Mục lục bài viết

Bài viết này Luật Minh Khuê sẽ cung cấp thông pháp lý toàn diện, áp dụng cho cha mẹ, vợ/chồng, bạn bè và người thân của hạ sĩ quan, binh sĩ (HSQ, BS) đang tại ngũ, giúp gia đình thực hiện một chuyến thăm an toàn, đúng luật và trọn vẹn nghĩa tình.

1. Hạ sĩ quan, binh sĩ tại ngũ tham gia nghĩa vụ có được người thân lên thăm không? Sau bao lâu thì được phép thăm?

Gia đình hoàn toàn được phép lên thăm chiến sĩ. Đây là chính sách nhất quán nhằm giữ sự kết nối tinh thần giữa quân nhân và hậu phương, giúp chiến sĩ yên tâm rèn luyện, qua đó nâng cao chất lượng hoàn thành nhiệm vụ. Việc thăm gặp không những mang ý nghĩa nhân văn mà còn tạo động lực quan trọng cho người phục vụ tại ngũ.

Nhiều phụ huynh thường lo rằng giai đoạn huấn luyện tân binh, đặc biệt ba tháng đầu con em mình sẽ bị hạn chế hoàn toàn liên lạc và thăm gặp. Trên thực tế, quyền được gặp gia đình vẫn được đảm bảo, chỉ là mức độ và thời điểm có thể được điều chỉnh cho phù hợp với yêu cầu huấn luyện của từng đơn vị.

Cơ sở pháp lý chủ yếu nằm ở Điều 50 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 98/2025/QH15), quy định chế độ dành cho hạ sĩ quan, binh sĩ. Điều này tập trung vào quyền nghỉ phép bắt đầu từ tháng thứ 13, chiến sĩ được nghỉ 10 ngày về thăm nhà. Tuy nhiên, việc gia đình trực tiếp đến thăm đơn vị lại thuộc nhóm quyền lợi khác, được cụ thể hóa trong Điều lệnh Quản lý bộ đội. Quy định này cho phép thực hiện sớm hơn nhiều, kể cả trong thời gian tân binh, tùy vào đặc thù từng đơn vị.

Dù vậy, quyền thăm gặp không phải lúc nào cũng được áp dụng tuyệt đối. Chỉ huy đơn vị có thẩm quyền tạm dừng hoặc hạn chế thăm gặp trong các trường hợp cần thiết để bảo đảm nhiệm vụ và an toàn, như:

  • Đơn vị đang trực chiến ở mức cao hoặc thực hiện nhiệm vụ sẵn sàng chiến đấu.
  • Đơn vị đang diễn tập, huấn luyện tập trung hoặc thực hiện chế độ cấm trại vì yêu cầu kỷ luật.
  • Khu vực đóng quân chịu ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh hoặc tình huống khẩn cấp về an ninh quốc phòng.

Như vậy, gia đình hoàn toàn có thể thăm chiến sĩ bất kể thời gian nào sau nhập ngũ, nhưng cần tuân thủ hướng dẫn của đơn vị và nắm rõ tình trạng nhiệm vụ tại thời điểm dự định thăm gặp.

2. Thời gian và địa điểm thăm gặp quân nhân tham gia nghĩa vụ quân sự?

Việc thăm gặp thường chỉ được tổ chức vào ngày nghỉ cuối tuần hoặc dịp lễ, vì lịch huấn luyện trong tuần luôn kín. Tuy nhiên, giữa giai đoạn tân binh và thời gian phục vụ tại đơn vị chính thức có sự khác biệt rõ rệt về mức độ linh hoạt.

Giai đoạn 3 tháng huấn luyện chiến sĩ mới (tân binh)

Đây là thời điểm kỷ luật được siết chặt nhất nhằm hình thành tác phong quân nhân. Trong tháng đầu, thăm gặp gần như bị giới hạn để tân binh tập trung thích nghi môi trường mới, nâng cao khả năng chịu đựng tâm lý và giảm sự phụ thuộc vào gia đình.

Sau thời gian này, đơn vị bắt đầu cho phép gặp mặt, nhưng vẫn trong khuôn khổ chặt chẽ, thường vào Chủ Nhật với các khung giờ cố định như 8h00 - 11h00 hoặc 14h00 - 16h00.

