1. Điều kiện chung
Việc xét tốt nghiệp THPT được quy định tại Thông tư 15/2020/TT-BGDĐT cụ thể tại điều 42 - Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông được ban hành kèm theo về Công nhận tốt nghiệp THPT như sau:
Chia làm hai trường hợp:
- Trường hợp 1: Những thí sinh đủ điều kiện thi, tham gia dự thi và đạt điều kiện về kết quả công nhận tốt nghiệp thì sẽ được công nhận, gồm các điều kiện:
+ Điều kiện thứ nhất là thí sinh cần có đầy đủ điều kiện để dự thi
+ Không bị kỷ luật về hủy kết quả thi
+ Hoàn thành tất cả các bài thi về các môn thành phần của bài thi tổ hợp ĐKDT để xét công nhận tốt nghiệp; đồng thời kết quả của các bài thi đó đều đạt trên 1,0 điểm theo thang điểm 10 và có điểm xét tốt nghiệp từ 5,0 điểm trở lên
- Trường hợp hai: Những thí sinh đủ điều kiện dự thi nhưng được miễn thi tất cả các bài thi theo quy định thì vẫn được công nhận tốt nghiệp, bao gồm các điều kiện:
+ Thí sinh vẫn cần có đủ điều kiện để dự thi
+ Thí sinh thuộc một trong các trường hợp được miễn thi theo quy định của pháp luật
Trong đó,
- Thí sinh có đủ điều kiện dự thi được hiểu là các thí sinh có đầy đủ các điều kiện để dự thi. Điều kiện này phụ thuộc vào từng đối tượng dự thi, bao gồm:
+ Người đã học xong chương trình THPT trong năm tổ chức kỳ thi, phải đảm bảo việc đánh giá ở lớp 12 đạt hạnh kiểm xếp loại từ trung bình trở lên và học lực không thuộc loại kém. Đối với người học theo hình thức tự học có hướng dẫn thuộc chương trình GDTX và với người học thuộc diện không phải xếp loại hạnh kiểm thì không yêu cầu xếp loại hạnh kiểm.
+ Người học xong chương trình THPT nhưng chưa thi hoặc thi nhưng chưa tốt nghiệp THPT ở những năm trước thì phải đảm bảo lớp 12 đạt hạnh kiểm từ trung bình trở lên và học lực không bị xếp loại kém.
+ Trường hợp người học trước đó không đủ điều kiện dự thi do bị xếp loại kém về học lực ở năm lớp 12 thì phải tiến hành đăng ký và dự kỳ kiểm tra cuối năm học đối với một số môn học có điểm trung bình dưới 5,0 (năm) điểm tại trường phổ thông nơi học lớp 12 hoặc trường phổ thông nơi ĐKDT. Kèm theo đó là lần này cần đảm bảo trung bình môn của các môn kiểm tra khi tính lại sẽ đật đủ điều kiện về học lực theo quy định.
+ Trường hợp người dự thi là người đã có Bằng tốt nghiệp trung cấp thì phải đảm bảo học và thi đạt yêu cầu đủ số lượng các môn văn hóa THPT theo quy định của Luật giáo dục và các văn bản hướng dẫn khác của Bộ GDĐT
- Các trường hợp được miễn thi tất cả các bài thi của kỳ thi tốt nghiệp THPT bao gồm:
+ Người được triệu tập để tham gia kỳ thi chọn đội tuyển quốc gia dự thi Olympic khu vực các môn văn hóa.
+ Người trong đội tuyển tham gia các cuộc thi Olympic quốc tế hoặc khu vực về khoa học - kỹ thuật, văn hóa - văn nghệ
+ Người khuyết tật nặng hoặc đặc biệt nặng theo quy định của pháp luật; người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên hoặc con đẻ của người kháng chiến bị nhiễm chất độc và bản thân bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên
Như vậy có 3 trường hợp được miễn thi như trên nhưng khi thuộc các trường hợp đó thì cần phải có thêm những điều kiện cụ thể tùy theo trường hợp được áp dụng.
2. Các trường hợp đặc biệt được xét đặc cách
Về nội dung, điều kiện để thí sinh được xét đặc cách tốt nghiệp được quy định tại Điều 37 - Quy chế thi tốt nghiệp trung học phổ thông được ban hành kèm theo Thông tư 15/2020/TT-BGDĐT. Theo đó có ba nhóm trường hợp được đặc cách xét tốt nghiệp bao gồm: các trường hợp bất khả kháng; vận động viên đạt thành tích cao; những trường hợp đặc biệt khác.
