1. Tuần sinh hoạt công dân đầu khóa là gì và mục đích ý nghĩa

Tuần sinh hoạt công dân đầu khóa là đợt học tập, phổ biến và quán triệt các nội dung chính trị, pháp luật, quy chế đào tạo, quy định công tác sinh viên và định hướng rèn luyện dành cho tân sinh viên ngay sau khi nhập học. Đây là hoạt động được các cơ sở giáo dục đại học tổ chức định kỳ hằng năm theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch cụ thể của từng trường.

Về bản chất, đây là “bài học nhập môn” của đời sống đại học. Nếu ở bậc phổ thông học sinh chủ yếu học theo thời khóa biểu cố định và được quản lý chặt chẽ, thì ở bậc đại học sinh viên phải tự chủ hơn trong đăng ký học phần, quản lý tiến độ học tập, tích lũy tín chỉ, đáp ứng chuẩn đầu ra và tự chịu trách nhiệm về kết quả học tập, rèn luyện. Tuần sinh hoạt công dân đầu khóa giúp sinh viên hiểu rõ sự chuyển đổi này ngay từ đầu.

Mục đích của hoạt động này thường tập trung vào bốn nhóm lớn. Thứ nhất là giáo dục chính trị, tư tưởng và ý thức công dân cho sinh viên. Thứ hai là phổ biến các quy định quan trọng như quy chế đào tạo, quy chế công tác sinh viên, quy định về điểm rèn luyện, học phí, học bổng, khen thưởng, kỷ luật, chế độ chính sách. Thứ ba là trang bị nhận thức về an toàn giao thông, an ninh mạng, phòng chống tệ nạn xã hội, văn hóa ứng xử trong môi trường học đường. Thứ tư là giúp sinh viên xây dựng định hướng học tập, rèn luyện và thích nghi với môi trường đại học.

Ý nghĩa lớn nhất của tuần sinh hoạt công dân đầu khóa là giúp sinh viên “vào guồng” đúng ngay từ học kỳ đầu tiên. Khi nắm rõ quy định sớm, sinh viên sẽ hạn chế được các sai sót như đăng ký tín chỉ thiếu hợp lý, không hiểu điều kiện học phần tiên quyết, bỏ sót chuẩn đầu ra, vi phạm nội quy hoặc bị trừ điểm rèn luyện vì thiếu ý thức. Vì vậy, đây không phải là hoạt động hình thức mà là nền tảng để sinh viên học tập và rèn luyện hiệu quả trong suốt khóa học.

 

2. Quy định về việc tham gia tuần sinh hoạt công dân đối với sinh viên

Việc tham gia tuần sinh hoạt công dân đầu khóa về nguyên tắc là nghĩa vụ của sinh viên trong nhà trường. Cơ sở pháp lý nền tảng thường được viện dẫn là Thông tư 10/2016/TT-BGDĐT về quy chế công tác sinh viên đối với chương trình đào tạo đại học hệ chính quy. Thông tư này quy định sinh viên có trách nhiệm chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nội quy, quy chế của nhà trường và tham gia đầy đủ các hoạt động giáo dục theo kế hoạch của cơ sở đào tạo.

Bên cạnh đó, Thông tư 08/2021/TT-BGDĐT về quy chế đào tạo trình độ đại học đặt ra yêu cầu sinh viên phải chủ động thực hiện đầy đủ chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra và các nghĩa vụ học tập liên quan. Còn Thông tư 16/2015/TT-BGDĐT về đánh giá kết quả rèn luyện cho phép các trường đánh giá ý thức chấp hành quy chế, tham gia hoạt động chính trị, xã hội và trách nhiệm công dân của sinh viên thông qua điểm rèn luyện. Vì vậy, dù “tuần sinh hoạt công dân” không phải là một học phần chuyên môn tính vào GPA, nhưng kết quả tham gia thường ảnh hưởng trực tiếp đến việc đánh giá rèn luyện.