Gia đình nên chủ động liên hệ trước với cán bộ quản lý để biết lịch cụ thể, tránh đến bất ngờ trong khi đơn vị không sắp xếp được nhân lực hỗ trợ. Nhiều phụ huynh lựa chọn đợi đến Lễ Tuyên thệ sau 3 tháng, khi đơn vị mở rộng điều kiện thăm gặp và đây cũng là dịp ý nghĩa nhất để gặp con em.

Giai đoạn sau khi về đơn vị chính thức (binh sĩ tại ngũ)

Khi đã biên chế về đơn vị chuyên môn, binh sĩ có lịch sinh hoạt ổn định hơn và ít hạn chế hơn về thăm gặp. Gia đình có thể lên thăm vào chiều Thứ Bảy sau khi kết thúc huấn luyện (thường sau 16h00), cả ngày Chủ Nhật và các ngày lễ, tết.

Địa điểm gặp gỡ được quy định rõ để bảo đảm an toàn và kỷ luật. Gia đình chỉ được tiếp xúc tại khu vực tiếp dân, căng tin hoặc phòng sinh hoạt chung; không được tự ý vào khu vực nội bộ như doanh trại, kho tàng hay khu huấn luyện.

Một điểm cần chú ý là giờ nghỉ trưa từ 11h30 đến 13h30. Trong thời gian này, quân nhân phải nghỉ theo điều lệnh, vì vậy đơn vị sẽ không cho phép gọi chiến sĩ ra gặp. Đến thăm vào khung giờ này thường chỉ khiến gia đình phải chờ đợi và ảnh hưởng lịch nghỉ của binh sĩ.

3. Quy trình thăm gặp và Giấy tờ bắt buộc

Để tránh bị từ chối tại cổng doanh trại, gia đình cần chuẩn bị đầy đủ giấy tờ và nắm rõ quy trình kiểm tra của vọng gác. Từ năm 2025, yêu cầu về xác minh nhân thân đã được thống nhất theo hướng đơn giản hơn, nhưng vẫn bảo đảm an ninh quân đội.

Giấy tờ tối thiểu khi vào đơn vị:

Người thân chỉ cần mang theo một trong hai loại sau:

  • CCCD gắn chip bản vật lý.
  • Tài khoản định danh điện tử VNeID mức 2, đã kích hoạt và sử dụng được trên điện thoại.

Hai loại này có giá trị tương đương khi xác minh nhân thân. Các giấy tờ cũ như sổ hộ khẩu, giấy xác nhận của địa phương không còn nằm trong yêu cầu bắt buộc nếu đã có CCCD hoặc VNeID.

Quy trình tại vọng gác:

Bước 1: Xuất trình giấy tờ

Vệ binh sẽ yêu cầu kiểm tra CCCD hoặc mở VNeID mức 2 trên điện thoại. Đây là bước xác minh đầu tiên để đảm bảo bạn là người có mối quan hệ hợp lệ với quân nhân.

Bước 2: Ghi vào sổ thăm gặp

Vệ binh sẽ hướng dẫn điền thông tin vào sổ theo dõi, bao gồm:

  • Họ tên, số CCCD, số điện thoại của người đến thăm.
  • Họ tên, cấp bậc, đơn vị của quân nhân.

Gia đình cần nhớ chính xác đơn vị của chiến sĩ vì vọng gác không có đủ thông tin để tra cứu nhanh.

Bước 3: Kiểm tra tư trang

Để bảo đảm an ninh doanh trại, toàn bộ túi đồ, quà mang theo sẽ được kiểm tra. Một số vật cấm sẽ bị giữ lại theo quy định (chi tiết ở mục 4).

Bước 4: Di chuyển vào khu vực gặp gỡ

Sau khi hoàn tất kiểm tra, vệ binh sẽ thông báo cho đơn vị của binh sĩ. Chiến sĩ sẽ được cử ra nhà khách hoặc khu tiếp dân để gặp thân nhân, không được phép dẫn khách vào khu vực nội bộ.

Lưu ý thực tế: Dù VNeID mức 2 đã được công nhận rộng rãi, tốt nhất gia đình vẫn mang theo CCCD vật lý. Đây là phương án an toàn nhất phòng trường hợp điện thoại hết pin, lỗi mạng hoặc ứng dụng không mở được ngay tại cổng điều thường xuyên xảy ra khi tín hiệu yếu trong khu quân sự.

