Xúc phạm người khác trên Facebook bị phạt tiền hay phạt tù?

1. Cơ sở pháp lý quy định về việc xử phạt khi xúc phạm người khác trên Facebook

Theo khoản 1 Điều 101 của Nghị định 15/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi khoản 37 Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP, quy định về việc xử lý các vi phạm liên quan đến trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội và trang thông tin điện tử được thiết lập qua mạng xã hội, quy định cụ thể như sau: Các hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi dưới đây sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng:

- Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, hoặc danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

- Cung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy các hủ tục, mê tín, dị đoan, dâm ô, đồi trụy, hoặc những nội dung không phù hợp với thuần phong mỹ tục của dân tộc.

- Cung cấp, chia sẻ thông tin miêu tả tỉ mỉ các hành động chém giết, tai nạn, hoặc các tình tiết kinh dị, rùng rợn.

- Cung cấp, chia sẻ thông tin bịa đặt gây hoang mang trong Nhân dân, kích động bạo lực, tội ác, tệ nạn xã hội, đánh bạc hoặc phục vụ cho hoạt động đánh bạc.

- Cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật, xuất bản phẩm mà không có sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ, hoặc chưa được phép lưu hành, hoặc đã có quyết định cấm lưu hành hoặc tịch thu.

- Quảng cáo, tuyên truyền, hoặc chia sẻ thông tin về hàng hóa, dịch vụ bị cấm.

- Cung cấp, chia sẻ hình ảnh bản đồ Việt Nam nhưng không thể hiện đúng hoặc không thể hiện đầy đủ chủ quyền quốc gia.

- Cung cấp, chia sẻ đường dẫn đến thông tin trên mạng có nội dung bị cấm.

Đối với các hành vi hành chính, việc xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác trên mạng xã hội sẽ bị phạt tiền trong khoảng từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của vụ việc.

Ngoài mức phạt tiền, cơ quan chức năng có thể áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả bằng cách yêu cầu gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn, hoặc thông tin vi phạm pháp luật. Lưu ý rằng mức phạt tiền đối với hành vi xúc phạm người khác trên mạng xã hội áp dụng cho tổ chức. Đối với cá nhân có hành vi vi phạm, mức phạt tiền sẽ bằng một nửa mức phạt áp dụng cho tổ chức theo khoản 3 Điều 4 của Nghị định 15/2020/NĐ-CP.

2. Hậu quả pháp lý khi xúc phạm người khác trên Facebook

Theo Điều 155 của Bộ luật Hình sự năm 2015 và một số cụm từ bị thay thế bởi điểm e khoản 2 Điều 2 của Luật Sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2017, quy định về tội làm nhục người khác được cụ thể hóa như sau:

- Người nào có hành vi xúc phạm nghiêm trọng đến nhân phẩm và danh dự của người khác có thể bị xử phạt bằng hình thức cảnh cáo, hoặc phạt tiền trong khoảng từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng. Ngoài ra, người phạm tội còn có thể bị phạt cải tạo không giam giữ trong thời gian lên đến 03 năm.

- Trong trường hợp tội phạm xảy ra trong các tình huống đặc biệt nghiêm trọng, người phạm tội có thể bị phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm. Những tình huống này bao gồm: Tội phạm được thực hiện từ 02 lần trở lên; Đối với 02 người trở lên; Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi phạm tội; Đối với người đang thi hành công vụ; Đối với người có trách nhiệm dạy dỗ, nuôi dưỡng, chăm sóc, hoặc chữa bệnh cho mình; Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, hoặc các phương tiện điện tử để thực hiện hành vi phạm tội; Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân, với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%.

- Nếu hành vi phạm tội dẫn đến các tình huống sau đây, người phạm tội sẽ bị phạt tù từ 02 năm đến 05 năm: Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân, với tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên; Khiến nạn nhân tự sát.

- Biện pháp xử phạt bổ sung: Người phạm tội còn có thể bị áp dụng các biện pháp xử phạt bổ sung, bao gồm việc cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề, hoặc làm công việc nhất định trong thời gian từ 01 năm đến 05 năm.