Trên thực tế, mỗi trường sẽ ban hành kế hoạch tổ chức riêng, trong đó quy định rõ:

  • Đối tượng phải tham gia, thường là tân sinh viên, sinh viên đầu năm học hoặc sinh viên học bù
  • Hình thức tổ chức, có thể trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp
  • Hình thức đánh giá, thường là chuyên cần, bài thu hoạch, bài kiểm tra trắc nghiệm hoặc kết hợp
  • Hậu quả nếu không tham gia hoặc không hoàn thành

Thông thường, sinh viên vắng mặt không có lý do chính đáng hoặc không nộp bài thu hoạch đúng hạn sẽ bị ghi nhận là chưa hoàn thành đợt sinh hoạt, phải học bù hoặc làm lại bài thu hoạch theo lịch bổ sung. Nhiều trường còn gắn kết quả này với điểm rèn luyện, điều kiện xét học bổng khuyến khích học tập, danh hiệu thi đua hoặc một số quyền lợi nội bộ khác. Vì vậy, sinh viên không nên xem nhẹ hoạt động này chỉ vì nó không phải là môn học chuyên ngành.

 

3. Hướng dẫn cách viết và mẫu bài thu hoạch tuần sinh hoạt công dân đạt kết quả cao

Muốn viết bài thu hoạch đạt kết quả cao, điều quan trọng nhất không phải là viết thật dài, mà là viết đúng trọng tâm, có sự tiếp thu thực chất và biết liên hệ với bản thân. Bài tốt thường có ba đặc điểm: hiểu đúng nội dung đã học, trình bày mạch lạc và thể hiện được kế hoạch hành động cá nhân.

Trước khi viết, sinh viên nên hệ thống lại tài liệu đã nghe và đã ghi chép theo từng nhóm nội dung. Có thể chia thành các nhóm như: chủ trương, chính sách lớn; quy chế đào tạo; quy định công tác sinh viên; điểm rèn luyện; học bổng, hỗ trợ; an ninh, an toàn; văn hóa ứng xử; định hướng học tập và nghề nghiệp. Khi phân nhóm như vậy, bài viết sẽ dễ logic hơn và tránh bỏ sót ý quan trọng.

Khi bắt đầu viết, nên giữ nguyên tắc “tiếp thu rồi mới liên hệ”. Nghĩa là trước hết phải tóm lược được những nội dung mình đã hiểu từ tuần sinh hoạt công dân, sau đó mới chuyển sang phần suy nghĩ, đánh giá và kế hoạch cá nhân. Nhiều bài bị điểm thấp vì chỉ viết cảm nghĩ chung chung mà không thể hiện rõ người viết đã nắm được quy định gì, ý nghĩa gì, trách nhiệm gì.

Một cách viết hiệu quả là triển khai theo trình tự sau:

  • Nêu nhận thức chung về ý nghĩa của tuần sinh hoạt công dân đầu khóa
  • Tóm tắt những nội dung quan trọng đã tiếp thu
  • Phân tích nội dung nào tác động mạnh nhất đến bản thân
  • Liên hệ với thực trạng của chính mình: điểm mạnh, điểm yếu, thói quen học tập, kỹ năng tự quản
  • Đề ra kế hoạch cụ thể cho học tập và rèn luyện trong học kỳ đầu, năm học đầu hoặc cả khóa

Phần liên hệ bản thân là phần tạo khác biệt rõ nhất giữa bài khá và bài tốt. Nếu chỉ viết kiểu “em sẽ cố gắng học tập tốt, rèn luyện tốt, chấp hành tốt”, bài sẽ rất chung. Ngược lại, nếu viết cụ thể như “em đặt mục tiêu điểm trung bình học kỳ đầu đạt từ 3.0 trở lên”, “em sẽ tham gia ít nhất một câu lạc bộ học thuật”, “em sẽ hoàn thành chuẩn ngoại ngữ trước năm thứ ba”, thì bài sẽ thể hiện rõ tư duy tự chủ và kế hoạch nghiêm túc hơn.

