Người có trạng thái tâm lý tốt thường nhận thức rõ về suy nghĩ, cảm xúc và hành động của mình. Họ học được cách đối phó với những căng thẳng và khó khăn như là một phần bình thường của cuộc sống. Họ cảm thấy thoải mái về bản thân mình và có những mối quan hệ lành mạnh.

Tuy nhiên có rất nhiều vấn đề trong cuộc sống có thể ảnh hưởng đến trạng thái tâm lý và làm bạn cảm thấy buồn bã, lo lắng, căng thẳng, ví dụ như:

  • Bị đuổi việc
  • Con cái đi xa hoặc quay về sau một thời gian đi xa
  • Người thân qua đời
  • Kết hôn hoặc li dị
  • Bị bệnh hay bị chấn thương
  • Thăng chức
  • Khó khăn về tiền bạc
  • Chuyển chổ ở
  • Có con

Những thay đổi tốt đôi khi cũng làm bạn căng thẳng không kém những thay đổi xấu.

Tâm lý ảnh hưởng đến sức khỏe của bạn như thế nào?

Cơ thể phản ứng tùy theo những hành động, cảm xúc và suy nghĩ của bạn. Hiện tượng này thường được gọi là sự liên kết  giữa thể chất và tinh thần. Khi bạn buồn bã, căng thẳng hay lo lắng, cơ thể bạn sẽ tìm cách báo hiệu là có gì đó bất ổn đang xảy ra. Ví dụ sau một sự kiện căng thẳng như có người thân qua đời, bạn thường dễ bị cao huyết áp hay đau dạ dày (bao tử). Những triệu chứng sau đây cho thấy trạng thái tâm lý của bạn không cân bằng:

  • Đau lưng
  • Chán ăn
  • Đau ngực
  • Tiêu chảy hoặc táo bón
  • Khô miệng
  • Hay mệt mỏi
  • Đau nhức toàn thân
  • Nhức đầu
  • Cao huyết áp
  • Mất ngủ
  • Chóng mặt
  • Tim đập mạnh
  • Vấn đề về tình dục
  • Khó thở
  • Mỏi cổ
  • Đổ mồ hôi
  • Đau bụng
  • Tăng hoặc giảm cân

Trạng thái tâm lý kém có thể làm suy giảm hệ thống miễn dịch, khiến bạn dễ bị cảm lạnh và nhiễm trùng trong những giai đoạn tâm lý không ổn định. Ngoài ra, khi bạn đang căng thẳng, lo lắng và buồn chán, bạn thường không để ý chăm sóc tốt cho sức khỏe của bản thân. Bạn không muốn tập thể thao, ăn uống đủ chất hay uống thuốc mà bác sĩ cho. Việc nghiện thuốc lá, rượu hay ma túy cũng có thể là biểu hiện của trạng thái tâm lý không khỏe mạnh.

Khi nào thì bạn cần gặp bác sĩ để giải quyết những vấn đề về tâm lý?

Bạn có thể không thoải mái khi nói chuyện với bác sĩ về những cảm xúc hay những vấn đề riêng tư của mình. Nhưng bạn nên nhớ rằng, bác sĩ không thể nào biết được bạn có đang căng thẳng, lo lắng hay buồn chán chỉ bằng cách nhìn bạn. Nếu bạn đang có những cảm xúc đó, bạn nên thành thật trao đổi với bác sĩ của mình.

Đầu tiên, bác sĩ cần chắc chắn rằng những triệu chứng của bạn không do những bệnh lý khác gây ra. Sau đó, bạn và bác sĩ sẽ thảo luận về nguyên nhân tâm lý của những triệu chứng đó. Bác sĩ có thể đề nghị phương pháp chữa trị những triệu chứng và giúp bạn cải thiện sức khỏe tâm lý.

Nếu những cảm xúc tiêu cực không thuyên giảm mà ngày càng nặng nề hơn và khiến bạn không thể tận hưởng cuộc sống, bạn cần nói ngay với bác sĩ. Có thể bạn đang bị trầm cảm nặng. Bệnh trầm cảm có thể điều trị bằng thuốc hoặc tư vấn tâm lý hay cả hai.

Dưới đây là một số cách đơn giản giúp bạn cải thiện tâm trạng một cách hiệu quả:

1. Ánh nắng và thiên nhiên

Ánh sáng tự nhiên không chỉ điều hòa nhịp sinh học hỗ trợ giấc ngủ mà còn cung cấp vitamin D. Người thiếu vitamin D thường cảm thấy mệt mỏi, tâm trạng xuống dốc. Nhờ anh nắng mặt trời và vitamin D, não sẽ tạo ra nhiều serotonin hơn giúp giảm căng thẳng và chứng trầm cảm nhẹ.

