1. Hạt kê là gì?
Hạt kê là hạt của cây kê, có nguồn gốc từ Ấn Độ. Ngày nay, loại cây này được trồng chủ yếu ở các nước châu Á và châu Phi. Ở Việt Nam, kê cũng được du nhập vào khá sớm và được trồng ở các tỉnh đồng bằng Bắc bộ như Hà Nội, Hải Dương, Ninh Bình,…Đây là loại cây trồng có phát triển nhanh, thích nghi mạnh và chịu được điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Kê sinh trưởng mạnh mẽ và có thời gian gieo trồng ngắn, từ khi gieo trồng đến khi thu hoạch chỉ vỏn vẹn 3 tháng. Kê được trồng chủ yếu để lấy hạt làm lương thực và thức ăn cho gia súc. Các nhà khoa học đã chứng minh được hàm lượng chất dinh dưỡng có trong những hạt kê màu vàng và công dụng của chúng. Vì vậy, hạt kê trở nên phổ biến và được sử dụng nhiều vào các bữa ăn hằng ngày.
Cũng giống như lúa mỳ, hạt kê có vỏ màu nâu xám, khi bóc vỏ, lộ ra những hạt tròn tròn màu vàng nhạt bên trong. Tuy nhỏ nhưng hạt kê có thành phần dinh dưỡng cao. Trong mỗi hạt kê có chứa 73% hydrat carbon( chất bột), 10,8% protein và 2,9% lipid. Các acid amin được giải phóng do sự lên men thấp hơn ở sữa và lúa mì. Hàm lượng vitamin B1, B2 có trong hạt kê cao hơn từ 1 – 1,5 lần so với lúa gạo. Ngoài ra, trong hạt kê còn có chứa nhiều nguyên tố vi lượng khác như methionine (một amino axit thiết yếu).
2. Giá trị dinh dưỡng có trong hạt kê
Hạt kê được sử dụng để cung cấp dinh dưỡng cơ bản cho con người. Mỗi 100 gram kê có chứa 378 calo năng lượng, 4,2 gam chất béo tổng số trong đó chất béo bão hòa là 0,7 gram, tổng lượng carbohydrate là 73 gram, chất xơ là 8,5 gram, hàm lượng protein là 11 gram, folate là 85 mcg, niacin là 4,720 mg, Pantothenic axit là 0,848 mg, Riboflavin là 0,290 mg, Thiamine là 0,421 mg, Vitamin B6 là 0,384 mg, Vitamin E 0.05 mg, Tocopherol alpha là 0,05 mg, Vitamin K là 0,9 mcg, Canxi là 1%, sắt nội dung là 17%, đồng là 38%, magiê là 28%, mangan là 82%, phốt pho là 28%, kalilà 4%, Selenium là 4%, Kẽm là 11
3. Tác dụng của hạt kê đối với sức khỏe
Hạt kê là một loại ngũ cốc có chứa nhiều thành phần dinh dưỡng như tinh bột, protein, lipid, rất giàu hàm lượng khoáng chất Canxi, Photpho, đặc biệt có hàm lượng sắt rất cao, các loại Vitamin nhóm B như B1, B2... Là những thành phần rất có lợi cho sức khỏe. Cho nên việc ăn thường xuyên hạt kê rất tốt cho cơ thể, đặc biệt những người kém hấp thu, mới ốm dậy.
Hạt kê có tác dụng lợi tiểu, ngăn ngừa sỏi thận, tiểu đường và tiêu chảy, là thực phẩm tốt cho người đau dạ dày khó tiêu, hôi miệng, tỳ vị hư nhược. Ngoài ra, hạt kê còn là thực phẩm tốt cho người bị phong thấp, làm dịu cơn đau khi sinh nở. Hạt kê bổ dưỡng, dễ tiêu hóa. Kê nguyên hạt chứa carbohydrate, protein, lipid, canxi, phốt pho, đường, vitamin B. Vị ngọt, tính mát, kiện tỳ, bổ can thận. Bên cạnh đó hạt kê còn có rất nhiều công dụng như:
Cung cấp canxi cần thiết cho cơ thể
Hạt kê là một loại ngũ cốc có chứa hàm lượng canxi rất cao, khác hẳn với các loại ngũ cốc thông thường. Đây được coi là thực phẩm tốt cho sự phát triển và sức khỏe của hệ xương. Chúng có tác dụng tốt trong việc ngăn ngừa loãng xương, hạn chế tình trạng đau nhức xương trong cơ thể. Bên cạnh đó, hàm lượng canxi này còn có vai trò rất quan trọng đối với hệ thần kinh. Chúng có thể giúp ích cho việc cải thiện trí nhớ, cải thiện tình trạng suy nhược thần kinh
Tốt cho hệ tiêu hóa
Trong Đông y, hạt kê có tác dụng ích vị, kiện tỳ nên rất thích hợp cho những người gặp phải các tình trạng như ăn không ngon miệng, tiêu chảy, hấp thụ kém... Thường xuyên sử dụng loại hạt này có thể giúp bạn cải thiện hệ tiêu hóa, giúp hệ tiêu hóa hoạt động khỏe mạnh hơn.
Ổn định đường huyết:
Hạt kê rất giàu chất xơ và polysacarit không chứa tinh bột, hai loại carbs khó tiêu giúp kiểm soát lượng đường trong máu. Loại ngũ cốc này cũng có chỉ số đường huyết (GI) thấp, nó không có khả năng làm tăng lượng đường trong máu của bạn. Đây là loại hạt có chỉ số đường huyết thấp, có lượng chất xơ cao hơn so với một số loại hạt ngũ cốc khác, cho nên giúp bổ sung đủ dinh dưỡng nhưng không gây tăng đường huyết. Món cháo kê là lựa chọn tuyệt vời cho bữa ăn phụ của người tiểu đường.