Ngoài ra, văn phong nên rõ ràng, nghiêm túc, tránh sao chép nguyên câu chữ từ tài liệu của trường hoặc từ bài mẫu trên mạng. Bài thu hoạch đạt kết quả cao là bài thể hiện được mình đã nghe, đã hiểu và đã chuyển nội dung được học thành định hướng rèn luyện của chính mình.

 

Mẫu nội dung tham khảo bài thu học tuần sinh hoạt công dân mới nhất

Sau đây là câu trả lời tham khảo cho bài thu hoạch tuần sinh hoạt công dân mới nhất năm 20... mà Luật Minh Khuê tổng hợp và đưa ra phân tích cho người đọc:

Nội dung 01: Phân tích và làm rõ về quyền và nghĩa vụ của học sinh, sinh viên trong Quy chế công tác sinh viên đại học chính quy. Anh/ chị hãy đưa ra những biện pháp thực hiện tốt Quy chế học tập và rèn luyện của nhà trường.

Về quyền của học sinh, sinh viên:

+ Được nhận vào đúng ngành, nghề đã đăng ký dự tuyến nếu đủ các điều kiện trúng tuyển vào trường theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo; học sinh, sinh viên cần đáp ứng đủ những điều kiện được xác định cả về năng lực, học lực. Đáp ứng tiêu chuẩn cũng như đầu vào tương đương về năng lực, các điều kiện phẩm chất hoặc những yếu tố khác theo trường quy định.

+ Được tôn trọng và đối xử bình đẳng trong môi trường giáo dục, được cung cấp đầy đủ thông tin về học tập, về nội quy, quy chế đào tạo liên quan đến học sinh, sinh viên.

+ Được hưởng các quyền trong học tập như: sử dụng hệ thống thư viên, trang thiết bị và những hình thức khác phục vụ cho quá trình học tập, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ tại nhà trường; được tham gia các hoạt động do Nhà trường và những đơn vị, tổ chức được Nhà trường quản lý; được bảo vệ về tâm lý, sức khỏe, được phép nghỉ học tạm thời, bảo lưu học kỳ, được chọn lựa tiến đô học tập tại trường theo nội dung quy định của trường.

+ Được tham gia đóng góp ý kiến, quản lý giám sát hoạt động giáo dục của Nhà trường, trực tiếp hoặc thông qua các hình thức hợp pháp để kiến nghị các giải pháp nhằm xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, phát triển hơn.

+ Được tham gia cá lớp cảm tình Đảng, được xem xét kết nạp Đảng nếu đáp ứng đủ những tiêu chí của sinh viên tốt, sinh viên gương mẫu theo Ban chấp hành đoàn trường quy định.

Về nghĩa vụ của học sinh, sinh viên:

+ Học tập, rèn luyện theo chướng trình, kế hoạch giáo dục, đào tạo của Nhà trường đưa ra;

+ Thực hiện đầy đủ quy định về khám sức khỏe, tham gia bảo hiểm xã hội định kỳ trong suốt thời gian theo học tạo Nhà trường;

+Tôn trọng giáo viên, giảng viên, cán bộ quản lý của Nhà trường, đoàn kết, giúp đỡ lẫn nhau trong học tập, thực hiện và giữ gìn truyền thống nhà trường.

+ Chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, những quy định, quy chế của Nhà trường;

+ Tích cực phòng chống tệ nạn xã hội, bạo lực học đường và các tệ nạn khác trong môi trường giáo dục.

 Một số biện pháp giúp thực hiện tốt Quy chế học tập và rèn luyện ở nhà trường:

+ Cố gắng rèn luyện, học tập để trở thành sinh viên 05 tốt;

+ Tham gia việc học tập tại nhà trường đầy đủ, đúng giờ, không vi phạm quy chế nhà trường, có ý thức chủ động trong học tập, đáp ứng yêu cầu của giảng viên ở mỗi buổi học;

+Tham gia đề tài nghiên cứu khoa học của Nhà trường hoặc của Hội sinh viên tổ chức; tham gia các hoạt động tình nguyện tại nhà trường, các câu lạc bộ;

+ Có ý thức bảo vệ môi trường, bảo vệ tài sản chung của nhà trường, lớp học;

+ Có sự đồng cảm, sẻ chia, giúp đỡ những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn, kém may mắn trong tập thể lớp học hoặc bên ngoài Nhà trường.

