1. Thế nào là lão hóa?
Lão hóa có thể được mô tả như sự giảm sút liên quan đến thời gian của các chức năng sinh lý quan trọng cho sự sống sót và khả năng sinh sản, một quá trình mà hầu hết mọi người mong muốn chậm lại. Các nguyên nhân chủ yếu của lão hóa bao gồm tổn thương tế bào do sự tích tụ của các phân tử phản ứng gọi là gốc tự do và rút ngắn telomere, một cấu trúc nằm ở hai đầu của nhiễm sắc thể, có vai trò quan trọng trong quá trình phân chia tế bào.
Mặc dù lão hóa không thể tránh khỏi, nhưng tăng tuổi thọ và chậm lại quá trình lão hóa đã trở thành trọng tâm của nghiên cứu khoa học trong nhiều thập kỷ. Nhờ vào nghiên cứu này, các nhà khoa học đã xác định nhiều chất có đặc tính chống lão hóa, nhiều trong số đó có thể được sử dụng như chất bổ sung bởi những người tìm kiếm các phương pháp tự nhiên để giảm chậm quá trình lão hóa và ngăn ngừa các bệnh liên quan đến tuổi tác.
2. Dấu hiệu da bị lão hóa
Quá trình lão hóa có thể biến đổi khác nhau đối với từng người, tuy nhiên, có một số dấu hiệu lão hóa cụ thể mà bạn có thể nhận biết trước khi chúng trở nên rõ ràng.
- Đốm đồi mồi (đốm gan): Đây là những đốm phẳng trên da xuất hiện do tác động của tia UV trong thời gian dài. Những đốm này thường phát triển trên khuôn mặt, mu bàn tay, hoặc cẳng tay.
- Da khô hoặc ngứa: Trạng thái da khô và ngứa thường xuyên xuất hiện nhiều hơn ở giai đoạn này, do da trở nên mỏng và mất nước.
- Nếp nhăn và chảy xệ: Khi bước vào độ tuổi 30, sản xuất collagen và protein giảm sút, hai yếu tố quan trọng giúp da đàn hồi và đầy đặn. Thiếu collagen dẫn đến sự xuất hiện của nếp nhăn và da chảy xệ. Các vùng như trán hoặc da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời thường là những nơi dễ thấy rõ nhất những dấu hiệu này.
3. Mách bạn 12 chất bổ sung chống lão hóa tốt nhất không phải ai cũng biết
(1) Curcumin
Curcumin, thành phần chống lão hóa chủ yếu trong củ nghệ, đã được chứng minh là có khả năng mạnh mẽ trong việc ngăn chặn quá trình lão hóa, được đồng nhất là do khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ của nó. Quá trình lão hóa tế bào xảy ra khi chúng ngừng phân chia, và theo thời gian, tích tụ tế bào bạch cầu được cho là đóng góp vào việc thúc đẩy quá trình lão hóa và tiềm ẩn rủi ro bệnh lý khi già.
Nghiên cứu đã chứng minh rằng curcumin có khả năng kích thích hoạt động của một số protein quan trọng, bao gồm sirtuins và protein kinase được kích hoạt AMP. Những protein này giúp trì hoãn sự lão hóa của tế bào và thúc đẩy tuổi thọ. Đặc biệt, curcumin còn được chứng minh là ngăn chặn tổn thương tế bào và gia tăng độ dài tuổi thọ ở các loài như ruồi giấm, giun tròn và chuột. Các kết quả này cho thấy rằng curcumin có thể có vai trò trong việc chống lại các bệnh lý liên quan đến tuổi tác.
Điều quan trọng là, việc tăng cường lượng curcumin có thể thực hiện thông qua việc sử dụng bột nghệ trong các công thức nấu ăn hàng ngày hoặc bổ sung curcumin. Điều này có thể giúp hỗ trợ quá trình chống lão hóa và duy trì sức khỏe tế bào, có thể giảm nguy cơ suy giảm tinh thần và các vấn đề sức khỏe liên quan đến tuổi tác ở người.
(2) EGCG
Epigallocatechin gallate (EGCG) là một polyphenol nổi tiếng, chủ yếu tập trung trong trà xanh, mang lại nhiều lợi ích sức khỏe đáng chú ý. Nghiên cứu đã hỗ trợ việc sử dụng EGCG để giảm nguy cơ mắc một số loại ung thư và cải thiện tình trạng sức khỏe tim mạch.
