Mục lục bài viết

Công tác tuyển sinh quân sự đóng vai trò hạt nhân trong việc xây dựng đội ngũ sĩ quan quân đội có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao và thể lực bền bỉ để đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Hướng dẫn 859/HD-TSQS, được Ban Tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng ban hành vào ngày 10 tháng 02 năm 2026, là văn bản pháp lý tối cao điều chỉnh toàn bộ quy trình, tiêu chuẩn và kế hoạch tổ chức sơ tuyển vào đào tạo đại học, cao đẳng và trung cấp quân sự trong năm tuyển sinh 2026. Đây không chỉ là một văn bản hành chính đơn thuần mà còn là sự kết tinh của các chiến lược đào tạo nhân lực quốc phòng dài hạn, tích hợp các thay đổi căn bản của hệ thống giáo dục quốc gia và những yêu cầu khắt khe của môi trường quân ngũ hiện đại.

 

1. Hướng dẫn 859/HD-TSQS là gì và áp dụng cho những đối tượng nào?

Hướng dẫn 859/HD-TSQS năm 2026 là văn bản quy định chi tiết về công tác sơ tuyển, một giai đoạn mang tính sàng lọc tiên quyết trong quy trình tuyển sinh quân sự. Khác với các khối trường dân sự nơi thí sinh có thể tự do đăng ký dựa trên điểm số, các trường quân đội yêu cầu thí sinh phải vượt qua "cửa ải" sơ tuyển tại địa phương để đảm bảo sự phù hợp tuyệt đối về lý lịch và thể chất trước khi bước vào kỳ thi học thuật.

 

1.1. Giải thích tính pháp lý của văn bản 859 năm 2026

Về mặt pháp lý, Hướng dẫn 859/HD-TSQS được xây dựng dựa trên Luật Nghĩa vụ quân sự, Luật Sĩ quan Quân đội nhân dân Việt Nam và các nghị định về giáo dục quốc phòng. Ban Tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng là cơ quan ban hành, có thẩm quyền chỉ đạo toàn diện công tác tuyển sinh trong toàn quân. Tính pháp lý của văn bản này thể hiện ở việc nó thiết lập các tiêu chuẩn bắt buộc mà mọi Hội đồng Tuyển sinh cấp quân khu, tỉnh, huyện và các học viện, nhà trường phải tuân thủ nghiêm ngặt. Sự đồng nhất trong việc áp dụng Hướng dẫn 859 trên phạm vi toàn quốc đảm bảo tính công bằng, minh bạch và ngăn chặn các sai sót trong quá trình thẩm tra lý lịch hay khám sức khỏe. Văn bản này có hiệu lực ngay từ thời điểm ký ban hành vào ngày 10/02/2026 và chi phối toàn bộ các hoạt động tuyển sinh cho đến khi kết thúc kỳ nhập học năm 2026.

 

1.2. Đối tượng dự tuyển theo quy định của Hướng dẫn 859

Quy định về đối tượng dự tuyển trong năm 2026 được mở rộng và chi tiết hóa để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao từ cả trong và ngoài quân đội.

Thứ nhất là thanh niên ngoài Quân đội, bao gồm những học sinh đang theo học lớp 12 tại các trường THPT hoặc các trung tâm giáo dục thường xuyên, cũng như những người đã tốt nghiệp THPT từ những năm trước. Đây là nguồn lực chính yếu cung cấp tri thức trẻ cho các học viện kỹ thuật và y khoa quân sự.

Thứ hai là quân nhân tại ngũ, bao gồm những hạ sĩ quan và binh sĩ đang thực hiện nghĩa vụ quân sự theo quy định của pháp luật, đã phục vụ đủ thời gian từ 12 tháng trở lên tính đến tháng 9 năm dự tuyển. Ngoài ra, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng đang phục vụ trong quân đội cũng thuộc diện đối tượng này nếu có nguyện vọng và đủ điều kiện rèn luyện. Việc ưu tiên nhóm quân nhân tại ngũ phản ánh tinh thần khuyến khích những cá nhân đã kinh qua thực tế huấn luyện, có sự hiểu biết về kỷ luật và đời sống quân ngũ tiếp tục phấn đấu trở thành sĩ quan chỉ huy.

