1. Một số thông tin cần biết về cây rau đay
Cây rau đay có tên khoa học là Corchorus olitorius L, được xếp vào họ Đay (Tiliaceae). Đây là loại rau ăn lá được sử dụng quanh năm, nhiều nhất là vào mùa hè.
Loại cây này sống lâu năm, có chiều cao dao động từ 1 - 2 mét. Thân cây nhỏ, nhẵn, màu xanh hoặc màu đỏ nâu, có phân nhánh nhưng ít. Lá cây có hình trứng, nhọn ở đầu. Gốc lá hình tròn, có cuống ngắn, 2 bên mép có nhiều răng cưa nhỏ, mặt dưới lá chứa 3 - 5 gân. Đây là bộ phận được sử dụng nhiều nhất trên cây rau đay, chủ yếu được dùng làm thực phẩm.
Hoa rau đay mọc ở kẽ lá, kích thước nhỏ, màu vàng. Mỗi cuống thường mọc 3 hoa. Quả dài, hình trụ, vỏ ngoài nhẵn. Bên trong có nhiều hạt nhỏ li ti màu đen. Hạt cây rau đay được thu hoạch chủ yếu để làm giống và làm thuốc chữa bệnh.
Nghiên cứu hiện đại đã chỉ ra rau đay chứa nhiều loại vitamin, khoáng chất và các dưỡng chất thiết yếu cho cơ thể như: Vitamin A, B1, B2, C, E, canxi, photpho, kẽm, sắt, chất nhầy. Trong khi đó, hạt rau đay lại chứa hàm lượng các chất corchorosid và olitorisid phong phú có lợi cho sức khỏe.
2. Ăn rau đay có tốt cho sức khỏe không?
Nhiều người thường thắc mắc ăn rau đay có tốt không hay ăn rau đay có tác dụng gì? Để tìm hiểu câu trả lời, mời bạn tìm hiểu qua những công dụng của rau đay đối với sức khỏe ngay sau đây:
Bảo vệ sức khỏe của mắt
Hầu hết các bệnh về mắt là kết quả của chế độ ăn uống nghèo nàn và thiếu chất dinh dưỡng. Một số chất dinh dưỡng có liên quan đến việc cải thiện sức khỏe của mắt, ngăn ngừa các bệnh và rối loạn về mắt bao gồm Vitamin B6 và folic cùng với các loại vitamin khác. Lá đay chứa 0,0496 mg vitamin B6, cao hơn 30% so với giá trị được khuyến nghị hàng ngày. Ăn lá đay thường xuyên có thể giúp làm chậm sự khởi phát của một số bệnh về mắt, bao gồm cả thoái hóa do tuổi tác.
Lá đay rất giàu chất chống oxy hóa
Lá đay rất giàu Vitamin E, A và C. Ba chất dinh dưỡng này là các chất chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ tế bào khỏi các gốc tự do. Các chất chống oxy hóa trong loại lá này cũng có thể giúp cải thiện thị lực và khả năng sinh sản, cùng với nhiều tác dụng khác.
Chống lại cảm lạnh và cúm
Vitamin C có nhiều trong lá đay rất cần thiết trong việc giúp hệ thống miễn dịch chống lại cảm lạnh và virus. Ngoài việc phòng ngừa cảm lạnh, vitamin C cũng có thể giúp bạn không bị các biến chứng khác như nhiễm trùng phổi và viêm phổi.
Cải thiện hệ tiêu hóa
Lá rau đay rất giàu chất xơ. Chất xơ là một trong những yếu tố chính giúp điều hòa quá trình tiêu hóa. Ăn rau đay một cách thường xuyên có thể giúp phòng tránh táo bón, làm mềm phân và đẩy nhanh quá trình tiêu hóa. Có một chế độ ăn giàu chất xơ cũng giúp tăng hiệu quả hấp thu các chất dinh dưỡng và nó làm giảm các triệu chứng như chuột rút và đầy hơi.
Chống lại phản ứng viêm
Một trong những lợi ích y học nổi tiếng nhất của rau đay là khả năng chống lại phản ứng viêm trong cơ thể. Bởi vì hàm lượng các chất chống oxy hóa cao, ăn lá đay có thể giúp bảo vệ cơ thể khỏi các tổn thương do viêm. Người ta cũng tin rằng lá đay có đặc tính chống viêm. Trong một nghiên cứu được thực hiện vào năm 2015 đã phát hiện ra rằng cây đay có khả năng có thể điều trị viêm. Bằng cách ăn lá đay thường xuyên, bạn có thể ngăn ngừa viêm nhiễm.
Hỗ trợ giảm cân
Rau đay có nhiều đặc tính quan trọng giúp quản lý trọng lượng cơ thể. Hàm lượng chất xơ cao của chúng rất cần thiết trong việc cải thiện tiêu hóa và giữ cho bạn cảm thấy no lâu hơn. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng ăn rau đay có thể giúp giảm nồng độ cholesterol xấu (LDL) và tăng lượng cholesterol có lợi. Lá đay có khoảng 0,222mg đồng có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc các bệnh tim mạch cũng như tăng cân một cách khỏe mạnh.
Cải thiện giấc ngủ
Đối với những người bị rối loạn giấc ngủ như ngưng thở khi ngủ và mất ngủ, lá đay có thể rất hữu ích. Lá cây rau đay rất giàu magie, là khoáng chất giúp điều trị và cải thiện các tình trạng đó. Magie hỗ trợ giải phóng các hormone giúp thư giãn và làm dịu các dây thần kinh. Bằng cách tăng lượng magie, bạn có thể cải thiện chất lượng giấc ngủ của mình để có giấc ngủ thoải mái và không bị gián đoạn.
