Kỹ năng giao tiếp ứng xử của Giáo viên mầm non (GVMN) với trẻ

Giao tiếp đóng vai trò quan trọng trong đời sống mỗi cá nhân, góp mặt trong mọi hoạt động của con người. Đặc biệt là trong môi trường sư phạm, giữa giáo viên và trẻ mầm non giao tiếp là kỹ năng được coi là quan trọng trong sự phát triển nền tảng ban đầu của nhân cách con người. Thực tế đào tạo giáo viên mầm non đã cho thấy rằng dù người học đã được trang bị những kiến thức và kĩ năng đầy đủ thì vào nghề vẫn sẽ gặp những khó khăn về việc giao tiếp với trẻ mầm non. Thậm chí có giáo viên có cách ứng xử , giao tiếp phản khoa học, như vậy sẽ làm ảnh hướng đến sự phát triển tâm lý và nhân cách của lứa tuổi non trẻ này. Vậy nên cần nắm vững được những kỹ năng giao tiếp ứng xử của giáo viên mầm non với trẻ.'

 

1. Cơ sở lý luận về Kỹ năng giao tiếp ứng xử của GVMN với trẻ

1.1. Khái niệm về kỹ năng giao tiếp ứng xử của GVMN với trẻ

Kỹ năng giao tiếp ứng xử của giáo viên mầm non với trẻ là sự vận dụng tri thức, kinh nghiệm của giáo viên mầm non vào thực hiện các hành động, hoạt động lắng nghe, tự chủ cảm xúc và giao tiếp với trẻ có hiệu quả nhằm đạt được bài học, mục đích giao tiếp đề ra.

Nguyên tắc ứng xử sư phạm:

  • Tìm hiểu rõ các vấn đề xoay quanh học sinh
  • Luôn bình tĩnh, tự chủ cảm xúc trước mọi tình huống
  • Tôn trọng tất cả các học sinh, kể cả là học sinh vi phạm lỗi
  • Khích lệ, khen ngợi trẻ kịp thời. Bên cạnh đó cũng cần chỉ ra những thiếu sót để trẻ khắc phục. GV cần có niềm tin từ phía học sinh, khích lệ học sinh có động lực phát triển
  • Đặt mình vào vị trí, hoàn cảnh của học sinh, tạo mối quan hệ gần gũi, chân thành. Thể hiện cho học sinh thấy tình yêu thương của giáo viên và học trò. Giáo dục bằng lòng nhân ái luôn đạt được hiệu quả cao
  • Góp ý với học sinh với một thái độ chân thành. Tuyệt đối không đưa những nhận xét chung mang tính chụp mũ và xúc phạm đến học sinh.

 

1.2. Các kỹ năng trong kỹ năng giao tiếp ứng xử của GVMN với trẻ

  • Kỹ năng lắng nghe của GVMN

- Kỹ năng lắng nghe: là sự vận dụng tri thức, kinh nghiệm của giáo viên vào tư thế khi giao tiếp, sự biểu lộ cảm xúc và khích lệ trẻ giao tiếp có hiệu quả nhằm đạt được các mục tiêu giao tiếp

- Các biểu hiện của kỹ năng lắng nghe là: Tư thế của GVMN khi giao tiếp với trẻ, sự biểu cảm đối với trẻ, biểu hiện khích lệ trẻ trong giao tiếp.

  • Kỹ năng tự chủ cảm xúc của GVMN

- Kỹ năng tự chủ cảm xúc của GVMN với trẻ là việc vận dụng những tri thức, kinh nghiệm sẵn có của GVMN vào việc nhận biết cảm xúc của trẻ, kiềm chế cảm xúc của bản thân và tác động đến cảm xúc của trẻ theo mục đích được đặt ra.

- Các biểu hiện của kỹ năng tự chủ cảm xúc là: Biểu hiện nhận biết cảm xúc trẻ, biểu hiện kiềm chế cảm xúc của GVMN, biểu hiện tác động đến cảm xúc của trẻ.

  • Kỹ năng sử dụng các phương thức giao tiếp 

- Kỹ năng sử dụng các phương thức giao tiếp là sự vận dụng tri thức , kinh nghiệp vào việc sử dụng trang phục, phương tiện ngôn ngữ, phi ngôn nghĩ của giáo viên khi giao tiếp ứng xử với trẻ để đạt được mục đích đề ra.

- Các biểu hiện kỹ năng sử dụng các phương thức giao tiếp: biểu hiện sử dụng ngôn ngữ, biểu hiện kỹ năng sử dụng phương tiện phi ngôn ngữ.

 

1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến kỹ năng giao tiếp ứng xử của GVMN với trẻ

Kỹ năng giao tiếp ứng xử của GVMN với trẻ chịu sự chi phối bởi nhiều yếu tố chủ quan. Ví dụ như: yếu tố nhận thức của GVMN, yếu tố tính cách của GVMN, yếu tố kinh nghiệm nghề nghiệp, yếu tố nền tảng kiến thức chuyên môn,... Và các yếu tố khách quan như: yếu tố hoạt động đào tạo trong trường, yếu tố tâm lý của trẻ, yếu tố quản lý từ nhà trường,... Những yếu tố chủ quan, khách quan đan xen nhau trong mọi trường hợp mà cần sự linh hoạt và thuần thục đến từ vị trí các GVMN.