Nội dung 02: Theo anh/ chị, phương pháp học tập ở bậc đại học khách gì so với bậc phổ thông ?

Thứ nhất, khi bước vào môi trường đại học, môi trường giáo dục ở cấp bậc cao hơn, mỗi cá nhân cần hình thành cho mình ý thức chủ động trong học tập, rèn luyện và trong cuộc sống cá nhân.

Thứ hai, đại học là tự học - sinh viên cần có sự chủ động trong học tập, hệ thống thư viện ở mỗi trường đại học với từng chuyên ngành khác nhau là vô cùng rộng, giảng viên chỉ đóng vai trò định hướng, còn việc tiếp thu tri thức là nằm ở sinh viên. Điều này chính là khác biệt rõ rệt nhất giữa môi trường đại học so với môi trường giáo dục ở cấp phổ thông.

Thứ ba, việc tham gia các môn học tại địa học theo hình thức tích lũy tín chỉ giúp sinh viên chủ động hơn trong học tập và cuộc sống, cá nhân có thể chọn lựa học nhanh hơn so với tiến độ hoặc hoặc chậm hơn để xen kẽ những dự định riêng, học song bằng, bảo lưu kết quả học tập. Điều này mang tính dân chủ giúp sinh viên chủ động hơn, có trách nhiệm hơn với việc học tập của bản thân.

Thứ tư, việc học tập ở bậc đại học có thể tìm kiếm qua nhiều hình thức, giảng dạy, tự nghiên cứu, cố vấn học tập, khai thác tri thức qua nền tảng mạng xã hội; kiến thức về các lĩnh vực là đa dạng, cá nhân có quyền lựa chọn cho mình hình thức học tập và môn học sở trường nhất.

Thứ năm, tại môi trường đại học, sinh viên phát triển tốt hơn, chủ động hơn những kỹ năng mềm như giao tiếp, ứng xử, lắng nghe ý kiến, đóng góp ý kiến, hoạt động nhóm, chủ động sáng tạo trong các hoạt động tập thể hơn là việc thực hiện theo đúng phân công của giáo viên như giáo dục phổ thông.

Thứ sáu, ở môi trường giáo dục đại học, sinh viên có nhiều cơ hội hơn trong các lĩnh vực liên quan đến nhà nước, kết nạp Đảng, tham gia sớm vào sinh hoạt Đảng, Chi bộ, nội bộ.

Nội dụng 03: Nhận thức của anh/ chị về cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh.

“Học tập và làm theo tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” cũng là cách giúp chúng ta hoàn thiện bản thân mình. Có nhiều cách để học tập, làm theo tấm gương của Bác, trước hết chúng ta cần thực hiện chính những lời dạy của Bác về thanh niên, rèn luyện những phẩm chất đạo đức mà Bác đã mong muốn ở thế hệ tương lai
“Học tập và làm theo tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” cũng là cách giúp chúng ta hoàn thiện bản thân mình. Có nhiều cách để học tập, làm theo tấm gương của Bác, trước hết chúng ta cần thực hiện chính những lời dạy của Bác về thanh niên, rèn luyện những phẩm chất đạo đức mà Bác đã mong muốn ở thế hệ tương lai".

Việc "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" cũng là một cách giúp cá nhân hoàn thiện hơn về bản thân mình, về nhận thức, về trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và đất nước. Có nhiều cách để học tập làm theo tấm gương của Bác, trước hết cần thực hiện tốt lời dạy của Bác về thanh niên học tập, rèn luyện những phẩm chất đạo đức mà Bác mong muốn ở thế hệ tương lai kế thừ vận mệnh nước nhà.

