1. Yêu cầu về bảo vệ môi trường trong hoạt động y tế
Theo Điều 62 của Luật Bảo vệ môi trường 2020, các cơ sở y tế, như bệnh viện và các đơn vị khác, được quy định phải tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường trong hoạt động của mình và kiểm soát ảnh hưởng của ô nhiễm môi trường đối với sức khỏe con người như sau:
- Bệnh viện và các cơ sở y tế khác có trách nhiệm thực hiện các biện pháp sau để bảo vệ môi trường:
+ Thu gom và xử lý nước thải sao cho đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ môi trường trước khi xả ra môi trường;
+ Phân loại chất thải rắn tại nguồn, thu gom, lưu giữ, vận chuyển và xử lý chúng đáp ứng các tiêu chuẩn bảo vệ môi trường. Trong trường hợp chất thải rắn sinh hoạt và chất thải rắn thông thường lẫn vào chất thải y tế lây nhiễm, chúng phải được quản lý như chất thải y tế lây nhiễm;
+ Ưu tiên sử dụng công nghệ không đốt, thân thiện môi trường và đáp ứng tiêu chuẩn bảo vệ môi trường khi xử lý chất thải y tế lây nhiễm;
+ Khuyến khích quá trình khử khuẩn chất thải y tế lây nhiễm để loại bỏ mầm bệnh có nguy cơ lây nhiễm trước khi chúng được chuyển đến nơi xử lý tập trung;
+ Chuẩn bị kế hoạch, trang thiết bị phòng ngừa và ứng phó với các sự cố môi trường do chất thải y tế gây ra;
+ Xử lý khí thải đáp ứng tiêu chuẩn bảo vệ môi trường;
+ Xây dựng, vận hành các công trình vệ sinh, hệ thống thu gom, lưu giữ và xử lý chất thải theo quy định.
- Các cơ sở y tế sử dụng nguồn phóng xạ và thiết bị bức xạ phải tuân thủ các quy định của pháp luật về năng lượng nguyên tử.
- Quản lý chất ô nhiễm có tác động trực tiếp đến sức khỏe con người bao gồm:
+ Nhận diện, đánh giá, cảnh báo, phòng ngừa và kiểm soát chất ô nhiễm có khả năng ảnh hưởng đến sức khỏe con người, đồng thời xác định các vấn đề liên quan trực tiếp đến bệnh tật và sức khỏe con người;
+ Kiểm soát và xử lý chất ô nhiễm từ nguồn gốc, đặc biệt là những chất ô nhiễm gây tác động đến sức khỏe con người và các vấn đề về bệnh tật được xác định có nguyên nhân trực tiếp từ chất ô nhiễm;
+ Quản lý, chia sẻ và công bố thông tin liên quan đến chất ô nhiễm có tác động trực tiếp đến sức khỏe con người.
Do đó, trong lĩnh vực y tế, việc tuân thủ các yêu cầu nêu trên là cần thiết để đảm bảo bảo vệ môi trường xung quanh.
2. Quy định về xử lý chất thải y tế trong hoạt động y tế
Theo Điều 42 của Thông tư 02/2022/TT-BTNMT về Vận chuyển, xử lý chất thải y tế, các quy định được miêu tả như sau:
- Chất thải y tế thông thường phải trải qua quá trình phân loại và thu gom độc lập so với chất thải y tế nguy hại và chất thải rắn sinh hoạt. Chúng sẽ được quản lý theo quy định đối với chất thải rắn công nghiệp thông thường tại Mục 3 Chương này. Đồng thời, không được tái chế chất thải y tế nguy hại để sản xuất đồ dùng, bao bì trong lĩnh vực thực phẩm.
- Chất thải y tế nguy hại cần được phân loại và thu gom độc lập với chất thải rắn công nghiệp thông thường và chất thải rắn sinh hoạt trước khi chúng được đưa vào khu vực lưu giữ tại cơ sở phát sinh, theo quy định của pháp luật về quản lý chất thải y tế. Trong trường hợp chất thải y tế nguy hại được tự xử lý và thu hồi năng lượng tại cơ sở, sự lựa chọn phân loại hoặc không phân loại chất thải y tế nguy hại sẽ phụ thuộc vào công nghệ và kỹ thuật hiện có cũng như quyết định của chủ nguồn thải.
- Phương tiện và thiết bị vận chuyển chất thải y tế nguy hại phải đáp ứng các quy định tại Điều 36, Điều 37 của Thông tư này và các yêu cầu đặc thù về bảo vệ môi trường. Cụ thể:
+ Chất thải y tế nguy hại trước khi vận chuyển cần được đóng gói đúng quy định, bảo đảm không bị bục, vỡ hoặc phát tán chất thải trong quá trình vận chuyển;
+ Dụng cụ, thiết bị lưu chứa chất thải y tế nguy hại trên phương tiện vận chuyển phải có cấu trúc chắc chắn, đáy, thành và nắp kín, chịu va chạm, không bị rách, vỡ, rò rỉ chất thải, để đảm bảo an toàn trong quá trình vận chuyển. Ngoài ra, chúng cũng cần được lắp cố định hoặc có thể tháo rời trên phương tiện mà không gây rơi rớt trong quá trình vận chuyển chất thải;
+ Phương tiện vận chuyển chất thải y tế nguy hại phải có thùng hoặc khoang kín và được bảo ôn. Kích thước của thùng chứa trên phương tiện phải tuân theo quy định của pháp luật về giao thông vận tải;
+ Nếu không sử dụng được phương tiện vận chuyển chuyên dụng cho chất thải y tế nguy hại, xe mô tô và xe gắn máy có thùng chứa có thể được sử dụng, với điều kiện thùng chứa được gắn chặt phía sau vị trí ngồi lái. Kích thước của thùng chứa trên xe mô tô, xe gắn máy cũng cần tuân theo quy định của pháp luật về giao thông đường bộ.