EGCG không chỉ có những đặc tính tăng cường sức khỏe tiềm năng, mà còn được cho là có khả năng thúc đẩy tuổi thọ và bảo vệ chống lại sự phát triển bệnh liên quan đến tuổi tác. Hợp chất này có thể chậm quá trình lão hóa bằng cách khôi phục chức năng của ty thể trong tế bào và ảnh hưởng đến các con đường liên quan đến lão hóa, bao gồm cả con đường protein kinase được kích hoạt AMP (AMPK). EGCG cũng khích lệ quá trình autophagy, giúp loại bỏ vật liệu tế bào hỏng.
Uống trà xanh có liên quan đến việc giảm nguy cơ tử vong do nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm tiểu đường, đột quỵ và tử vong liên quan đến bệnh tim. Ngoài ra, nghiên cứu trên động vật đã chỉ ra rằng EGCG có thể bảo vệ da khỏi lão hóa và nếp nhăn do tác động của tia cực tím (UV). Để tiêu thụ EGCG, có thể uống trà xanh hoặc sử dụng bổ sung EGCG cô đặc.
(3) Collagen
Collagen được quảng bá như một thực phẩm chức năng chống lão hóa giúp duy trì sự trẻ trung của làn da. Là một thành phần không thể thiếu trong cấu trúc da, collagen giúp duy trì độ đàn hồi và cấu trúc cho da. Khi quá trình lão hóa bắt đầu, sự sản xuất collagen giảm đi, dẫn đến sự mất mát collagen trong da và làm tăng tốc quá trình xuất hiện các dấu hiệu lão hóa như nếp nhăn.
Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng bổ sung collagen có thể giúp giảm các dấu hiệu lão hóa, bao gồm cả nếp nhăn và tình trạng da khô. Một ví dụ là một nghiên cứu năm 2019 với 72 phụ nữ, cho thấy việc bổ sung 2,5 gram collagen mỗi ngày trong 12 tuần, kết hợp với một số thành phần khác như biotin, đã cải thiện đáng kể độ hydrat hóa, độ nhám và độ đàn hồi của da.
Nghiên cứu khác trên 114 phụ nữ chỉ ra rằng việc điều trị bằng 2,5 gram peptide collagen trong 8 tuần giảm đáng kể nếp nhăn mắt và tăng lượng collagen trong da. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nhiều nghiên cứu về collagen thường được tài trợ bởi các công ty sản xuất sản phẩm collagen, điều này có thể ảnh hưởng đến độ tin cậy của kết quả nghiên cứu. Nên chú ý rằng có nhiều loại bổ sung collagen trên thị trường, bao gồm cả dạng bột và viên nang.
(4) Coenzyme Q10 (CoQ10)
Coenzyme Q10 (CoQ10) là một chất chống oxy hóa được sản xuất tự nhiên trong cơ thể, đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất năng lượng và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng mức độ CoQ10 giảm đi theo tuổi và việc bổ sung nó có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe của người già.
Ví dụ, một nghiên cứu với 443 người lớn tuổi đã chứng minh rằng việc bổ sung CoQ10 và selenium trong 4 năm đã cải thiện chất lượng cuộc sống, giảm tần suất việc nhập viện và làm chậm quá trình suy giảm hiệu suất thể chất và tinh thần.
Bổ sung CoQ10 không chỉ giúp giảm căng thẳng oxy hóa, mà còn hạn chế tình trạng tích tụ các gốc tự do và các phân tử phản ứng khác, từ đó làm chậm quá trình lão hóa và giảm nguy cơ phát triển các bệnh liên quan đến tuổi tác.
Tuy nhiên, mặc dù CoQ10 hứa hẹn như một chất bổ sung chống lão hóa, nhưng cần có thêm bằng chứng trước khi có thể khuyến nghị nó như một phương pháp tự nhiên để trì hoãn quá trình lão hóa. Đề xuất tham khảo ý kiến của một chuyên gia chăm sóc sức khỏe đáng tin cậy trước khi thực hiện bất kỳ quyết định nào.
(5) Nicotinamide riboside và nicotinamide mononucleotide
Nicotinamide riboside (NR) và nicotinamide mononucleotide (NMN) là các tiền chất của nicotinamide adenine dinucleotide (NAD+), một hợp chất quan trọng được tìm thấy trong mọi tế bào của cơ thể và tham gia vào nhiều quá trình quan trọng như chuyển hóa năng lượng, sửa chữa DNA, và biểu hiện gen.
Mức độ NAD+ giảm đi theo tuổi và sự giảm này được cho là liên quan đến suy giảm thể chất nhanh chóng và xuất hiện của các bệnh liên quan đến tuổi như Alzheimer. Các nghiên cứu trên động vật đã chỉ ra rằng việc bổ sung tiền chất NAD+ NMN và NR có thể khôi phục mức độ NAD+ và ngăn chặn suy giảm thể chất liên quan đến tuổi. Ví dụ, một nghiên cứu trên chuột già đã chứng minh rằng việc sử dụng NMN qua đường uống ngăn chặn sự biến đổi gen theo tuổi và cải thiện chuyển hóa năng lượng, hoạt động thể chất và độ nhạy insulin.
