1. Thành phần dinh dưỡng của quả vải thiều
Quả vải được du nhập vào Việt Nam từ khoảng cuối thế kỉ 19, đầu thế kỉ 20. Từ một cây vải nhỏ ở Thanh Hà, hiện nay, chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp những vườn vải trĩu quả ở nhiều nơi như Lục Ngạn, Bắc Giang, Hải Dương. Có tích truyền rằng, Dương Quý Phi vì quá yêu thích loại trái này đã ban cho nó cái tên “phi tử tiếu” (nụ cười quý phi). Sử sách lưu lại, vải thiều “mã ngoài như lụa hồng, tơ tía, thịt vải như thủy tinh, như giáng tuyết”.
Quả vải là một trong những loại trái cây được trồng nhiều và phổ biến ở Việt Nam, một phần là do thời tiết mát mẻ phù hợp với việc trồng các loại cây này. Vải ở Việt Nam thì có giá thành khá rẻ đặc biệt là khi vào mùa thì vải thường được bán với mức giá từ 10 nghìn đồng đến 30 nghìn đồng trên một kg. Mùa vải thường kéo dài trong hơn một tháng, thường bắt đầu từ giữa tháng 5 tới giữa tháng đến đầu tháng 7. Và từ giữa tháng 6 đến đầu tháng 7 là thời điểm chính để thu hoạch trong năm.
Quả vải bao gồm chủ yếu là nước (82%) và carbs (16.5%). Trong 100 gram quả vải thiều tươi có các chất dinh dưỡng: Calo: 66; Carbs: 16.5 gram; Chất đạm: 0.8 gram; Đường: 15.2 gam; Chất béo: 0.4 gam; Chất xơ: 1.3 gram.
Vitamin C: Đây được coi là loại vitamin dồi dào nhất trong quả vải thiều. Ước tính, một quả vải sẽ cung cấp khoảng 9% lượng khuyến nghị hàng ngày (RDI) cho vitamin C.
Kali: Lượng kali dồi dào trong quả vải sẽ giúp bạn cải thiện được sức khỏe tim mạch vô cùng hiệu quả.
Đồng: Vải thiều là một nguồn cung cấp đồng tuyệt vời. Tình trạng thiếu chất đồng có thể gây ra các tác động xấu cho sức khỏe tim mạch của bạn.
Ngoài vitamin nhóm B, C, E, K, beta carotene, trong trái vải còn chứa epicatechin và rutin. Những thành phần này góp phần phòng chống các bệnh mãn tính, kháng viêm, kiểm soát huyết áp.
Tuy nhiên thì quả vải thiều có hàm lượng đường khá cao, cho nên những người mà bị béo phì hoặc là bị bệnh tiểu đường thì nên hạn chế ăn vải vì nó không có tốt cho sức khỏe. Vải thiều không chỉ ngon mà còn cung cấp nhiều lợi ích cho sức khỏe, bao gồm việc cung cấp vitamin và khoáng chất quan trọng và hỗ trợ trong việc duy trì cơ thể khỏe mạnh.
2. Tác dụng của vải thiều đối với sức khỏe con người
Vải thiều có nhiều lợi ích cho sức khỏe con người do chứa nhiều dưỡng chất quan trọng. Dưới đây là một số lợi ích của vải thiều đối với sức khỏe:
Cung cấp vitamin C: Vải thiều là nguồn tốt của vitamin C, một chất chống oxy hóa quan trọng giúp bảo vệ tế bào khỏi sự tổn thương của gốc tự do. Nó cũng giúp củng cố hệ miễn dịch và giảm nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng.
Chất chống oxy hóa: Vải thiều chứa các hợp chất chống oxy hóa như polyphenol và flavonoid, giúp bảo vệ tế bào khỏi sự tổn thương do các gốc tự do. Điều này có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến việc tổn thương tế bào, như bệnh tim mạch và ung thư.
Ngăn ngừa rụng tóc: Theo đó thì vitamin C có trong vải chiếm tỷ lệ lớn theo đó thì đây là loại vitamin có vai trò tích cực trong việc bảo vệ và ngăn ngừa các gốc tự do gây hại cho tóc. Bên canhj đó thì đảm bảo cung cấp đủ máu đến với nang tóc.
Phòng chống ung thư: Cùi vải (điều mà bạn gọi là hạt vải) chứa nhiều hợp chất flavonoid, polyphenol và các chất kháng oxy hóa, và nghiên cứu đã cho thấy rằng các chất này có khả năng chống lại sự phát triển của tế bào ung thư và giúp bảo vệ tế bào khỏi sự tổn thương của các gốc tự do. Trong một số nghiên cứu, flavonoid và polyphenol trong hạt vải được kết nối với khả năng ngăn chặn sự lan truyền của tế bào ung thư. Đối với bệnh nhân đang trong quá trình hóa trị, việc tiêu thụ hạt vải có thể giúp hạn chế một số tác hại mà phương pháp trị liệu này có thể gây ra. Chẳng hạn, hóa trị thường gây ra tác động phụ như mệt mỏi, buồn nôn và suy giảm sức kháng. Hạt vải có thể giúp cung cấp năng lượng và các chất dinh dưỡng cần thiết, đồng thời chất chống oxy hóa trong hạt vải có thể giúp bảo vệ tế bào khỏi sự tổn thương do hóa trị.
