1. Rau đắng là rau gì
Rau đắng còn được gọi là rau xương cá, thuộc họ rau răm. Đây là loại cây thân thảo, chiều cao khoảng 10cm, có màu đỏ tím, thân và cành nhẵn, mọc tỏa tròn gần sát mặt đất. Cây rau đắng mọc hoang ở nhiều nơi, bao gồm đồng bằng, trung du và vùng núi thấp ở nước ta. Nó được xem là một thành phần trong nhiều phương thuốc Y Học Cổ Truyền.
Rau đắng có các thành phần gồm tinh dầu, oxalic, axit silicic, galic, cafeic, các glycosid, các dẫn chất polyphenol, dẫn chất anthranoid, các axit amin và các loại đường, chất nhầy,... Nó thường được ăn sống hoặc sấy khô và sử dụng như nhiều loại thảo dược khác. Ở nước ta, rau đắng có 2 loại: Rau đắng đất và rau đắng biển. Tuy có vị giống nhau nhưng chúng lại có những ưu điểm riêng về công dụng đối với sức khỏe. Đặc điểm của 2 loại rau đắng này như sau:
Rau đắng đất: Là loài thân thảo mọc bò trên mặt đất, tỏa tròn gần sát mặt đất, thân màu đỏ tím, có thể cao tới 10 - 30cm. Ăn rau đắng đất có tác dụng gì? Rau đắng đất trong Đông y có các tên gọi như cây càng tôm, biển súc, cây xương cá với vị đắng, tính bình và không độc, có công dụng lợi tiêu hóa, lợi tiểu, trừ thấp nhiệt và sơ can. Người bị tiểu gắt buốt, sỏi thận, nóng trong người, ăn uống khó tiêu,... đều có thể sử dụng loại rau này. Đồng thời, nó cũng giàu vitamin C, tăng sức đề kháng cho cơ thể, tăng khả năng chống lại bệnh tật, kể cả các bệnh tim mạch và ung thư;
Rau đắng biển: Thường phát triển ở khu vực đầm lầy, bãi cỏ nơi có hơi ẩm hoặc mọc ở bờ ruộng nên còn được gọi là rau đắng đồng. Đây là loài thân thảo mọc bò, thân nhẵn có rễ, dài 10 - 40cm. Theo Y Học Cổ Truyền Việt Nam, rau đắng biển còn có tên gọi khác là cây ruột gà, rau sam trắng, rau sam đắng hoặc cây ba kích, có vị đắng, tính mát, giúp thanh nhiệt, tiêu độc, tiêu thũng và lợi tiểu. Nó được sử dụng để sắc uống chữa ho, trị chứng tiểu gắt, tiểu buốt, đi cầu khó. Ngoài ra, rau đắng biển còn có nhiều chất có lợi cho sức khỏe, tốt cho tuần hoàn não, tăng trí nhớ, giảm mệt mỏi tinh thần, hỗ trợ điều trị bệnh động kinh.
2. Các loại rau đắng
Rau đắng biển
Có tên gọi khoa học là Bacopa monnieri L. Thường phát triển ở những khu vực đầm lầy, bãi cỏ hoang có hơi ẩm hay nằm pha lẫn với các loại cỏ thấp ở ngoài bờ ruộng nên người ta còn gọi là rau đắng đồng. Đây là loài cây thân thảo sống dai, mọc bò, thân nhẵn mang rễ, dài 10 - 40cm, mang những cành mềm mọc đứng. Lá mọc đối không cuống, hình thuôn, tù, dài 8 - 12mm, rộng 3 - 5mm. Hoa mọc riêng lẻ màu trắng. Quả nang hình trứng, nhẵn, hạt nhỏ, có góc cạnh. Mùa hoa khoảng tháng 4 - 6.
Theo y học cổ truyền Việt Nam, rau đắng biển hay còn gọi là cây ruột gà, cây ba kích, rau sam trắng hay rau sam đắng. Có tính mát, vị đắng, có khả năng thanh nhiệt tiêu độc, lợi tiểu, tiêu thũng. Người dân thường dùng để sắc uống chữa ho, làm thuốc trị các chứng tiểu gắt buốt, đi cầu khó. Dùng dưới dạng thuốc phơi khô 6 - 12g sắc uống mỗi lần. Không thua kém gì so với rau đắng đất, thành phần có trong rau đắng biển cũng sở hữu khá nhiều các chất có lợi cho sức khỏe như: các loại alkaloid và saponin. Các yếu tố này tác động rất tốt trên hệ thống tuần hoàn não, tăng cường dẫn truyền xung động thần kinh, chống lại hiện tượng oxy hóa của tế bào não. Trong nền y học cổ truyền của Ấn Độ cũng đã từng đề cập đến loại thực vật này vì chúng có khả năng giúp người dùng tăng trí nhớ, giảm sự mệt mỏi tinh thần, có tác dụng làm người trở nên tỉnh táo hơn, đồng thời ở người mắc bệnh động kinh nó cũng có hiệu quả ngăn ngừa sự tái diễn của cơn động kinh.