2.1. Thí sinh gặp sự cố bất khả kháng
- Một trong những trường hợp thí sinh được đặc cách tốt nghiệp THPT là thí sinh đó gặp sự cố bất khả kháng bao gồm: bị tai nạn, bị ốm hoặc có việc đột xuất đặc biệt trước ngày thi không quá 10 ngày hoặc ngay trong buổi thi đầu tiên, không thể dự thi. Theo đó, các điều kiện để người học được đặc cách khi gặp phải một trong các trường hợp bất khả kháng đó như sau:
+ Người học thuộc vào các đối tượng dự thi theo quy định của pháp luật về đối tượng dự thi THPT
+ Đủ điều kiện dự thi theo yêu cầu của pháp luật
+ Xếp loại về học lực và hạnh kiểm cả năm ở lớp 12 đều từ khá trở lên
=> Như vậy người học thuộc các đối tượng dự thi, đủ điều kiện dự thi theo pháp luật nhưng gặp phải các trường hợp bất khả kháng kể trên sẽ được xét đặc cách tốt nghiệp khi có thành tích xếp loại về học lực cũng như hạnh kiểm của cả năm lớp 12 từ khá trở lên. Theo đó, người học cần chuẩn bị hồ sơ để được xét đặc cách tốt nghiệp và tiến hành theo thủ tục xét đặc cách
- Hồ sơ xét đặc cách tốt nghiệp trong trường hợp này bao gồm:
+ Hồ sơ nhập viện và ra viện của thí sinh do bệnh viện cấp huyện trở lên cấp (sử dụng đối với trường hợp thí sinh bị tai nạn, bị ốm)
+ Xác nhận của UBND cấp xã nơi thí sinh cư trú (sử dụng khi thí sinh có việc đột xuất đặc biệt)
+ Biên bản đề nghị xét đặc cách tốt nghiệp THPT của trường phổ thông nơi thí sinh ĐKDT
+ Hồ sơ minh chứng về xếp loại học lực và hạnh kiểm của lớp 12
2.2. Vận động viên đạt thành tích cao
- Vận động viên là một trong những nhóm đối tượng đặc biệt được đặc cách xét tốt nghiệp THPT mà không cần điều kiện kèm theo về thời gian, học lực hay hạnh kiểm như của thí sinh dự thi THPT. Tuy nhiên, để có thể được đặc cách xét tốt nghiệp thì cần đáp ứng các điều kiện như sau:
+ Đạt thành tích xuất sắc trong các giải thi đấu quốc gia hoặc quốc tế
+ Thời gian thi tốt nghiệp THPT trùng với thời gian vận động viên tập huấn ở nước ngoài hoặc đang tham dự thi đấu tại các giải thi đấu thể thao quốc tế.
=> Như vậy, vận động viên muốn được đặc cách xét tốt nghiệp THPT thì cần phải đạt được thành tích xuất sắc trong các giải thi đấu quốc gia hoặc quốc tế và trong thời gian tổ chức thi THPT thì vận động viên đó đang tham dự thi đấu tại các giải thể thao quốc tế.
2.3. Trường hợp đặc biệt khác
Hai trường hợp được đặc cách xét tốt nghiệp kể trên đều là hai trường hợp thí sinh không thể tham gia thi THPT vì lý do bất khả kháng dẫn đến việc không thể tham dự kỳ thi. Vậy cần đặt ra câu hỏi khi thí sinh đã tham dự một số bài thi thì có thể được đặc cách nữa hay không?
- Thí sinh đã tham dự một số bài thi vẫn có thể được đặc cách xét tốt nghiệp THPT tuy nhiên cần phải nằm trong trường hợp bất khả kháng khiến không thể dự thi các số môn còn lại theo lịch thi đã được tổ chức và cần đáp ứng một số điều kiện kèm theo.
- Căn cứ vào Khoản 2 Điều 37 về Đặc cách thi tốt nghiệp thì thí sinh đủ điều kiện dự thi theo quy định mà đã thi ít nhất một bài thi sau đó bị ốm, bị tai nạn hoặc gặp việc đột xuất đặc biệt khiến cho việc tiếp tục dự thi là không thể thì sẽ được xem xét đặc cách tốt nghiệp. Điều kiện kèm theo bao gồm:
+ Điểm số của những bài thi đã thi đạt được từ 5,0 (năm) điểm trở lên
+ Học lực theo xếp loại của năm lớp 12 từ trung bình trở lên
+ Hạnh kiểm năm lớp 12 được xếp loại khá trở lên
- Hồ sơ để xét đặc cách trong trường hợp này bao gồm:
+ Đơn đề nghị xét đặc cách
+ Hồ sơ nhập và ra viện của thí sinh do bệnh viện từ cấp huyện trở lên cấp (dùng trong trường hợp bị ốm, bị tai nạn)
+ Xác nhận của UBND cấp xã nơi cư trú về việc xác nhận có việc đột xuất đặc biệt
+ Hồ sơ chứng minh về xếp loại học lực và hạnh kiểm của năm lớp 12
=> Như vậy, nếu để được xét đặc cách tốt nghiệp thì tùy vào từng các trường hợp cụ thể sẽ cần xem xét xem mình có đáp ứng đầy đủ các điều kiện thuộc trường hợp đó hay không và tiến hành chuẩn bị hồ sơ để được đặc cách xét tốt nghiệp.
3. Quy trình xét đặc cách
- Ngoài việc đáp ứng đủ các điều kiện và chuẩn bị đầy đủ hồ sơ để xét đặc cách tốt nghiệp, thì thí sinh muốn được xét cần phải đảm bảo nộp hồ sơ xét đúng hạn theo pháp luật quy định. Việc xét đặc cách được thực hiện đúng theo quy trình, thủ tục xét như sau:
+ Bước 1: trong vòng 07 ngày sau buổi thi cuối cùng của kỳ thi tốt nghiệp, thí sinh muốn xét đặc cách phải nộp hồ sơ xem xét đặc cách tốt nghiệp cho Thủ trưởng đơn vị nơi thí sinh ĐKDT.
+ Bước 2: Thủ trưởng đơn vị nơi thí sinh ĐKDT chịu trách nhiệm thu nhận và chuyển giao hồ sơ đặc cách lên cho sở GDĐT
+ Bước 3: Hội đồng xét công nhận tốt nghiệp THPT xem xét, quyết định đặc cách cho thí sinh dựa trên hồ sơ và các quy định về điều kiện xét của từng trường hợp.
Trên đây là những thông tin chúng tôi thu thập và cung cấp về các trường hợp đặc cách tốt nghiệp THPT gửi tới quý bạn đọc. Nếu có thêm thắc mắc hay có câu hỏi nào cần giải đáp, hãy liên hệ với chúng tôi qua Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 19006162 hoặc qua email lienhe@luatminhkhue.vn. Chúng tôi cam kết đáp ứng mọi nhu cầu của quý khách một cách nhanh chóng và chất lượng.