Hỗ trợ tăng trưởng tế bào và cải thiện sức khỏe làn da
Da và tế bào cần nhiều vitamin A để đẩy nhanh quá trình chữa lành vết thương và tái tạo da. Vitamin A rất cần thiết cho sự phát triển của tất cả các tế bào biểu mô cả bên ngoài lẫn bên trong và nó cũng giúp ngăn ngừa ung thư da. Lá đay có rất nhiều Vitamin A vì thế ăn rau đay thường xuyên có thể giúp ngăn ngừa các tình trạng da khác nhau như da xỉn màu, mụn trứng cá, nếp nhăn và giữ cho làn da của bạn trông trẻ và khỏe mạnh. Vitamin A có trong lá đay cũng giúp thúc đẩy sự phát triển khỏe mạnh của tóc.
Duy trì răng và nướu khỏe mạnh
Lợi ích của việc ăn lá đay có tác dụng đối với cả răng và nướu. Chúng chứa canxi giúp giữ cho xương hàm chắc và khỏe. Xương hàm khỏe mạnh sẽ giữ cho răng của bạn khít chặt và khiến vi khuẩn xấu khó phát triển hơn. Để giữ cho răng và nướu không gặp vấn đề gì, bạn nên duy trì một chế độ ăn giàu canxi, trong đó có việc ăn rau đay hàng ngày, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ.
Ngăn ngừa bệnh hen suyễn
Những người đang bị hen suyễn mãn tính có thể bình thường hóa hơi thở của họ với sự trợ giúp của vi chất magie giúp thư giãn cơ phế quản và điều hòa nhịp thở. Cây rau đay có thể cung cấp đủ lượng magie cần thiết cho cơ thể. Vì vậy, ăn rau đay thường xuyên được khuyến khích để giảm thiểu các vấn khó chịu do bệnh lý hen suyễn gây ra.
Cây rau đay chữa rắn cắn
Hẳn nhiều người sẽ rất bất ngờ khi nghe đến công dụng của rau đay trong điều trị rắn cắn. Thực phẩm này được dân gian sử dụng như một loại thuốc để sơ cứu vết thương trong tình huống nguy cấp khi chưa kịp tới bệnh viện.
Cách thực hiện rất đơn giản như sau: Bạn hái một nắm ngọn rau đay, một nắm dây kim cang và ngọn chuối tiêu. Tất cả rửa sạch, giã nát chắt lấy nước cốt cho bệnh nhân uống. Phần bã giữ lại đắp ngoài da chỗ bị rắn cắn, kết hợp băng ga-rô để ngăn chặn không cho nọc độc phát tán ra toàn bộ cơ thể.
3. Một số bài thuốc từ cây rau đay
Chữa phù thũng:
Dùng 15 – 20g hạt rau đay. Đem sắc lấy nước đặc cho bệnh nhân uống khi còn nóng. Dùng thuốc kết hợp với đắp chăn để cơ thể vã mồ hôi ra thì trong người sẽ thấy nhẹ nhõm và bớt bị phù.
Trị cảm nắng nhẹ: Sắc hạt rau đay lấy nước uống khi còn nóng cho đến khi vã mồ hôi sẽ thấy đỡ
Chữa ít sữa ở phụ nữ sau sinh: Sản phụ sau sinh ít sữa có thể hái 100g rau đay nấu canh ăn hoặc sắc nước uống vài lần trong ngày. Nên dùng khi còn ấm để gọi sữa về nhiều hơn.
Điều trị chứng đổ nhiều mồ hôi, say nắng: Lấy 1 nắm lá rau đay rửa sạch, giã nát, lọc lấy nước uống. Phần bã đắp lên trán và lên người khoảng 20 – 30 phút.
Chữa hen suyễn: Dùng hạt rau đay sắc nước đặc uống khi lên cơn hen Hoặc kết hợp hạt rau đay (giã nát) với xơ mướp (cắt nhỏ). Cho cả hai vào ấm sắc với 300ml nước chia làm 2 lần uống trong ngày.
Chữa hồi hộp, đánh trống ngực, tim đập nhanh, khó ngủ: Chuẩn bị rau đay, mướp hương và rau mồng tơi mỗi loại 100g, 300g cua đồng xay. Cua đồng lọc lấy nước riêu, đem đun sôi rồi cho cả 3 thứ rau đã sơ chế vào. Nấu sôi khoảng 5 phút, nêm nếm gia vị dọn ra ăn nóng với cơm.
Trị bí tiểu, tiểu khó, tiểu buốt: Phối hợp thang thuốc gồm rau đay và mã đề mỗi vị 100g. Dùng dưới dạng sắc uống hoặc nấu canh ăn.
Chữa táo bón: Dùng rau đay sắc nước uống vài lần trong ngày thay cho trà. Hoặc có thể kết hợp rau đay với rau mồng tơi mỗi thứ 1 nắm nấu thành canh ăn liên tục 1 tuần liền sẽ giúp kích thích đi cầu đều đặn hơn.
Điều trị bệnh lỵ mới phát: Hái 50g lá rau đay rửa sạch. Sắc lấy nước cô đặc chia uống 3 lần trong ngày
Điều trị bệnh tràn dịch màng phổi: Chuẩn bị thang thuốc gồm: Hạt rau đay, hạt bìm bịp, rễ cỏ tranh, hạt mã đề mỗi vị 8g, tỳ giải, thổ phục linh, bạch bộ, mộc thông mỗi vị 12g, ý dĩ 16g. Tất cả đem sắc với 700ml cho cạn còn 300ml. Chia 3 phần đều nhau uống vào buổi sáng, trưa, tối.
Điều trị ngộ độc do ăn cá: Hái 100g lá rau đay đem sắc chung với đường phèn. Uống liên tục nhiều lần để kích thích đào thải chất độc thông qua đường tiểu.