 

2. Tiêu chuẩn sơ tuyển vào các trường quân sự năm 2026

Hệ thống tiêu chuẩn sơ tuyển theo Hướng dẫn 859 là một bộ lọc đa tầng, đánh giá ứng viên trên bốn phương diện chính: chính trị đạo đức, độ tuổi, sức khỏe và học vấn. Mỗi tiêu chuẩn đều có những ngưỡng định lượng và định tính cụ thể nhằm lựa chọn những cá nhân ưu tú nhất.

 

2.1. Tiêu chuẩn về chính trị và đạo đức

Đây là tiêu chuẩn được đặt lên hàng đầu và mang tính quyết định trong môi trường quân đội. Thí sinh dự tuyển phải có lý lịch chính trị rõ ràng, tuyệt đối trung thành với Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Nhân dân.

Quá trình thẩm tra lý lịch gia đình theo quy định 859 được thực hiện sâu sát đến ba đời, bao gồm ông bà nội ngoại, bố mẹ, anh chị em ruột của thí sinh. Các cơ quan chức năng sẽ xác minh thái độ chính trị, việc chấp hành đường lối của Đảng và pháp luật của Nhà nước đối với tất cả các thành viên trong gia đình. Những trường hợp có người thân đang chấp hành hình phạt tù, có hoạt động chống phá chế độ hoặc tham gia vào các tổ chức bất hợp pháp sẽ bị loại ngay từ vòng sơ tuyển.

Về phẩm chất cá nhân, thí sinh phải là người có đạo đức tốt, lối sống lành mạnh, là Đoàn viên Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh hoặc Đảng viên. Ở trường phổ thông, thí sinh phải đạt hạnh kiểm xếp loại Khá trở lên trong tất cả các năm học. Sự nghiêm ngặt này nhằm đảm bảo rằng mỗi học viên quân sự tương lai không chỉ giỏi chuyên môn mà còn phải là tấm gương về tư cách đạo đức, sẵn sàng hy sinh vì lợi ích quốc gia.

 

2.2. Tiêu chuẩn về độ tuổi

Quy định về độ tuổi trong Hướng dẫn 859/HD-TSQS năm 2026 có sự phân biệt rõ ràng giữa các nhóm đối tượng để phù hợp với lộ trình đào tạo và cống hiến :

Đối tượng dự tuyển Độ tuổi quy định Cách tính tuổi
Thanh niên ngoài Quân đội Từ 17 đến 21 tuổi Tính theo năm sinh đến năm dự tuyển
Quân nhân tại ngũ hoặc xuất ngũ Từ 18 đến 23 tuổi Tính theo năm sinh đến năm dự tuyển

Việc cho phép quân nhân tại ngũ hoặc quân nhân đã hoàn thành nghĩa vụ quân sự dự tuyển đến năm 23 tuổi là một chính sách nhân văn, tạo cơ hội cho những người đã cống hiến tuổi trẻ trong quân ngũ có thể tiếp tục sự nghiệp học thuật chuyên nghiệp. Thí sinh cần lưu ý rằng mốc tính tuổi được căn cứ chính xác vào ngày tháng năm sinh trên giấy khai sinh hợp lệ.

 

2.3. Tiêu chuẩn về sức khỏe: Chiều cao, cân nặng và thị lực

Tiêu chuẩn sức khỏe năm 2026 áp dụng theo các quy định mới nhất của Bộ Quốc phòng, chú trọng vào sự dẻo dai và khả năng thích nghi với các điều kiện huấn luyện khắc nghiệt.

Về chỉ số nhân trắc học, nam thí sinh thông thường phải đạt chiều cao từ 1,65m trở lên và cân nặng từ 50kg trở lên. Tuy nhiên, Hướng dẫn 859 cũng có những điều chỉnh linh hoạt cho các đối tượng ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo hoặc người dân tộc thiểu số thuộc các nhóm 1 và 2. Theo đó, chiều cao có thể được chấp nhận từ 1,60m hoặc 1,62m tùy khu vực cụ thể.