Mỗi đoàn viên, Đảng viên thấm nhuần giá trị đạo đức, tấm gương của Bác, đưa những tư tưởng, lời dạy của bác vào trong học tập, áp dụng vào đời sống.

Luôn trau dồi đạo đức cách mạng, khiêm tốn, giản dị, chống chủ nghĩa lãng phí, xa hoa, sống xa rời thực tế; chống những hành vi tham ô, tham nhũng, tiêu cực trong đời sống, trong môi trường giáo dục và trong tập thể.

Theo lời Bác, luôn có niềm tin vào sức mạnh tập thể, sức mạnh của tri thức, tinh thần đoàn kết tập thể; tăng cường đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau trong học tập và rèn luyện; luôn nâng cao ý thức kỷ luật, ý thức tổ chức; chống chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tự do.

Luôn có ý thức học tập không ngừng để nâng cao trình độ chính tri, văn hóa, khoa học, kỹ thuật, quân sự để cống hiến nhiều hơn cho Tổ quốc, cho nhân dân.

 

4. Cấu trúc và nội dung chính của một bài thu hoạch mẫu

Một bài thu hoạch tuần sinh hoạt công dân đầu khóa có thể được trình bày theo cấu trúc 4 phần chính.

Phần đầu là thông tin hành chính. Nếu trường yêu cầu, sinh viên ghi rõ tên trường, khoa, lớp, họ tên, mã số sinh viên, khóa học và tiêu đề bài thu hoạch. Phần này cần trình bày sạch, đúng biểu mẫu hoặc đúng hướng dẫn của trường.

Phần thứ hai là mở đầu. Nội dung mở đầu nên ngắn gọn, nêu được nhận thức chung về vai trò của tuần sinh hoạt công dân đối với tân sinh viên. Có thể viết theo hướng: đây là hoạt động giúp sinh viên nắm bắt quy chế, quyền và nghĩa vụ của mình, hiểu môi trường đại học và xây dựng định hướng học tập từ đầu khóa.

Phần thứ ba là nội dung chính. Đây là phần quan trọng nhất, thường nên chia thành hai lớp.

Lớp thứ nhất là tiếp thu nội dung. Sinh viên trình bày những nhóm kiến thức đã học như:

  • Chủ trương, chính sách và pháp luật liên quan đến sinh viên
  • Quy chế đào tạo theo tín chỉ
  • Quy chế công tác sinh viên
  • Quy định đánh giá điểm rèn luyện
  • Các chế độ học bổng, hỗ trợ, tín dụng học tập
  • Quy định về an ninh, an toàn, văn hóa ứng xử, an ninh mạng

Lớp thứ hai là liên hệ bản thân. Ở phần này, sinh viên nêu mình học được gì, thấy bản thân cần thay đổi gì, phải điều chỉnh thói quen nào và sẽ thực hiện ra sao. Đây là phần cho thấy bài thu hoạch có chiều sâu hay không.

Phần thứ tư là kết luận và cam kết. Ở cuối bài, sinh viên nên khẳng định lại ý nghĩa của tuần sinh hoạt công dân đầu khóa đối với mình và nêu cam kết chấp hành nghiêm túc quy định của nhà trường, xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện phù hợp.

Nếu muốn viết bài gọn nhưng vẫn đủ ý, có thể dùng cấu trúc thực hành như sau:

  • Mở đầu: 1 đoạn
  • Nội dung tiếp thu: 2 đến 3 đoạn
  • Liên hệ bản thân và kế hoạch hành động: 2 đến 3 đoạn
  • Kết luận, cam kết: 1 đoạn

Cấu trúc này vừa dễ triển khai vừa phù hợp với đa số yêu cầu thực tế của các trường đại học hiện nay.

 

5. Những lưu ý quan trọng khi nộp bài thu hoạch sinh hoạt công dân

Lưu ý đầu tiên là phải đọc kỹ thông báo của trường. Mỗi cơ sở đào tạo có thể quy định khác nhau về hình thức bài, số trang, cỡ chữ, cách đặt tên file, hình thức nộp trực tiếp hay trực tuyến, hạn cuối nộp và tiêu chí chấm. Vì vậy, không nên lấy một bài mẫu trên mạng rồi áp dụng máy móc.