4. Danh mục vật phẩm cấm và mức phạt theo Nghị định 218/2025

Việc mang đồ vào doanh trại được kiểm soát chặt chẽ để bảo đảm an ninh quân sự. Từ năm 2025, Nghị định 218/2025/NĐ-CP chính thức trao thẩm quyền xử phạt hành chính đối với cả thân nhân nếu mang vật phẩm cấm vào khu vực quân sự. Điều này biến quy định thăm gặp thành quy trình nghiêm túc mà gia đình buộc phải tuân thủ tuyệt đối.

a. Nhóm cấm theo Nội quy đơn vị (Rủi ro kỷ luật cho binh sĩ)

Đây là những vật phẩm phổ biến mà gia đình thường vô tình mang theo, nhưng sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp và nghiêm trọng đến quá trình công tác của binh sĩ.

  • Điện thoại di động, Smartwatch, Sạc dự phòng: Đây là vi phạm nghiêm trọng nhất, liên quan đến bảo mật quân sự và kỷ luật sinh hoạt.
  • Rượu, bia (dưới mọi hình thức): Bị cấm tuyệt đối để duy trì kỷ luật và sự tỉnh táo trong nhiệm vụ.
  • Bài lá, dụng cụ cờ bạc: Vi phạm nếp sống văn hóa lành mạnh trong quân đội.

Hậu quả: Nếu bị phát hiện, vật phẩm sẽ bị tịch thu. Quan trọng hơn, binh sĩ sẽ bị xử lý kỷ luật nặng (Khiển trách, Cảnh cáo, Giáng cấp), bị cắt phép năm và ảnh hưởng tiêu cực đến toàn bộ quá trình phấn đấu.

Nhóm cấm theo Pháp luật (Rủi ro xử phạt cho thân nhân)

Đây là các hành vi vi phạm nghiêm trọng mà thân nhân có thể bị xử phạt trực tiếp theo Nghị định 218/2025/NĐ-CP:

Mang thiết bị quay phim, chụp ảnh, ghi âm vào khu vực cấm: Doanh trại quân sự là khu vực cấm, có quy định bảo vệ nghiêm ngặt. Hành vi thu thập, phát tán thông tin (bắt đầu bằng việc ghi âm, chụp ảnh) có thể bị xem là vi phạm bảo mật. Nghị định 218/2025 quy định mức phạt nặng cho các hành vi liên quan đến thu thập, phát tán trái phép thông tin trong lĩnh vực quốc phòng. Mức phạt tiền tối đa cho cá nhân vi phạm trong lĩnh vực này có thể lên đến 75 triệu đồng.

Mang vũ khí, chất cháy nổ, công cụ hỗ trợ trái phép: Đây là hành vi vi phạm pháp luật hình sự, không chỉ bị xử phạt hành chính mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự ngay lập tức.

Gian dối, cản trở việc kiểm tra, kiểm soát của Vệ binh: Vệ binh tại cổng gác là người thi hành công vụ quốc phòng. Bất kỳ hành vi nào cản trở, gian dối (ví dụ: cố tình giấu điện thoại, rượu bia trong đồ ăn) hoặc chống đối, xúc phạm Vệ binh đều là vi phạm. Tùy mức độ, hành vi cản trở người thi hành công vụ có thể bị xử phạt hành chính hoặc thậm chí bị tạm giữ hình sự để điều tra về hành vi "chống người thi hành công vụ".

5. Các tình huống đặc biệt (Phòng hạnh phúc và thăm khi ốm đau)

Ngoài các quy định thăm gặp thông thường, quân đội có cơ chế riêng cho những trường hợp đặc biệt, nhằm bảo đảm đời sống tình cảm và sức khỏe của quân nhân.

a. Chế độ Phòng hạnh phúc dành cho vợ quân nhân

Đây là chính sách riêng cho hạ sĩ quan, binh sĩ đã kết hôn hợp pháp.