Vì vậy, hãy mở cửa đón ánh nắng vào nhà (tất nhiên là tránh tiếp xúc với ánh nắng quá gay gắt trong những ngày nắng nóng).

Bước ra ngoài hoà mình vào thiên nhiên, không khí trong lành, chú ý đến các loài động vật, côn trùng, hoặc những loài hoa mà bạn thường không để mắt đến. Quan sát sự tương tác của người khác với thiên nhiên. Ngắm nhìn mặt nước gợn sóng lăn tăn. Bạn sẽ có thể nhanh chóng quên đi cảm giác tồi tệ của mình. 

2. Âm nhạc

Loại nhạc bạn lựa chọn tùy thuộc vào sở thích của bạn. Một vài người cảm thấy thoải mái hơn khi lắng nghe loại nhạc phù hợp với cảm xúc của họ (ví dụ: nhạc buồn khi họ buồn) và sau đó điều chỉnh sang loại nhạc vui vẻ hơn khi tâm trạng của họ đã được cải thiện. Nhiều người khác lại thấy rằng nghe các bản nhạc vui tươi khi họ buồn sẽ giúp cải thiện tâm trạng của họ. Bạn có thể thử cả hai phương pháp để xác định xem biện pháp đem lại hiệu quả nhất cho bạn.

Nghe một bài hát yêu thích rồi ngân nga theo điệu nhạc, sẽ giúp bạn cải thiện tâm trạng.

3. Đi lạc

Nghe có vẻ lạ nhưng khi tâm trạng xuống dốc, hãy đến một nơi nào đó mà bạn chưa từng biết trước đó, khám phá và dạo vòng quanh mà không cần định trước điểm đến. Thay đổi không gian là giải pháp giúp bạn làm mới tâm trí mình.

4. Ôm

Hãy nhờ ai đó tặng mình một cái ôm, hoặc ôm ai đó. Ôm giúp não tiết ra chất xúc tác làm tăng năng lượng, vui vẻ. Một cái ôm thật chặt với người yêu, người thân, chiến hữu… sẽ hồi phục năng lượng, cho bạn thêm bình yên và vững lòng trước những muộn phiền.

5. Làm việc yêu thích

Xem ti vi, đọc sách,....Bạn là người hiểu rõ sở thích của bản thân hơn bất kỳ ai, vì vậy, bạn nên suy nghĩ về yếu tố đem lại niềm hạnh phúc cho bạn và cho phép bản thân thực hiện nó. Nghiên cứu cho thấy 62% người trầm cảm cảm thấy khá hơn sau khi dành thời gian làm việc họ hứng thú.

6. Dọn dẹp

Dọn dẹp nhà cửa và phòng ngủ làm bạn tập trung vào một việc, giúp giảm mệt mỏi về tinh thần và khi hoàn thành chúng, nhìn thấy không gian sạch sẽ làm bạn cảm giác như vừa đạt được một thành công nhỏ. Bạn sẽ thấy phấn chấn hơn.

7. Đi dạo

Rất nhiều nghiên cứu chứng minh rằng hoạt động thể chất có tác dụng cải thiện tâm trạng rất tốt. Không cần phải tập luyện có hệ thống, chỉ cần đi dạo một vòng quanh nơi ở mỗi ngày đã khiến cuộc sống của bạn trở nên tích cực hơn. Để làm việc này, chỉ cần đứng dậy và đi lại trước mọi người, tâm trạng bạn có thể đã tốt hơn nhiều.

8. Chơi với thú cưng

Chỉ cần 15 phút vuốt ve, chơi với thú cưng cũng sẽ giúp tâm trạng bạn cải thiện nhiều.

9. Nụ cười

Tiếng cười sẽ làm thay đổi các chất hóa học trong cơ thể, giúp cải thiện tâm trạng. Mỉm cười hay cười to đều có ích. Bạn có thể  giúp mình cười bằng cách nói chuyện với người hài hước, xem phim hài hoặc clip ngắn, nhớ về những trải nghiệm vui vẻ trong cuộc sống, đọc chuyện cười,...

10. Trò chuyện qua video với bạn bè hoặc gia đình

Nếu bạn không thể trực tiếp gặp gỡ một người nào đó, bạn có thể trò chuyện qua video với người khiến bạn vui vẻ. Video sẽ giúp bạn cảm thấy như thể bạn đang thật sự gặp mặt người đó, và phương pháp này sẽ giúp bạn tập trung vào cuộc trò chuyện hơn là nhắn tin

11. Cầu nguyện

Cách này giúp bạn thấy bình an hơn và cảm giác được chia sẻ với tôn giáo mà bạn rất tin tưởng như Chúa Trời và Đức Phật.

12. Bộc lộ lòng biết ơn

Viết ra những điều tốt đẹp mà bạn có được, có lẽ bạn sẽ thấy mình sở hữu rất nhiều điều tốt đẹp trong cuộc sống khiến bạn cảm thấy biết ơn. Sự biết ơn cuộc sống sẽ giúp bạn cảm thấy hạnh phúc hơn.

