1. Các yếu tố khi ước tính tuổi đời của tài sản vô hình
Theo quy định của pháp luật căn cứ tại Khoản 2 Điều 5 Chuẩn mực thẩm định giá Việt Nam về thẩm định giá tài sản vô hình ban hành kèm theo Thông tư 37/2024/TT-BTC quy định về các yếu tố cần xem xét khi ước tính tuổi đời kinh tế như sau:
- Thời gian bảo hộ pháp lý:
+ Thời gian còn lại của bằng sáng chế, thương hiệu, kiểu dáng công nghiệp, bí mật kinh doanh và các quyền sở hữu trí tuệ khác có ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị tài sản vô hình.
+ Gần đến thời hạn hết hạn, giá trị của tài sản vô hình thường giảm dần
- Quy định pháp luật:
+ Thay đổi pháp luật có thể ảnh hưởng đến giá trị và phạm vi bảo hộ của tài sản vô hình.
+ Ví dụ việc ban hành mới về sở hữu trí tuệ có thể mở rộng hoặc hạn chế phạm vi bảo hộ cho một số loại tài sản vô hình nhất định, dẫn đến thay đổi giá trị của chúng.
- Hợp đồng dân sự:
+ Các điều khoản trong hợp đồng dân sự liên quan đến tài sản vô hình cần thẩm định giá chẳng hạn như quyền sử dụng, chuyển nhượng, chia sẻ lợi nhuận,... có thể ảnh hưởng đến giá trị của tài sản
+ Ví dụ, hợp đồng cấp phép sử dụng tài sản vô hình độc quyền trên phạm vi rộng sẽ có giá trị cao hơn so với hợp đồng chỉ cho phép sử dụng trên phạm vi hẹp.
- Quyết định của cơ quan nhà nước:
+ Quyết định của tòa án hoặc cơ quan nhà nước có thẩm định giá có thể ảnh hưởng đến giá trị của tài sản.
+ Ví dụ, quyết định vô hiệu hóa bằng sáng chế hoặc thương hiệu có thể làm giảm đáng kể giá trị của tài sản vô hình đó.
- Yếu tố kinh tế:
+ Quy mô và triển vọng của thị trường sản phẩm, dịch vụ gắn liền với tài sản vô hình cần thẩm định giá có ảnh hưởng đến nhu cầu và khả năng thanh toán của người mua tiềm năng, từ đó ảnh hưởng đến giá trị của tài sản.
+ Ví dụ, nếu thị trường cho sản phẩm sử dụng tài sản vô hình đang tăng trưởng mạnh thì giá trị của tài sản vô hình đó cũng sẽ tăng lên.
- Phát triển khoa học công nghệ:
+ Sự phát triển của khoa học công nghệ có thể dẫn đến sự ra đời của các tài sản vô hình tương tự hoặc hiệu quả hơn, khiến cho tài sản vô hình cần thẩm định giá trở nên lỗi thời về chức năng hoặc kinh tế, dẫn đến giảm giá trị,
+ Ví dụ, sự ra đời của điện thoại thông minh đã làm giảm giá trị của các loại điện thoại di động truyền thống.
- Kết quả thống kê và phân tích:
+ Các dữ liệu thống kê và phân tích liên quan đến thị trường, đối thủ cạnh tranh, xu hướng tiêu dùng,.. có thể cung cấp thông tin hữu ích để ước tính giá trị của tài sản vô hình.
+ Ví dụ: dữ liệu về thị phần của thương hiệu có thể giúp ước tính giá trị của thương hiệu đó.
- Các yếu tố khác:
+ Ngoài các yếu tố trên còn có một số yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến giá trị của tài sản vô hình như danh tiếng thương hiệu, chất lượng đội ngũ nhân sự, khả năng quản lý,..
+ Ví dụ như một thương hiệu có danh tiếng tốt thường có giá trị cao hơn so với thương hiệu ít được biết đến.
Việc xác định chính xác giá trị của tài sản vô hình cần đòi hỏi sự đánh giá tổng hợp của nhiều yếu tố khác nhau. Do tính chất phức tạp và thiếu tính thanh khoản của tài sản vô hình thì việc thẩm định giá trị tài sản vô hình thường đòi hỏi sự tham gia của chuyên gia có kinh nghiệm.
Như vậy, các yếu tố ước tính về tuổi đời kinh tế của tài sản vô hình được nêu như trên.
2. Các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến tuổi đời kinh tế của tài sản vô hình
Hiện nay, chưa có điều luật cụ thể nào nào nói về các yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến tuổi đời kinh tế của tài sản vô hình. Nhưng theo sự thu thập tài liệu và hiểu biết của Luật Minh Khuê sẽ gửi tới bạn đọc ngoài các yếu tố cốt lõi thì còn có những yếu tố bên ngoài tác động đến tuổi đời kinh tế của tài sản vô hình như sau:
- Mức độ cạnh tranh trong ngành:
+ Cạnh tranh cao: Khi ngành có nhiều đối thủ thì các doanh nghiệp buộc phải đổi mới liên tục để duy trì lợi thế cạnh tranh. Điều này dẫn đến việc các sản phẩm, dịch vụ mới xuất hiện thường xuyên, khiến tài sản vô hình hiện tại trở nên lỗi thời nhanh chóng.