Tiêu chuẩn về thị lực là một trong những điểm khiến nhiều thí sinh lo lắng nhất. Quy định chung yêu cầu thí sinh phải có thị lực tốt, không mắc các bệnh về mắt.

Chỉ tiêu sức khỏe Quy định tiêu chuẩn Ghi chú
Tổng thị lực 2 mắt 19/10 trở lên

Phải đạt khi chưa chỉnh kính hoặc sau chỉnh kính tùy trường
Kiểm tra mù màu Sử dụng bảng Ishihara 24 plates

Phải đọc mỗi hình trong tối đa 3 giây
Bệnh về mắt Không sụp mi, không mộng thịt xâm lấn

Phân độ sụp mi MRD1 ≈ 3mm được coi là độ 1

Thực tế, đối với các trường đào tạo sĩ quan chỉ huy tham mưu, quy định về thị lực thường rất khắt khe (không chấp nhận cận thị). Ngược lại, các học viện kỹ thuật hoặc y dược có thể chấp nhận thí sinh cận thị nhẹ nhưng không quá 3 diop và sau khi chỉnh kính phải đạt tổng thị lực theo yêu cầu. Việc kiểm tra mù màu bằng bảng Ishihara là bắt buộc để loại trừ các trường hợp không thể phân biệt tín hiệu hoặc màu sắc trong tác chiến.

 

2.4. Tiêu chuẩn về học vấn

Thí sinh phải tốt nghiệp THPT hoặc chương trình tương đương tính đến thời điểm xét tuyển. Đặc biệt, năm 2026 đánh dấu sự chuyển mình mạnh mẽ trong tổ hợp môn xét tuyển để tương thích với chương trình giáo dục phổ thông 2018. Các trường quân đội yêu cầu tổ hợp xét tuyển phải có ít nhất 3 môn, trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc môn Ngữ văn. Một số trường hàng đầu còn đưa ra yêu cầu về học lực dựa trên kết quả học bạ (GPA) đạt loại Khá trở lên hoặc có các chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế để xét tuyển thẳng.

 

3. Hồ sơ sơ tuyển quân sự 2026 cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

Công tác chuẩn bị hồ sơ là bước đệm quan trọng để thí sinh chính thức bước vào quy trình xét duyệt. Một bộ hồ sơ thiếu sót hoặc kê khai không đúng sự thật có thể dẫn đến việc bị loại ngay từ vòng thẩm định hồ sơ.

 

3.1. Danh mục các mẫu biểu trong túi hồ sơ sơ tuyển

Thí sinh mua hồ sơ tại Ban Tuyển sinh quân sự cấp huyện hoặc đơn vị cấp trung đoàn. Một bộ hồ sơ đầy đủ bao gồm :

  • 03 phiếu đăng ký dự tuyển: Theo mẫu thống nhất của Bộ Quốc phòng. Thí sinh cần điền đầy đủ thông tin vào cả 3 phiếu để phục vụ việc lưu trữ tại địa phương, nhà trường và Bộ.
  • 01 bản sơ yếu lý lịch tự thuật (Bản khai lý lịch): Đây là văn bản cốt lõi phản ánh toàn bộ lịch sử cá nhân và gia đình thí sinh.
  • 01 phiếu khám sức khỏe: Có kết luận và dấu đỏ của Hội đồng khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự cấp huyện.
  • 01 bản thẩm tra, xác minh chính trị: Do cơ quan quân sự và công an phối hợp thực hiện.
  • 04 ảnh chân dung cỡ 4x6 cm: Chụp trong vòng 6 tháng, phông nền trắng hoặc xanh, mặt nhìn thẳng, không đeo kính.
  • Các giấy tờ ưu tiên: Nếu thí sinh thuộc diện ưu tiên (con thương binh, bệnh binh, người có công...), cần có bản sao công chứng các giấy tờ chứng minh để được cộng điểm hoặc xét tuyển thẳng theo quy định.