- Chất thải y tế nguy hại sẽ được xử lý theo thứ tự ưu tiên như sau:
+ Xử lý tại cơ sở thực hiện dịch vụ xử lý chất thải nguy hại có hạng mục xử lý chất thải y tế;
+ Xử lý chất thải y tế nguy hại theo mô hình cụm cơ sở y tế, trong đó chất thải của một cụm cơ sở y tế được thu gom và xử lý tại hệ thống, thiết bị xử lý của một cơ sở trong cụm;
+ Tự xử lý tại công trình, thiết bị xử lý chất thải y tế nguy hại trong khuôn viên của cơ sở y tế.
- Sở Tài nguyên và Môi trường sẽ lập và trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt quy định về thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải y tế nguy hại trên địa bàn, đảm bảo phù hợp với điều kiện địa phương và quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường. Quy định này sẽ bao gồm các chi tiết sau:
+ Địa điểm và mô hình xử lý chất thải y tế nguy hại;
+ Phạm vi và phương thức thu gom, vận chuyển chất thải y tế nguy hại;
+ Thông tin về tổ chức và cá nhân tham gia thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải y tế nguy hại;
+ Những vấn đề liên quan khác.
Do đó, việc quản lý chất thải y tế đòi hỏi quá trình phân loại và thu gom một cách riêng biệt. Trước khi tiến hành vận chuyển, chúng cần được đóng gói một cách cẩn thận trong các bao bì, dụng cụ, và thiết bị lưu chứa theo quy định. Đối với phương tiện vận chuyển chất thải y tế nguy hại, điều này đặt ra yêu cầu về việc có thùng hoặc khoang kín, được bảo ôn để đảm bảo an toàn trong quá trình vận chuyển. Kích thước của thùng chứa gắn trên phương tiện vận chuyển cũng phải tuân theo quy định để đảm bảo hiệu quả và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn.
3. Cơ sở y tế có tự xử lý chất thải y tế trong quá trình hoạt động hay không?
Dựa vào Điều 12 của Thông tư 20/2021/TT-BYT về Chuyển giao chất thải y tế, các quy định được trình bày như sau:
- Các cơ sở y tế không có khả năng tự xử lý chất thải y tế phải thực hiện quy trình chuyển giao chất thải y tế theo các hướng dẫn sau đây:
+ Chất thải y tế nguy hại cần được chuyển giao cho đơn vị có giấy phép đủ điều kiện theo quy định của pháp luật. Số lượng chất thải sau mỗi lần chuyển giao phải được ghi chép đầy đủ trong sổ giao nhận chất thải, theo mẫu quy định tại Phụ lục số 06 được ban hành cùng với Thông tư này. Bên cạnh đó, cần sử dụng chứng từ chất thải nguy hại theo quy định;
+ Chất thải rắn thông thường sẽ được chuyển giao cho đơn vị có chức năng thích hợp để vận chuyển và xử lý, tuân theo các quy định của pháp luật hiện hành.
- Các đơn vị nhận chuyển giao chất thải y tế phải thực hiện quy trình vận chuyển theo đúng quy định và không được làm thất thoát chất thải y tế ra bên ngoài. Ngoài ra, chất thải y tế phải được xử lý sao cho đạt được các tiêu chuẩn kỹ thuật về môi trường.
- Các cơ sở y tế thực hiện việc xử lý chất thải y tế nguy hại theo mô hình cụm, mà quyết định được Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương phê duyệt. Mọi thông tin về việc chuyển giao chất thải y tế để xử lý theo mô hình cụm cần được ghi rõ trong sổ giao nhận chất thải y tế nguy hại, theo mẫu quy định tại Phụ lục số 06 kèm theo Thông tư này.
Do đó, các cơ sở y tế không tự tiến hành xử lý chất thải y tế. Chất thải y tế nguy hại sẽ được chuyển giao cho đơn vị có giấy phép đầy đủ điều kiện. Đối với chất thải rắn thông thường, quy trình chuyển giao sẽ được thực hiện thông qua đơn vị có chức năng phù hợp để thực hiện quá trình vận chuyển và xử lý theo các quy định liên quan.
Bài viết liên quan: Chất thải rắn là gì? Cách phân loại và xử lý chất thải rắn?
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về: Xử lý chất thải trong hoạt động y tế được quy định thế nào? Luật Minh Khuê xin tiếp nhận yêu cầu tư vấn về pháp luật của quý khách hàng qua số hotline: 1900.6162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn. Xin trân trọng cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!