Như vậy, các hành vi xúc phạm nghiêm trọng đến nhân phẩm và danh dự của người khác, đặc biệt khi thực hiện trên mạng xã hội, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với các hình phạt nghiêm khắc. Hình phạt bao gồm cảnh cáo, phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng, hoặc cải tạo không giam giữ lên đến 03 năm. Trong trường hợp nghiêm trọng, mức phạt tù có thể lên đến 05 năm, và có thể áp dụng các biện pháp cấm đảm nhiệm chức vụ, hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

3. Các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ xử lý

Mức độ xử phạt tiền hay phạt tù trong các vụ án tội làm nhục người khác có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm:

- Tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi: Các hành vi xúc phạm có mức độ nghiêm trọng cao, gây tổn thương nặng nề đến nhân phẩm và danh dự của nạn nhân sẽ dẫn đến mức xử phạt cao hơn. Hành vi gây tổn thương nặng nề về thể chất hoặc tinh thần cho nạn nhân, hoặc dẫn đến kết quả nghiêm trọng như tự sát, sẽ làm tăng mức phạt.

- Tần suất và số lượng hành vi phạm tội: Việc phạm tội nhiều lần hoặc đối với nhiều người sẽ làm tăng mức phạt, vì tòa án sẽ coi đây là hành vi có tính chất tái phạm nghiêm trọng. Hành vi liên tục hoặc kéo dài sẽ được xử lý nghiêm khắc hơn so với hành vi chỉ xảy ra một lần.

- Đối tượng bị xúc phạm: Nếu nạn nhân là người đang thi hành công vụ hoặc có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, mức phạt thường sẽ nghiêm khắc hơn. Xúc phạm người có vai trò quan trọng trong xã hội hoặc những người có quyền lực có thể dẫn đến mức phạt cao hơn.

- Phương thức thực hiện hành vi: Hành vi sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc các phương tiện điện tử để thực hiện hành vi phạm tội thường bị xử lý nghiêm khắc hơn do ảnh hưởng rộng lớn và dễ lan truyền của thông tin. Hành vi công khai trên mạng xã hội hoặc các nền tảng truyền thông mang tính chất lan truyền rộng rãi có thể làm tăng mức độ nghiêm trọng và ảnh hưởng đến mức phạt.

- Hậu quả của hành vi: Mức độ tổn thương cơ thể (như tỷ lệ tổn thương cơ thể) hoặc ảnh hưởng đến tâm thần của nạn nhân là yếu tố quan trọng trong việc xác định mức phạt. Các hậu quả nghiêm trọng như tự sát của nạn nhân hoặc tổn thương nặng nề sẽ dẫn đến mức phạt tù cao hơn.

- Ý thức và mục đích của người phạm tội: Nếu hành vi có mục đích như kích động bạo lực, gây hoang mang hoặc cổ súy hành vi phạm pháp khác, mức phạt sẽ nghiêm khắc hơn. Việc lợi dụng chức vụ hoặc quyền hạn để thực hiện hành vi phạm tội cũng làm tăng mức xử phạt.

- Hành vi khắc phục và sự hợp tác của người phạm tội: Người phạm tội tích cực khắc phục hậu quả hoặc xin lỗi công khai có thể được giảm nhẹ mức phạt. Sự hợp tác trong quá trình điều tra và tố tụng có thể dẫn đến mức phạt nhẹ hơn, bao gồm giảm mức phạt tù hoặc tiền.

Tóm lại, việc xác định mức độ xử phạt tiền hay phạt tù phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi, tần suất và số lượng hành vi phạm tội, đối tượng bị xúc phạm, phương thức thực hiện, hậu quả của hành vi, ý thức và mục đích của người phạm tội, hành vi khắc phục và sự hợp tác của người phạm tội, cũng như tiền án tiền sự và nhân thân của người phạm tội.

Ngoài ra, quý bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Tội xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác theo luật hình sự? Nếu có bất cứ vấn đề pháp lý nào cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ tới bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số điện thoại: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu trực tiếp tới địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn. Trân trọng!