+ Ví dụ: Ngành công nghệ cao có tốc độ phát triển nhanh chóng, các sản phẩm mới liên tục tung ra thị trường khiến các phần mềm, thiết bị trở nên lỗi thời chỉ sau vài năm.
- Sự thay đổi của công nghệ:
+ Công nghệ phát triển nhanh: Tiến bộ công nghệ có thể khiến tài sản vô hình hiện tại trở nên lỗi thời, mất đi giá trị sử dụng. Doanh nghiệp cần cập nhật công nghệ mới liên tục để duy trì khả năng cạnh tranh và giá trị của tài sản vô hình.
+ Ví dụ: Các phương pháp marketing truyền thống như quảng cáo trên báo, truyền hình dần mất đi hiệu quả do sự phổ biến của mạng xã hội. Doanh nghiệp cần áp dụng các chiến lược marketing online mới để tiếp cận khách hàng hiệu quả hơn.
- Mỗi trường kinh tế:
+ Biến đổi kinh tế: Khủng hoảng kinh tế, suy thoái thị trường có thể khiến nhu cầu đối với sản phẩm, dịch vụ sử dụng tài sản vô hình giảm sút, dẫn đến việc doanh nghiệp phải giảm giá trị tài sản vô hình để phù hợp với thực tế thị trường
+ Ví dụ: Trong đại dịch Covid 19 thì nhiều doanh nghiệp trong ngành du lịch, hàng không buộc phải giảm giá trị tài sản vô hình như thương hiệu, bằng cấp do doanh thu sụt mạnh.
Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ kinh tế của tài sản vô hình:
- Chất lượng và tính độc đáo của tài sản vô hình: tài sản vô hình có chất lượng cao, độc đáo và khó sao chép sẽ có tuổi thọ kinh tế dài hơn
- Chiến lược quản lý và khai thác tài sản vô hình của doanh nghiệp: Doanh nghiệp có chiến lược quản lý và khai thác hiệu quả sẽ giúp kéo dài tuổi thọ kinh tế của tài sản vô hình.
3. Phương pháp ước tính tuổi đời của tài sản vô hình
Hiện nay, chưa có cụ thể điều luật nào nói về phương pháp ước tính tuổi đời của tài sản vô hình. Bằng sự thu thập tài liệu, hiểu biết và dựa vào Thông tư 37/2024/TT-BTC thì phần dưới đây sẽ gửi tới tới bạn đọc phương pháp ước tính tuổi đời của tài sản vô hình để bạn tham khảo:
* Phân loại phương pháp:
- Phương pháp dựa trên kinh nghiệm: sử dụng kinh nghiệm và kiến thức của các chuyên gia để ước tính tuổi đời kinh tế của tài sản vô hình
- Phương pháp dựa trên mô hình: Sử dụng các mô hình toán học để ước tính tuổi đời kinh tế của tài sản vô hình.
- Phương pháp kết hợp: Kết hợp phương pháp dựa trên kinh nghiệm và phương pháp dựa trên mô hình để ước tính tuổi đời kinh tế của tài sản vô hình.
* Ưu và nhược điểm của từng phương pháp:
- Phương pháp dựa trên kinh nghiệm:
+ Ưu điểm: Đơn giản, nhanh chóng; Không đòi hỏi nhiều dữ liệu
+ Nhược điểm: Độ chính xác không cao; Tính chủ quan cao.
- Phương pháp dựa trên mô hình:
+ Ưu điểm: Độ chính xác cao; Ít tính chủ quan
+ Nhược điểm: Phức tạp, đòi hỏi nhiều thời gian và công sức; Cần nhiều dữ liệu và kiến thức chuyên môn
- Phương pháp kết hợp:
+ Ưu điểm: Tận dụng được ưu điểm của cả hai phương pháp trên; Độ chính xác cao hơn phương pháp dựa trên kinh nghiệm; Ít tính chủ quan hơn phương pháp dựa trên kinh nghiệm; Đơn giản hơn phương pháp dựa trên mô hình.
+ Nhược điểm: Phức tạp hơn phương pháp kinh nghiệm; Cần nhiều dữ liệu và kiến thức chuyên môn
Bạn đọc có thể tham khảo bài viết sau: Nội dung phương pháp tiền sử dụng tài sản vô hình
Bài viết trên luật Minh Khuê đã gửi tới bạn đọc chi tiết về vấn đề: Các yếu tố cần xem xét khi ước tính tuổi đời kinh tế của tài sản vô hình. Bạn đọc có bất kỳ thắc mắc về vấn đề pháp lý có thể liên hệ qua số tổng đài 19006162 hoặc thông qua địa chỉ email: lienhe@luatminhkhue.vn để được tư vấn cụ thể.