Nghiên cứu năm 2019 trên 12 nam giới ở độ tuổi trung bình 75 cũng chỉ ra rằng bổ sung 1 gram NR mỗi ngày trong 21 ngày tăng mức độ NAD+ trong cơ xương và giảm mức độ protein gây viêm trong cơ thể. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng một trong những tác giả của nghiên cứu này có liên quan đến công ty sản xuất chất bổ sung NR, có thể ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu.
Mặc dù một số nghiên cứu trên động vật đã đưa ra kết quả tích cực về việc bổ sung NR và NMN, cần thêm nhiều nghiên cứu trên con người để đưa ra những kết luận chắc chắn hơn về tác dụng chống lão hóa của NR và NMN.
(6) Crocin
Crocin là một sắc tố carotenoid màu vàng được tìm thấy trong nghệ tây, một loại gia vị phổ biến và quý giá thường được ưa chuộng trong ẩm thực của Ấn Độ và Tây Ban Nha. Nghiên cứu trên cả người và động vật đã chứng minh rằng crocin mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe, bao gồm khả năng chống ung thư, chống viêm, giảm căng thẳng và có tác dụng chống đái tháo đường.
Ngoài những tính chất đã được nêu trên, crocin còn được nghiên cứu về tiềm năng chống lão hóa và bảo vệ chống lại sự suy giảm tinh thần liên quan đến tuổi tác. Các nghiên cứu trên ống nghiệm và động vật gặm nhấm đã chứng minh rằng crocin đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn tổn thương thần kinh do tuổi tác bằng cách ức chế sản xuất các sản phẩm cuối glycation tiên tiến (AGEs) và các loại oxy phản ứng (ROS), những hợp chất đóng góp vào quá trình lão hóa.
Crocin cũng đã được chứng minh là giúp ngăn ngừa quá trình lão hóa trong tế bào da của con người bằng cách giảm viêm nhiễm và bảo vệ chống lại tổn thương tế bào do tác động của tia UV. Với việc xem xét nghệ tây như một trong những gia vị đắt nhất trên thế giới, một phương pháp hiệu quả để tăng lượng crocin là bằng cách bổ sung nghệ tây cô đặc.
(7) L-theanine
L-theanine là một axit amin tìm thấy chủ yếu trong một số loại trà, trong đó có trà xanh. Nó được biết đến với khả năng bảo vệ tinh thần và đã được nghiên cứu chỉ ra rằng nó có thể gia tăng tuổi thọ của giun tròn khoảng 5%.
(8) Đỗ quyên
Cây thuốc này được đánh giá cao với tính chất chống viêm và chống lão hóa mạnh mẽ. Một nghiên cứu trên ruồi giấm đã chứng minh rằng việc sử dụng bột Rhodiola rosea đã dẫn đến sự gia tăng 17% về tuổi thọ trung bình của chúng.
(9) Tỏi
Tỏi nổi tiếng với khả năng chống viêm và chống oxi hóa mạnh mẽ. Nghiên cứu trên ống nghiệm và động vật gặm nhấm đã chỉ ra rằng việc bổ sung thành phần này có thể ngăn chặn quá trình lão hóa da và hình thành nếp nhăn do tác động của tia UV.
(10) Astragalus
Astragalus mucanaceus, một loại thảo dược giảm căng thẳng phổ biến trong y học cổ truyền Trung Quốc, có khả năng chống lão hóa bằng cách giảm căng thẳng oxi hóa, kích thích hệ thống miễn dịch và ngăn chặn tổn thương tế bào.
(11) Fisetin
Fisetin, một hợp chất flavonoid được xem xét là có tiềm năng trị liệu, có khả năng tiêu diệt tế bào bạch cầu. Các nghiên cứu động vật gặm nhấm cho thấy rằng nó có thể giảm số lượng tế bào bạch cầu trong mô và kéo dài tuổi thọ.
(12) Resveratrol
Resveratrol, một polyphenol có trong nho, quả mọng, đậu phộng và rượu vang đỏ, có khả năng kích thích tuổi thọ bằng cách kích hoạt gen sirtuins. Nó đã được chứng minh là gia tăng tuổi thọ của ruồi giấm, nấm men, và tuyến trùng.
Bài viết liên quan: Lối sống ảnh hưởng tới lão hóa như thế nào?
Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê về 12 chất bổ sung chống lão hóa tốt nhất không phải ai cũng biết. Xin cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm theo dõi!