Bổ máu:
Hàm lượng chất sắt trong hạt kê cũng khá cao mà sắt lại là thành phần quan trọng trong quá trình tạo hồng cầu. Chính vì thế, sử dụng hạt kê thường xuyên có thể giúp ích cho những người bị thiếu máu do thiếu sắt, đặc biệt là phụ nữ sau sinh
Có thể giúp giảm Cholesterol
Hạt kê chứa chất xơ hòa tan, tạo ra chất nhớt trong ruột của bạn. Đổi lại, điều này bẫy chất béo và giúp giảm mức cholesterol. Ngoài ra, protein kê có thể giúp giảm cholesterol. Việc ăn protein hạt kê có thể giảm mức chất béo trung tính và tăng đáng kể mức cholesterol adiponectin và HDL (tốt).
Điều trị suy nhược cơ thể
Hạt kê rất tốt cho những người thường xuyên mệt mỏi, gây yếu, ăn ngủ kém, mới ốm dậy vì trong hạt kê chứa hàm lượng sinh tố B và các chất vi lượng cần thiết cho quá trình phục hồi sức khỏe. Theo đông y thì người mới ốm dậy rất cần được bồi bổ tỳ vị, vì đây là cơ quan trọng trong dễ bị tổn thương, mà hạt kê lại có công hiệu bổ tỳ vị rất tốt.
Phù hợp với chế độ ăn không có
Hạt kê là một loại ngũ cốc không chứa gluten, khiến chúng trở thành lựa chọn khả thi cho những người mắc bệnh celiac hoặc những người theo chế độ ăn không có gluten. Gluten là một loại protein tự nhiên có trong các loại ngũ cốc như lúa mì, lúa mạch và lúa mạch đen. Những người mắc bệnh celiac hoặc nhạy cảm với gluten không celiac phải tránh ăn vì nó gây ra các triệu chứng tiêu hóa có hại, chẳng hạn như tiêu chảy và kém hấp thu chất dinh dưỡng.
Ngăn ngừa ung thư
Trong hạt kê có chứa hàm lượng chất chống oxy hóa cao nhất là các hợp chất phenolic, catechin và axit ferulic. Những chất này có tác dụng chống oxy hóa cao bảo vệ tế bào trong cơ thể khỏi các gốc tự do. Nhờ vậy, sử dụng hạt kê đúng cách, đủ liều lượng có tác dụng ngăn ngừa ung thư. Các chất này được tìm thấy nhiều trong loại kê có vỏ màu sẫm như kê trắng, kê ngón tay, kê đuôi chồn.
Bảo vệ sức khỏe
Kê là một nguồn cung cấp sắt và canxi dồi dào. Sắt cần thiết cho việc duy trì sức khỏe của cơ bắp. Nó được tìm thấy trong các mô cơ và vận chuyển oxy cần thiết cho sự co cơ. Sự thiếu hụt chất sắt dẫn đến cơ mất độ đàn hồi và săn chắc và có thể gây ra thiếu máu
Một tác động nghiêm trọng khác của lượng sắt trong máu thấp gây ra hội chứng chân không yên, có liên quan đến co thắt cơ. Đối với sức khỏe xương tốt, canxi và phốt pho đóng một vai trò quan trọng. Nó cũng giúp điều trị tất cả các loại viêm trong xương. Viêm khớp, viêm cột sống và các chứng viêm xương khác có thể được khắc phục bằng cách bổ sung kê đuôi chồn trong chế độ ăn uống của bạn. Hạt kê nảy mầm giúp chống lại các bệnh như loãng sương và có thể giảm nguy cơ gãy xương.
4. Một số cách chế biến hạt kê
Cháo hạt kê
Cháo hạt kê là một trong những cách chế biến phổ biến nhất, được nhiều người thực hiện nhất. Bạn có thể biến tấu món cháo hạt kê này theo sở thích của mình, có thể nấu cháo hạt kê chay, nấu cùng khoai lang, với táo tàu hoặc thịt gà, thịt bò tùy ý. Trước khi nấu, bạn nhớ ngâm hạt kê vào nước khoảng 1 tiếng để hạt kê nở mềm, sau đó, loại bỏ những hạt kém chất lượng, rửa sạch là có thể chế biến được rồi.
Cơm hạt kê
Cách chế biến này được nhiều người ăn kiêng, bị bệnh tiểu đường rất yêu thích. Bạn dùng hạt kê nấu như nấu cơm thông thường cho tới khi chín là có thể sử dụng được rồi. Hoặc để đổi vị thì bạn có thể nấu kết hợp với các loại nấm, rau củ quả để ngon miệng hơn
Cháo kê gà
Hạt kê vo sạch ngâm khoảng 1 giờ cho mềm, thịt gà luộc chín. Vớt gà ra cho khô rồi xé nhỏ, đồng thời cho hạt kê đã ngâm vào nước luộc gà nấu lửa nhỏ, cần khuấy liên tục để tránh bị cháy. Khi hạt kê chín thì cho gà vào và cho gia vị vừa ăn. Cháo hạt kê thịt gà là món ăn bổ dưỡng rất tốt cho người gầy yếu, mệt mỏi, chán ăn, mới ốm dậy, phụ nữ sau sinh ít sữa...
Xem thêm: Sử dụng cam thảo hàng ngày có tốt không?