Điều hòa huyết áp: potassium (kali) là một khoáng tố cần thiết cho cơ thể, đặc biệt quan trọng cho việc kiểm soát huyết áp. Một lượng kali đủ trong chế độ ăn uống có thể giúp giảm nguy cơ bệnh tim mạch và huyết áp cao. Một chén vải cung cấp khoảng 325 mg kali, và một người trưởng thành thường cần khoảng 2000-2500 mg kali mỗi ngày để duy trì sức khỏe tốt và kiểm soát huyết áp. Bên cạnh đó, việc trái vải có hàm lượng sodium (natri) thấp là một điểm mạnh trong việc kiểm soát huyết áp. Natri có thể góp phần làm tăng huyết áp bởi sự giữ nước và tăng mức natri trong máu. Do đó, ăn các loại thực phẩm giàu kali như vải và hạn chế sodium trong chế độ ăn uống có thể giúp duy trì huyết áp ổn định và làm giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và bệnh huyết áp cao.
3. Một số lưu ý khi ăn vải thiều để bảo vệ sức khỏe
Khi sử dụng quả vải thiều, hãy lưu ý các điểm sau đây để đảm bảo an toàn và tận hưởng hương vị tốt nhất của quả này:
Rửa sạch: Trước khi ăn hoặc chế biến vải thiều, hãy rửa sạch chúng dưới nước lạnh để loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và các hạt còn lại trên bề mặt. Thông thường thì vải thiều được trồng ngoài vườn và quá trình vận chuyển đi lại rất là mất thời gian cho nên trong quá trình vận chuyển thì không thể nào tránh khỏi bị bám những bụi bẩn. Theo đó thì bạn nên rửa sạch vải thiều trước khi sử dụng nó. Ví dụ như bạn có thể cắt quả vải khỏi chùm vải rồi ngâm quả vải vào trong nước muối để có thể loại bỏ sâu và bám bụi bẩn.
Loại bỏ hạt: Một số loại vải thiều có hạt lớn bên trong. Bạn có thể loại bỏ hạt này trước khi ăn để tránh bị nuốt phải. Đối với trẻ em khi ăn vải thiều thì nên bóc cùi vải ra tách hạt trước khi cho trẻ em tránh tình trạng là bị hóc hạt.
Kiểm tra trạng thái: Khi chọn vải thiều, hãy kiểm tra trạng thái của quả. Chọn những quả có màu sắc đẹp, không có vết thâm, nứt, hay mục nát. Vải thiều cần phải có màu đỏ tươi hoặc hồng tươi, tùy thuộc vào loại.
Bảo quản: Vải thiều thường tươi ngon nhất khi được bảo quản ở nhiệt độ phòng hoặc trong tủ lạnh. Nếu bạn không tiêu thụ hết quả sau khi cắt, hãy bọc kín lại và đặt trong tủ lạnh để giữ tươi lâu hơn.
Chế biến: Vải thiều có thể được ăn tươi, được dùng để làm nước ép, chế biến thành mứt, hoặc sử dụng trong các món tráng miệng như nước sốt hoặc mousse. Bạn có thể thử nghiệm với nhiều công thức khác nhau để tận hưởng hương vị độc đáo của quả này. Bởi đây là loại quả có thể chế biến một cách đa dạng. Tuy nhiên thì chỉ ăn mình vải thiều thì bạn nên cho vải vào trong ngăn mát tủ lạnh để bảo quản, theo đó thì vào thời tiết mùa hè nóng bức thì có thể tận hưởng hết được hương vị thơm ngon và mát lạnh của quả vải.
Chú ý đối với người dị ứng: Một số người có thể bị dị ứng đối với vải thiều hoặc các loại quả có hạt. Nếu bạn hoặc ai đó trong gia đình có tiền sử dị ứng thực phẩm, hãy cân nhắc trước khi tiêu thụ vải thiều.
Sử dụng trong khẩu phần ăn cân đối: Vải thiều có giá trị dinh dưỡng cao về vitamin và khoáng chất, nhưng cũng có nhiều đường. Hãy sử dụng nó trong khẩu phần ăn cân đối để tránh tăng cân không kiểm soát.
Những người mắc bệnh đái thái đường thì không nên ăn vải. Bởi vì trong cùi quả vải thiều có nhiều đường glucoza, nếu ăn nhiều lượng lớn vải tươi một lúc có thể khiến lượng lớn đường glucoza vào máu vượt quá khả năng hấp thu chuyển hóa của gan. Khi lượng đường glucoza tăng đột biến, dễ làm tăng đường huyết nhanh, điều này rất không có lợi cho những người bị đái tháo đường.
lượng đường cao trong quả vải khi đi vào cơ thể có thể khiến bạn bị rôm sảy, mụn nhọt, thậm chí có trường hợp dẫn tới những phản ứng tiêu cực như tiêu chảy, đau đầu, chóng mặt, chân tay bủn rủn...
Tận hưởng vải thiều với các lưu ý này sẽ giúp bạn cảm nhận hương vị tốt nhất của quả này và đảm bảo an toàn cho sức khỏe của bạn.
Tham khảo thêm: Công dụng của cây lá lốt đối với sức khỏe