Rau đắng đất
.jpg)
Có tên khoa học là Polygonum aviculare L. Là loài cây thân thảo mọc bò trên mặt đất, thân và cành mọc tỏa tròn gần như sát mặt đất, đôi khi mọc cao tới 10 - 30cm, màu đỏ tím. Chúng sống quanh năm, có thân nhỏ nhiều đốt, lá nhỏ mọc so le, có bẹ chìa, phiến lá dài 1,5 - 2cm, rộng 0,4cm. Hoa nhỏ màu hồng tím, mọc tụ lại khoảng 1 - 5 hoa ở kẽ lá.Quả ở cạnh, chứa một hạt đầu đen. Mùa hoa khoảng tháng 5 - 6. Người ta thường thu hái toàn cây, sử dụng thân và lá còn tươi hoặc đem phơi khô sử dụng dần.
Trong Đông y, rau đắng đất hay còn gọi là biển súc, cây càng tôm, cây xương cá. Có vị đắng, tính bình, không độc, có tác dụng lợi tiêu hóa, khai vị, lợi tiểu, trừ thấp nhiệt, sơ can. Những trường hợp có thể sử dụng để trị bệnh như: tiểu gắt buốt, sỏi thận, ăn uống kém tiêu, nóng trong người, hạ sốt, mát gan.
Rau đắng đất có chứa hàm lượng vitamin C khá cao, khi sử dụng giúp tăng cường sức đề kháng cho cơ thể, làm bền vững thành mạch. Ngoài ra còn có một số chất có lợi cho sức khỏe như: tanin, saponin, flavonoid, alkaloid và sesquiterpene. Các thành phần này kháng khuẩn rất tốt, có thể chống lại một số vi khuẩn gram âm và gram dương. Những người đang bị ho, sốt, cảm lạnh, mụn nhọt, nhiễm trùng đường tiết niệu hay tiêu hóa dùng rau đắng đất cũng giúp tăng cường khả năng chống lại bệnh tật.
3. Giá trị dinh dưỡng của rau đắng đối với sức khỏe
Giảm nguy cơ rối loạn nhận thức
Các chất trong rau đắng giúp giảm nguy cơ rối loạn nhận thức ở người già, bao gồm cả chứng mất trí và bệnh Alzheimer. Rau đắng kích thích sản sinh các phản ứng sinh học trung hòa mới trong cơ thể, làm giảm tình trạng stress, giúp người già thêm minh mẫn.
Lợi tiểu
Một trong những công dụng rõ rệt nhất ở loại rau này chính là lợi tiểu. Với những người hay bị tiểu buốt, chỉ cần sử dụng rau đắng sẽ làm dịu cơn đau và trị khỏi bệnh tình. Áp dụng phương pháp sau: Lấy một nắm khoảng 20g rau đắng phơi khô, sau đó đem sắc lên lấy thuốc uống sau mỗi bữa ăn. Sử dụng bài thuốc này liên tục trong 1 tuần sẽ thấy được kết quả rõ rệt.
Chống ung thư, thoái hóa thần kinh
Các chất chống có trong rau đắng có thể loại bỏ các gốc tự do là sản phẩm phụ nguy hiểm có thể làm các tế bào bị chết hoặc đột biến thành ung thư. Theo một số nghiên cứu thì rau đắng có khả năng chống lại loại độc tố nguy hiểm, gọi là acrylamide. Acrylamide gắn liền với các bệnh thoái hóa thần kinh. Vì vậy rau đắng xứng đáng được bổ sung vào danh sách các thực phẩm chống lại bệnh này.
Giảm căng thẳng, lo âu
Khi cảm thấy căng thẳng và lo lắng, bạn có thể nhai vài cọng rau đắng để xua tan cảm giác này, giúp người dùng giữ được trạng thái bình tĩnh và thoải mái.
Chống oxy hóa
Rau đắng có các chất chống oxy hóa giúp loại bỏ các gốc tự do gây nguy hiểm trong quá trình trao đổi chất từ đó giúp ngăn ngừa quá trình lão hóa một cách hiệu quả. Từ đó, loại rau này có tác dụng quét dọn các gốc tự do trong cơ thể, rất có lợi đối với người bệnh ung thư, Parkinson và tim mạch.
Nâng cao sức đề kháng
Trong rau đắng có chứa hàm lượng vitamin C khá cao như saponin, tanin, flavonoid,... giúp chống lại các virus, vi khuẩn gây bệnh và kéo dài thời gian hoạt động của hệ miễn dịch.
Điều trị bệnh động kinh
Lá rau đắng có tác động tích cực tới các phản ứng trung hòa nên rất tốt đối với hệ thần kinh. Ăn rau đắng có thể phòng ngừa được các cơn động kinh và các dạng bệnh về thần kinh khác như chứng đau dây thần kinh, rối loạn lưỡng cực,...
Giảm street
Khi bị căng thẳng hoặc lo âu, hãy thử nhai vài cọng rau đắng để cải thiện triệu chứng nhé. Lý do là nhờ có các hoạt chất chứa trong loại rau này có khả năng kiểm soát tốt lượng hormone, hạn chế được hiện tượng gây căng thẳng thường hay xảy ra.
Tác dụng khác
Chữa lành vết thương và khử trùng da (thoa nước ép rau đắng hoặc tinh dầu rau đắng lên vết thương giúp hạn chế nguy cơ để lại sẹo trên da); hạ đường huyết; trị loét dạ dày và hội chứng ruột kích thích, ngăn ngừa các bệnh về đường tiêu hóa; lợi tiểu, hạ sốt; trừ giun; tăng khả năng đông máu.
=> Bạn đọc có thể tham khảo thêm bài viết Chế độ dinh dưỡng cho da mụn nhanh khỏi, tránh để lại sẹo lồi