Lưu ý thứ hai là phải đúng hạn. Bài thu hoạch dù viết tốt nhưng nộp muộn vẫn có thể bị tính là chưa hoàn thành hoặc bị trừ điểm theo quy định nội bộ. Nếu nộp trực tuyến, sinh viên nên nộp sớm hơn hạn cuối vài giờ để tránh lỗi hệ thống hoặc nghẽn mạng.

Lưu ý thứ ba là bảo đảm liêm chính học thuật. Không nên sao chép bài của bạn, không tải nguyên bài mẫu rồi sửa tên, cũng không nên để nội dung mang dấu vết chắp vá, thiếu thống nhất. Với công cụ hỗ trợ viết, nếu có sử dụng thì cũng chỉ nên dùng ở mức gợi ý cấu trúc hoặc rà lỗi diễn đạt, không nên để nội dung mất tính cá nhân và thực chất.

Lưu ý thứ tư là giữ phần liên hệ bản thân thật cụ thể. Đây là phần giảng viên, cố vấn học tập hoặc đơn vị chấm bài thường chú ý nhiều nhất. Một bài viết sạch, đúng mẫu nhưng toàn lời chung chung thường khó được đánh giá cao.

Lưu ý thứ năm là lưu lại minh chứng đã nộp bài. Nếu nộp trực tuyến, nên chụp lại màn hình trạng thái đã nộp thành công. Nếu nộp bản giấy, nên nộp đúng nơi, đúng lớp, đúng danh sách và giữ thông tin xác nhận nếu có. Việc này giúp tránh tranh cãi về sau khi có sự cố thất lạc hoặc sai sót trong khâu tổng hợp.

 

6. Giải đáp các câu hỏi thường gặp về tuần sinh hoạt công dân đầu khóa

Tuần sinh hoạt công dân đầu khóa có bắt buộc không?

Về nguyên tắc, đây là hoạt động mà sinh viên phải tham gia theo kế hoạch giáo dục và quản lý của nhà trường. Dù cách tổ chức khác nhau giữa các trường, nhưng bản chất vẫn là nghĩa vụ cần thực hiện.

Bài thu hoạch có tính vào điểm trung bình học tập không?

Thông thường không tính vào GPA của các học phần chuyên môn. Tuy nhiên, kết quả tham gia và hoàn thành bài thu hoạch có thể ảnh hưởng đến điểm rèn luyện và một số quyền lợi nội bộ như học bổng, thi đua hoặc xét hoàn thành nghĩa vụ đầu khóa.

Nếu vắng mặt hoặc không nộp bài thì sao?

Thông thường sinh viên sẽ bị ghi nhận là chưa hoàn thành đợt sinh hoạt công dân, phải học bù hoặc làm lại bài thu hoạch theo kế hoạch bổ sung của trường. Tùy quy định nội bộ, việc này có thể kéo theo ảnh hưởng đến điểm rèn luyện.

Bài thu hoạch nên viết tay hay đánh máy?

Việc này phụ thuộc hoàn toàn vào hướng dẫn của trường. Có trường yêu cầu viết tay để bảo đảm tính cá nhân, có trường yêu cầu đánh máy và nộp qua hệ thống trực tuyến.

Có thể tham khảo bài mẫu trên mạng không?

Có thể tham khảo cấu trúc và cách triển khai ý, nhưng không nên sao chép. Điều cần thiết là biến nội dung đã học thành nhận thức và kế hoạch của chính mình.

Phần nào trong bài thu hoạch quan trọng nhất?

Phần liên hệ bản thân và kế hoạch hành động thường là phần quan trọng nhất, vì nó thể hiện sinh viên không chỉ nghe cho biết mà đã hiểu và biết ứng dụng nội dung được học vào quá trình học tập, rèn luyện của mình.

Bên cạnh đó, quý bạn đọc cũng có thể tham khảo thêm: