỏi hỗn hợp gạo lẫn với sạn |
Lời giải chi tiết:
| Mục đích | Chuẩn bị | Cách tiến hành |
| Tách cát trắng ra khỏi hỗn hợp nước và cát trắng | Hỗn hợp chứa chất tắn không bị bão hòa tan trong nước (cát trắng, nước); phễu, giấy lọc, bông thấm nước | Đổ hỗn hợp chưa chất rắn không bị hòa tan trong nước qua phễu lọc. Kết quả: các chất rắn không hòa tan được giữ lại ở giấy lọc, nước chảy qua phễu xuống chai |
| Tách dầu ăn ra khỏi hỗn hợp dầu ăn và nước | Hỗn hợp chứa chết lỏng không hòa tan vào nhau (dầu ăn, nước); cốc (li) đựng nước; thìa | Đổ hỗn hợp dầu ăn và nước vào trong cốc rồi để yên một lúc lâu. Nước lắng xuống, dầu ăn nổi lên thành một lớp ở trên nước. Dùng thìa hớt lớp dầu ăn nổi trên mặt nước |
| Tách gạo ra khỏi hỗn hợp gạo lẫn với sạn | Gạo có lẫn sạn; rá vo gạo, chậu nước | - Đổ hỗn hợp gạo lẫn sạn ra rá - Đãi gạo trong chậu nước sao cho các hạt sạn lắng dưới đáy rá, bốc gạo ở phía trên ra, còn lại sạn ở dưới. |
3. Một số bài tập về hỗn hợp
Bài 1. Theo bạn không khí là chất hay hỗn hợp? Kế tên một số hỗn hợp mà bạn biết.
Trả lời:
- Không khí là hỗn hợp. Bởi thành phần cơ bản gồm: oxi 21%, nito 78%, 1% còn lại là CO2, các khí hiếm như Ar, Ne, He...
- Một số hỗn hợp khác: nước chấm bánh cuốn, bún chả, hỗn hợp cát lấy từ lòng sông (lẫn cát và sỏi)
Bài 2. Mỗi hình dưới đây ứng với việc sử dụng pháp nào để tách các chất ra khỏi hỗn hợp?
Trả lời:
- Sử dụng phương pháp lắng:
- Sử dụng phương pháp sàng:
- Sử dụng phương pháp lọc:
Bài 3. Bạn cần chuẩn bị những gì và làm như thế nào để tách:
- Cát trắng ra hỗn hợp nước và cát trắng
- Dầu ăn ra khỏi hỗn hợp dầu ăn và nước
- Gạo ra khỏi hỗn hợp gạo lẫn sạch
Trả lời:
- Để tách hỗn hợp nước và cát trắng: đổ hỗn hợp vào một thùng chứa nước và đợi một thời gian cho cát lắng xuống phía dưới
- Để tách hỗn hợp nước và dầu ăn: ta đổ hỗn hợp vào dụng cụ chứa nước, sau một thời gian váng đầu nhẹ sẽ nổi lên trên, ta dùng thìa để hớt lấy váng này.
- Đổ hỗn hợp gạo và sạn vào rá, đãi gạo trong chậu nước để các hạt sạn ở dưới
Bài 4. Nêu cách tạo ra các hỗn hợp sau:
- Nước mắm chấm nem
- Nước đường chanh
- Chè dưỡng nhan
Trả lời:
* Nước mắm chấm nem:
- Nguyên liệu:
+ Đường: 1 thìa
+ Nước lọc: 4 thìa
+ Nước mắm: 1 thìa
+ Nước cốt chanh: 1 thìa
+ Tỏi, ớt: 1 muỗng cà phê
- Sơ chế nguyên liệu:
+ Tỏi khô bóc vỏ, rửa sạch, băm thật nhỏ
+ Ớt tươi rửa sạch, bỏ đầu, bỏ hạt, băm thật nhỏ (có thể dùng 1 trái thái nhỏ để pha vào cho đẹp)
- Cách pha nước chấm:
Bạn cho một thìa nước mắm, 1 thìa đường, 1 thìa nước cốt chanh, 4 thìa nước lọc vào chén, tỉ lệ là 1: 1: 1: 4, nếu bạn muốn pha nhiều nước mắm thì cứ pha theo tỉ lệ đó là được.