 

3.2. Cách viết bản khai lý lịch tự thuật đúng quy định 859

Việc kê khai lý lịch đòi hỏi sự cẩn trọng và trung thực tuyệt đối. Thí sinh nên sử dụng bút mực xanh hoặc đen, viết chữ rõ ràng, không tẩy xóa.

  • Thông tin cá nhân: Phải ghi đúng theo căn cước công dân và giấy khai sinh. Họ tên viết in hoa (ví dụ: NGUYỄN VĂN A). Mục "Nguyên quán" cần ghi rõ xã, huyện, tỉnh theo quê quán của bố hoặc ông nội.
  • Thành phần gia đình: Cần ghi rõ nghề nghiệp, thái độ chính trị và tình trạng hiện tại của bố, mẹ, anh chị em ruột. Đặc biệt lưu ý phần lịch sử chính trị của gia đình qua các giai đoạn cách mạng phải khớp với hồ sơ lưu trữ tại địa phương.
  • Quá trình hoạt động của bản thân: Ghi tóm tắt quá trình học tập từ cấp tiểu học đến THPT, các thành tích khen thưởng hoặc kỷ luật (nếu có).
  • Lời cam đoan: Thí sinh phải tự tay viết lời cam đoan các thông tin khai là đúng sự thật và ký tên. Nếu phát hiện gian dối, thí sinh sẽ bị xử lý kỷ luật nghiêm khắc, thậm chí tước quyền dự thi vĩnh viễn.

 

4. Quy trình và thời gian tổ chức sơ tuyển theo Hướng dẫn 859

Quy trình sơ tuyển được thiết kế chặt chẽ theo mô hình từ thấp đến cao, đảm bảo mỗi thí sinh đều được kiểm tra qua nhiều cấp độ quản lý.

 

4.1. Đăng ký sơ tuyển ở đâu?

Thanh niên ngoài quân đội trực tiếp đến Ban Tuyển sinh quân sự cấp huyện (thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh) nơi đăng ký hộ khẩu thường trú để làm thủ tục. Thí sinh không được đăng ký sơ tuyển tại nơi tạm trú hoặc nơi đang theo học nếu không có hộ khẩu thường trú tại đó. Đối với quân nhân tại ngũ, việc đăng ký được thực hiện thông qua cơ quan cán bộ hoặc quân lực của đơn vị cấp trung đoàn và tương đương.

 

4.2. Các bước khám sức khỏe và thẩm tra lý lịch

Quy trình thực hiện gồm 4 bước cơ bản :

  • Bước 1: Thí sinh kê khai hồ sơ cá nhân và nộp cho Ban Tuyển sinh quân sự cấp xã hoặc huyện.
  • Bước 2: Ban Tuyển sinh cấp huyện tổ chức khám sức khỏe tập trung theo các chuyên khoa. Đồng thời, cơ quan quân sự phối hợp với công an thực hiện xác minh chính trị thông qua việc kiểm tra hồ sơ và gặp gỡ nhân chứng tại nơi cư trú.
  • Bước 3: Ban Tuyển sinh cấp tỉnh xét duyệt danh sách thí sinh đạt yêu cầu và gửi báo cáo về Ban Tuyển sinh quân sự Bộ Quốc phòng cũng như các nhà trường thí sinh đăng ký.
  • Bước 4: Các nhà trường tiến hành thẩm định cuối cùng, kết luận thí sinh đủ hay không đủ điều kiện và gửi phiếu báo kết quả cho thí sinh trước ngày 27 tháng 6 năm 2026.

 

4.3. Mốc thời gian quan trọng trong năm 2026

Thí sinh cần ghi nhớ các mốc thời gian vàng để không lỡ cơ hội :

  • Bắt đầu nộp hồ sơ và sơ tuyển: Từ ngày 10/02/2026.
  • Tổ chức khám sức khỏe đợt 1: Tuần thứ 3 của tháng 4 hằng năm.
  • Tổ chức khám sức khỏe đợt 2: Tuần thứ 2 của tháng 5 hằng năm.
  • Kết thúc toàn bộ công tác sơ tuyển: Ngày 15/4/2026 (một số hoạt động bổ sung có thể kéo dài đến tháng 6).
  • Thông báo kết quả sơ tuyển: Trước ngày 27/6/2026.