Điều kiện áp dụng

  • Giấy tờ bắt buộc: Giấy đăng ký kết hôn và CCCD/VNeID của cả hai vợ chồng.
  • Đăng ký trước: Binh sĩ phải báo cáo bằng văn bản với chỉ huy đơn vị để được sắp xếp phòng. Gia đình không thể tự đến và yêu cầu.
  • Thực hiện tại đơn vị có điều kiện: Không phải doanh trại nào cũng có phòng riêng, việc bố trí phụ thuộc cơ sở vật chất từng nơi.

Khi đáp ứng đủ yêu cầu, vợ chồng được tạo điều kiện gặp gỡ riêng tư, thường trong thời gian nghỉ và có thể ở lại qua đêm tại phòng dành riêng.

b. Thăm gặp khi ốm đau và chế độ hỗ trợ (theo NĐ 220/2025)

Nếu binh sĩ phải điều trị vì bệnh nặng, tai nạn hoặc nằm viện dài ngày, đơn vị có trách nhiệm thông báo kịp thời cho gia đình.

Quyền thăm nom đặc biệt

  • Gia đình được tạo điều kiện vào thăm tại bệnh viện quân y hoặc bệnh xá, thường linh hoạt hơn so với lịch thăm thông thường.
  • Chỉ huy sẽ phối hợp để gia đình tiếp cận nhanh, không cần chờ đến ngày nghỉ.

Chế độ hỗ trợ

Binh sĩ được chăm sóc y tế miễn phí hoàn toàn.

Gia đình có thể được xem xét hỗ trợ theo chính sách mới của NĐ 220/2025 (kế thừa khung của NĐ 27/2016/NĐ-CP), như:

  • Trợ cấp khó khăn đột xuất.
  • Hỗ trợ chi phí tàu xe, ăn ở khi điều kiện gia đình khó khăn.
  • Mức hỗ trợ cụ thể sẽ do chỉ huy và cơ quan chính trị của đơn vị xem xét dựa trên tình huống thực tế.

6. Giải đáp thắc mắc thường gặp (FAQ)

Bạn gái (người yêu) đi thăm một mình có được vào không?

Khả năng được phép vào rất thấp vì quân đội chỉ ưu tiên thân nhân hợp pháp: cha mẹ, vợ/chồng, con, anh chị em ruột. Người yêu không có cơ sở pháp lý để được công nhận. Tại cổng gác, vệ binh chỉ xét theo đúng quy định, nên trường hợp này thường bị từ chối. Cách xử lý hợp lý trong trường hợp này là:

  • Đi cùng gia đình binh sĩ: đây là cách dễ được chấp nhận nhất.
  • Binh sĩ xin phép trước: Phải báo cáo đầy đủ họ tên người yêu và thời điểm thăm. Nếu được chỉ huy đồng ý, vệ binh mới cho vào.

Có thể xin cho quân nhân tranh thủ ra ngoài ăn cơm với gia đình không?

Không. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng. Cần phân biệt rõ:

  • Thăm gặp: Gia đình vào đơn vị để thăm.
  • Tranh thủ/đi phép: Binh sĩ được cấp giấy cho phép rời doanh trại.

Tân binh và binh sĩ tại ngũ không được tự ý ra ngoài, kể cả để ăn cơm với gia đình. Rời khỏi đơn vị mà không có giấy phép được coi là vi phạm nặng, thậm chí có thể bị xem là đào ngũ. Gia đình tuyệt đối không được xúi giục hoặc tìm cách “đi cửa sau”. Điều này gây hại trực tiếp cho binh sĩ và dẫn đến kỷ luật nghiêm trọng.

Kết luận

Việc thăm gặp hạ sĩ quan, binh sĩ tại ngũ là một quyền lợi chính đáng, thể hiện chính sách nhân văn của Quân đội và là nguồn động viên tinh thần to lớn cho các chiến sĩ. Tuy nhiên, đây là một quyền lợi đi kèm với nghĩa vụ tuân thủ kỷ luật nghiêm ngặt. Một chuyến thăm đúng luật không chỉ mang lại niềm vui trọn vẹn mà còn thể hiện sự tôn trọng của gia đình đối với kỷ luật quân đội, gián tiếp giúp đỡ quân nhân an tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Nếu Quý khách còn thắc mắc về chế độ chính sách NVQS, hoặc cần tư vấn về các tình huống pháp lý cụ thể về luật nghĩa vụ quân sự vui lòng liên hệ tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến của Luật Minh Khuê qua số 1900.6162.