- Hoàn thành: khuấy đều hỗn hợp nước mắm rồi mới cho thêm ớt băm, tỏi băm vào. Bạn nên lại cho vừa ăn là xong.
- Một số lưu ý trong cách pha nước chấm nem:
+ Tỏi thì bạn cần chú ý băm thật nhỏ để khi pha nước chấm tỏi sẽ nổi lên trên bề mặt, trông sẽ đẹp mắt hơn
+ Cần hòa tan đường với nước mắm và nước cốt chanh thì nước chấm thành phẩm sẽ có độ ngon và hài hòa hơn.
* Nước đường chanh:
- Nguyên liệu: Đường và nước lọc
- Cách làm:
+ Cho đường và nước với tỷ lệ 1:1 vào nồi đun với lửa nhỏ cho đến khi đường đun hết rồi để nguội thành siro, cho vào tủ lạnh để dùng dần.
+ Vắt chanh: lăn nhẹ quả chanh cho mềm và dễ vắt được nhiều nước hơn, đặc biệt là không bị tinh dầu ở phần vỏ lẫn vào nước cốt làm nước chanh bị đắng. Có thể vắt nhiều quả cùng lúc, cho vào chai, cất vào tủ lạnh. Mỗi lần uống đổ nước cốt chanh, siro đường, nước lọc ấm vào cốc và khuấy đều lên, nêm nếm cho vừa vị và uống.
+ Nấu siro đường là để món nước chanh có vị hoàn hảo, không bị lúc chua lúc ngọt vì đường chưa tan hết. Nước chanh pha bằng siro đường có hương vị rất ngon và đậm đà hơn cách thông thường là cho đường trực tiếp vào pha.
+ Khi nắng nóng và với người bình thường có thể cho thêm nước đá bào, hoặc đa viên vào ly nước chanh cho đẹp mắt và thêm thanh mát.
* Chè dưỡng nhan
- Nguyên liệu: nhựa đào, kỷ tử, táo đỏ, long nhãn, đường phèn
- Cách chế biến:
+ Ngâm nở các nguyên liệu: nhựa đào bạn cho vào tô, thêm nước và ngâm 12 tiếng. Long nhãn, kỷ tử, táo đỏ bạn cho vào tô riêng, ngâm nước 15 phút.
- Nấu chè dưỡng nhan
+ Bạn bắc nồi lên bếp, thêm 1 lít nước lọc, nấu sôi thêm 40gr đường phèn, đảo đều cho đường tan, mở lửa vừa.
+ Sau đó, bạn cho nhựa đào vào nấu sôi, thêm táo đỏ hầm 20 phút ở lửa nhỏ.
+ Tiếp tục bạn thêm long nhãn vào hầm 5 phút, sau đó thêm kỷ tử đợi sôi, nêm nếm vị ngọt sao cho vừa miệng rồi tắt bếp và mời gia đình cùng thưởng thức.
- Thành phẩm:
+ Chè dưỡng nhan sau khi nấu xong bạn chỉ cần để nguội, cho vào chai và bảo quản ngăn mát tủ lạnh để thưởng thức dần rồi.
+ Mỗi ly chè hạt sen khi nấu xong sẽ có hương thơm vô cùng hấp dẫn của đường phèn. Khi nếm thử ta sẽ cảm nhận được vị ngọt dịu hấp dẫn hòa cùng với vị dai giòn sần sật của tuyết yến, vị ngọt đặc trưng của táo đỏ, kỷ tử...
+ Việc thưởng thức 1 ly chè dưỡng nhen hằng ngày ngoài làm đẹp da thì nó còn giúp bồi bổ và thanh lọc cơ thể rất tốt.
Bạn đọc có thể tham khảo bài viết: Đề thi học kì 1 môn khoa học lớp 5