 

5. Những lưu ý quan trọng để không bị loại khi sơ tuyển quân sự 2026

Kỳ sơ tuyển quân sự có tỷ lệ loại khá cao, không chỉ vì tiêu chuẩn khắt khe mà còn do những sai sót đáng tiếc trong quá trình làm thủ tục.

 

5.1. Lỗi thường gặp khi làm hồ sơ

Một trong những lỗi phổ biến nhất là việc kê khai lý lịch không trung thực hoặc che giấu các thông tin về sức khỏe, tiền án tiền sự của người thân. Khi cơ quan chức năng thẩm tra phát hiện sai lệch, thí sinh sẽ bị loại ngay lập tức bất kể điểm số cao đến đâu. Ngoài ra, việc dán ảnh sai kích cỡ, không đóng dấu giáp lai ảnh hoặc thiếu chữ ký của cơ quan có thẩm quyền tại địa phương cũng khiến hồ sơ bị trả lại. Thí sinh cần kiểm tra kỹ từng trang của hồ sơ trước khi nộp, đảm bảo tính thống nhất về thông tin giữa các loại giấy tờ.

 

5.2. Quy định về đăng ký nguyện vọng 1

Đây là đặc thù quan trọng nhất của khối quân đội. Thí sinh dự tuyển vào các trường quân đội bắt buộc phải đăng ký Nguyện vọng 1 (nguyện vọng cao nhất) trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nếu thí sinh đăng ký trường quân đội ở các nguyện vọng sau (NV2, NV3...), các học viện sẽ không xét tuyển cho dù thí sinh có đủ điểm chuẩn.

Thí sinh chỉ được đăng ký sơ tuyển và xét tuyển vào một trường quân đội duy nhất. Tuy nhiên, sau khi biết kết quả sơ tuyển và có điểm thi, thí sinh có quyền điều chỉnh nguyện vọng trong cùng một nhóm trường.

  • Nhóm 1: Các học viện Hậu cần, Hải quân, Biên phòng, PK-KQ và các trường sĩ quan Lục quân, Chính trị....
  • Nhóm 2: Các học viện Kỹ thuật Quân sự, Quân y, Khoa học Quân sự.... Việc nắm rõ nhóm trường giúp thí sinh linh hoạt thay đổi để tăng cơ hội trúng tuyển khi điểm số thực tế không như kỳ vọng.

 

5.3. Việc khám bổ sung sức khỏe

Trong một số trường hợp, nếu Hội đồng Tuyển sinh của nhà trường hoặc Bộ Quốc phòng có nghi vấn về kết quả khám sức khỏe tại địa phương, thí sinh có thể được yêu cầu khám bổ sung tại các bệnh viện quân đội chỉ định. Những trường hợp có dấu hiệu can thiệp y khoa để che giấu tật khúc xạ (mổ mắt ngay trước khi khám) hoặc sử dụng thuốc để ổn định huyết áp tạm thời sẽ bị kiểm tra kỹ lưỡng bằng các thiết bị chuyên dụng.

Hướng dẫn 859/HD-TSQS năm 2026 là kim chỉ nam cho mọi thí sinh có hoài bão khoác trên mình bộ quân phục màu xanh áo lính. Để chinh phục mục tiêu này, thí sinh không chỉ cần một nền tảng kiến thức vững chắc mà còn phải chuẩn bị một thể chất khỏe mạnh và một lý lịch trong sạch, rõ ràng. Việc hiểu rõ từng bước trong quy trình sơ tuyển, từ cách kê khai hồ sơ đến các mốc thời gian khám sức khỏe, sẽ giúp thí sinh chủ động và tự tin hơn. Môi trường quân đội tuy kỷ luật và gian khổ, nhưng sẽ là nơi tôi luyện những cá nhân bản lĩnh, sẵn sàng cống hiến tuổi thanh xuân cho sự bình yên của Tổ quốc. Chúc các sĩ quan tương lai có một mùa tuyển sinh thành công rực rỡ.