 

2. Thực trạng và cách thức nâng cao hiệu quả kỹ năng giao tiếp ứng xử của GVMN với trẻ

2.1. Thực trạng trong cách áp dụng kĩ năng giao tiếp ứng xử của GVMN với trẻ

Qua khảo sát ở một số trường mầm non thuộc các tỉnh thành cho thấy các kỹ năng giao tiếp ứng xử của GVMN chưa thực sự được các giáo viên chú trọng đến. Các cách giao tiếp ứng xử còn nặng nề, thiếu sự vui vẻ cũng như những cử chỉ quan tâm cởi mở, làm cái hồn trong giao tiếp chưa được thoát ra và chưa thể hiện được tình yêu thương nhân ái giữa giáo viên và trẻ. 

Nguyên nhân của thực trạng đó là:

- Áp lực công việc của giáo viên mầm non và áp lực cuộc sống: giáo viên chịu sự quá tải về thời gian cũng như số lượng công việc lớn khiến cho tinh thần mệt mỏi, căng thẳng chưa thể bao quát được hết các trẻ gây sự không quan tâm cần phải có sự giao tiếp ứng xử khéo léo hơn.

- Ảnh hưởng từ môi trường mạng xã hội: mạng xã hội là nơi có thể thư giãn và thoải mái thể hiện cảm xúc mà không bị đánh giá, không cần phải che giấu cảm xúc thật của mình cũng như không giao tiếp với đối tượng mà mình không muốn giao tiếp nên giáo viên cũng sẽ có thói quen như vậy trong đời sống hàng ngày kể cả là trong công việc với các trẻ.

- Ảnh hưởng của xu thế thời đại, chú trọng giá trị vật chất, xem nhẹ giá trị tinh thần: sư phạm mầm non ngày nay chủ yếu xuất phát từ mục đích công việc hay mục đích riêng tư. Các giáo viên ít quan tâm đến việc giao tiếp tích cực, làm ảnh hưởng đến các bé xung quanh như thế nào. Vì vậy mà hành động của các giáo viên mầm non thưởng vội vàng, gấp gáp, hời hợt, thiếu sự sâu sắc.

- Giao tiếp ứng xử của GVMN chưa được sự quan tâm sát sao của các cấp lãnh đạo: Hầu hết các cơ quan liên quan và nhà trường vẫn chưa có những trang bị và rèn luyện về kỹ năng giao tiếp ứng xử của GVMN. Người quản lý trường mầm non cũng không mấy chú ý đến giao tiếp ứng xử trong môi trường sư phạm mầm non, họ cho phép sự giao tiếp thiếu nhiệt tình, cởi mở trước mặt những đứa trẻ.

 

2.2. Cách thức nâng cao hiệu quả kỹ năng giao tiếp ứng xử của GVMN với trẻ

- Mỗi giáo viên cần ý thức rõ ràng nhiệm vụ và giá trị của nghề nghiệp giáo dục trẻ mẫu giáo để tạo động lực cho bản thân trong việc tự đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và các kỹ năng mềm khác để có một kỹ năng, phương pháp giáo dục trẻ tốt nhất. Khẳng định được vai trò, vị thế của giáo viên mầm non trong các trường mầm non.

Mỗi giáo viên cần thể hiện có sự đam mê, yêu thích công việc chăm sóc dạy dỗ học sinh mầm non, sẵn sàng tham gia các hoạt động mang tính nghiệp vụ, phát triển nghề nghiệp của mình.

Dưới đây là một số các cách thức nâng cao hiệu quả kỹ năng giao tiếp ứng xử cụ thể cho GVMN 

  • Thường xuyên trò chuyện, quan tâm đến trẻ. Chú ý giọng điệu, lời nói, cử chỉ phù hợp với hoàn cảnh và nội dung giao tiếp
  • Gọi tên trẻ, khuyến khích trẻ gọi tên bạn và xưng tên mình để cho bé thấy sự tồn tại của mình được mọi người tôn trọng
  • Dạy trẻ phát âm, tích cực giao tiếp với giáo viên và các bạn mở rộng vốn từ
  • Phát triển các kỹ năng giao tiếp bằng nhiều phương thức khác nhau như ngôn ngữ, cử chỉ, biểu cảm,...
  • Đọc sách , xem tranh với các trẻ. Tích cực trò chuyện, đặt câu hỏi về những câu chuyện, sự vật xung quanh trẻ. Bộc lộ nhiều cảm xúc bằng ánh mắt, cử chỉ, biểu cảm phù hợp giao tiếp giúp trẻ tiếp xúc và học theo.
  • Cùng trẻ đọc thơ, hát và chơi nhiều trò chơi
  • Cho trẻ làm quen với nhiều bạn mới rèn luyện khả năng giao tiếp cởi mở.

>> Tham khảo: Nhiệm vụ của giáo viên mầm non theo quy định mới nhất hiện nay

Trên đây là Bài thu hoạch Bồi dưỡng thường xuyên module 26 mới nhất với chủ đề Kỹ năng giao tiếp ứng xử của GVMN với trẻ của Luật Minh Khuê. Hi vọng mang lại bài viết bổ ích đến bạn đọc.