Ví vụ về tâm trạng xấu ảnh hưởng đến sức khỏe:

Lo lắng là cảm giác không đơn giản hoặc quá lo lắng về một tình huống hoặc vấn đề. Với sự lo lắng quá mức, tâm trí và cơ thể của bạn rơi vào tình trạng quá tải khi bạn liên tục tập trung vào "những điều gì đó có thể xảy ra".  

Giữa những lo lắng quá mức, bạn có thể phải chịu đựng việc lo lắng cao độ - thậm chí là hoảng loạn - trong lúc thức. Nhiều mối lo lắng kéo dài thời gian rất lâu về việc cảm thấy như có cảm giác sắp chết hoặc nỗi sợ hãi không thực tế chỉ làm sự lo lắng của bản thân tăng lên. Những người lo lắng quá mức cực kỳ nhạy cảm với môi trường và những lời nói chỉ trích từ người khác, họ có thể cho rằng bất cứ điều gì - và bất cứ ai đều là một mối đe dọa tiềm tàng.

Lo lắng trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của bạn, đến mức nó có thể biếng ăn, thay đổi các thói quen lối sống, các mối quan hệ, giấc ngủ và hiệu suất công việc của bạn. Nhiều người lo lắng quá nhiều đến mức họ tìm đến các thói quen sinh hoạt có hại như ăn quá nhiều, hút thuốc lá hoặc sử dụng rượu và ma túy để làm giảm sự lo lắng.

Lo âu là một phản ứng bình thường khi gặp căng thẳng. Tuy nhiên, sự lo âu có thể là kết quả của một số rối loạn như rối loạn lo âu toàn thể, ám ảnh. hoảng sợ hoặc ám ảnh xã hội. Rối loạn lo âu là phổ biến ở Hoa Kỳ, ảnh hưởng đến gần 40 triệu người trưởng thành. Lo lắng biểu hiện theo nhiều cách và không phân biệt tuổi tác, giới tính hoặc chủng tộc.

Căng thẳng khi thi cử hoặc tham gia phỏng vấn cũng có thể khiến cho người ta cảm thấy lo âu, bất an. Và thi thoảng, lo lắng đôi chút hoặc lo âu cũng có ích. Nó có thể giúp bạn sẵn sàng cho các trường hợp, sự việc sắp diễn ra. Thay vào đó, nếu bạn đang chuẩn bị cho cuộc phỏng vấn, 1 chút lo lắng hoặc bất an có thể đẩy bạn tìm được nhiều cơ hội. Sau đó bạn sẽ giới thiệu bản thân 1 cách chuyên nghiệp đến các nhà tuyển dụng. Lo lắng về kỳ thi có thể giúp bạn học chăm chỉ hơn nữa và chuẩn bị tốt cho ngày thi.

Nhưng những phản ứng nhanh và nhạy cảm của việc lo lắng quá mức cũng là tác nhân gây nên căng thẳng. Thậm chí suy nghĩ về các vấn đề cũng có thể gây đến việc lo lắng mãn tính và suy nhược. Lo lắng quá mức, sợ hãi hoặc lo âu liên tục sẽ nguy hại đến mức độ khiến bạn không thể tập trung suy nghĩ thực tế, rõ ràng được. Những người hay lo âu quá mức sẽ gặp khó khăn trong việc giảm bớt sự lo lắng. Khi họ lo lắng quá mứ, nó sẽ có những dấu hiệu cụ thể.

Lo lắng trong thời gian dài và cảm xúc căng thắng có thể là những tác nhân của việc sức khoẻ có vấn đề. Một trong những vấn đề là khi phản ứng “chiến đấu hay chạy” lặp đi lặp lại mỗi ngày bởi lo lắng quá mức và lo âu. Phản ứng “chiến đấu hay chạy” khiến cho hệ thống thần kinh của cơ thể giải phóng các hormone gây căng thẳng như cortisol. Những hormone này làm lượng đường trong máu và chất béo trung tính mà cơ thể dùng như là nhiên liệu tăng cao. Những hormone này cũng gây ra các phản ứng vật lý như: Khó nuốt; Chóng mặt; Miệng khô; Tim đập nhanh; Nhức đầu...

Bộ phận tư vấn tâm lý - Công ty Luật Minh Khuê

Bài viết chỉ mang tính chất tham khảo, không phải là ý kiến tư vấn chính thức cuối cùng của chuyên gia tâm lý. Nếu có điều gì cần chia sẻ, trợ giúp về tâm lý quý khách hãy gọi đến tổng đài tư vấn tâm lý :   1900.6162 chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và cùng bạn tháo gỡ khó khăn !