Bảng tiêu chuẩn sức khỏe nghĩa vụ quân sự mới nhất 2026: Phân loại & điểm mới

Hàng năm, khi đến đợt tuyển quân, việc xác định tiêu chuẩn sức khỏe là mối quan tâm hàng đầu của công dân trong độ tuổi nhập ngũ và gia đình. Quy định về sức khỏe liên tục được cập nhật, đặc biệt là các văn bản mới nhất áp dụng cho năm 2026.

Bài viết này của Luật Minh Khuê sẽ giải thích chi tiết cách phân loại, các điểm mới nhất (theo Luật 98/2025/QH15, Thông tư 106/2025/TT-BQP có hiệu lực từ 30/09/2025 và Thông tư 68/2025/TT-BQP) và cung cấp bảng tra cứu cụ thể, giúp công dân và gia đình có cái nhìn rõ ràng nhất trước khi tham gia khám tuyển.

1. Điểm mới nhất về tiêu chuẩn sức khỏe nghĩa vụ quân sự 2026

Thông tư 106/2025/TT-BQP sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 105/2023/TT-BQP là văn bản quy định chi tiết bảng tiêu chuẩn sức khỏe mới nhất. Có hiệu lực từ 30/09/2025.

Một trong những điểm mới quan trọng nhất của Thông tư 106/2025 là thể chế hóa các quy định của Luật số 98/2025/QH15 liên quan đến việc sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính địa phương (cụ thể là bãi bỏ đơn vị hành chính cấp Huyện). Do đó, Thông tư 106/2025 đã sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền của Hội đồng khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự  để phù hợp với cơ cấu hành chính mới.

Bên cạnh đó, các điểm mới về chuyên môn y tế bao gồm:

Về tật khúc xạ (Cận thị, Loạn thị): Thông tư 105/2023, được bổ sung bởi Thông tư 106/2025 , quy định chi tiết hơn về các mức độ Diop và điểm số tương ứng. Đây là cơ sở pháp lý để các văn bản tuyển quân (như Thông tư 68/2025/TT-BQP) áp dụng tiêu chuẩn miễn gọi cụ thể, giải quyết các vướng mắc kéo dài về tình trạng cận thị.

Về Viêm gan B (HBsAg+): Tiêu chuẩn mới  quy định rõ ràng và chặt chẽ hơn. Theo Phụ lục I, chỉ cần công dân bị viêm gan B mạn tính (HBsAg+) , kể cả ở thể không hoạt động (được chấm Điểm 4), cũng đã thuộc diện không đủ tiêu chuẩn (Loại 4).

Về HIV: Thông tư 105/2023  quy định rõ người nhiễm HIV (có kết quả xét nghiệm dương tính) sẽ được chấm Điểm 6, tương đương Sức khỏe Loại 6 (Rất kém) và không đủ tiêu chuẩn.   

Về Xăm mình: Quy định trong Phụ lục I (Bảng 3, Mục 10) đã chi tiết hóa các trường hợp xăm mình phản cảm, hoặc ở các vị trí lộ liễu với diện tích lớn sẽ bị chấm Điểm 5 hoặc 6.

Việc nắm bắt các thay đổi này giúp công dân hiểu rõ hơn về tình trạng sức khỏe của mình có đáp ứng yêu cầu nhập ngũ theo quy định mới nhất hay không.

2. Quy trình khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự diễn ra như thế nào?

Thông tư 106/2025/TT-BQP đã được ban hành để sửa đổi các quy định về Hội đồng khám sức khỏe cho phù hợp với cơ cấu hành chính mới này. Quy trình khám 8 chuyên khoa về cơ bản vẫn được giữ nguyên nhưng thẩm quyền tổ chức đã thay đổi. Việc tổ chức khám sức khỏe sẽ do cơ quan y tế cấp tỉnh (Sở Y tế, Bệnh viện đa khoa tỉnh) chủ trì, hoặc một hội đồng được thành lập ở cấp tương đương, phối hợp với Ban chỉ huy phòng thủ khu vực.

Khi đến khám, công dân bắt buộc phải mang theo các giấy tờ:

• Lệnh gọi khám sức khỏe (Theo quy định mới, lệnh này sẽ do Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy phòng thủ khu vực  hoặc cấp thẩm quyền tương đương ký, thay vì Chỉ huy trưởng Ban CHQS cấp huyện như trước đây).   
• Căn cước công dân (CCCD)  còn hiệu lực.

Công dân sẽ được hướng dẫn đi qua 8 khu vực khám chuyên khoa, bao gồm:   

• Khám Thể lực: Đo chiều cao, cân nặng (để tính chỉ số BMI), vòng ngực.
• Khám Mắt: Đo thị lực (không kính và có kính), kiểm tra tật khúc xạ, mù màu và các bệnh lý về mắt.
• Khám Tai-Mũi-Họng: Kiểm tra thính lực, các bệnh lý mạn tính như viêm xoang, viêm amidan.
• Khám Răng-Hàm-Mặt: Đánh giá tình trạng răng (sâu, mất răng), các bệnh lý về hàm.
• Khám Nội khoa: Đo huyết áp, nhịp tim, nghe tim phổi, khám tiêu hóa và thực hiện siêu âm ổ bụng.   
• Khám Tâm thần kinh: Đánh giá nhận thức, phát hiện các rối loạn tâm thần (nếu có).
• Khám Ngoại khoa: Kiểm tra các dị tật bẩm sinh, bệnh lý ngoại khoa (như thoát vị bẹn, trĩ) và kiểm tra tình trạng xăm mình.
• Khám Da liễu: Phát hiện các bệnh lý về da.
• Khám Cận lâm sàng (Bắt buộc): Song song với 8 mục trên, công dân sẽ phải thực hiện các xét nghiệm bắt buộc  bao gồm: xét nghiệm máu (công thức máu, chức năng gan, chức năng thận, đường máu, HBsAg, Anti-HCV, HIV) và xét nghiệm nước tiểu (phát hiện ma túy, 10 thông số).   

Lưu ý về quy trình (2 vòng): Theo thực tế, quy trình khám được chia làm 2 vòng. Hội đồng sẽ tiến hành khám lâm sàng (8 chuyên khoa) trước. Nếu công dân không đạt một trong các tiêu chuẩn sức khỏe rõ ràng (ví dụ: bị dị tật cụt ngón tay, hoặc cận thị quá nặng đã được xác định), Chủ tịch Hội đồng có thể "quyết định dừng khám"  đối với các nội dung không cần thiết (như xét nghiệm máu) để tiết kiệm thời gian và nguồn lực.

3. Giải thích cách phân loại sức khỏe nghĩa vụ quân sự (Loại 1 đến Loại 6)

Theo Điều 5 và Điều 6 Thông tư 105/2023/TT-BQP (được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 106/2025/TT-BQP), sức khỏe công dân được phân thành 6 loại (Loại 1 đến Loại 6) dựa trên 8 chỉ tiêu (tương ứng 8 chuyên khoa). Nguyên tắc là lấy điểm số thấp nhất trong 8 chỉ tiêu để làm kết quả phân loại cuối cùng.

Việc hiểu rõ logic chấm điểm này sẽ giúp công dân tự giải thích được kết quả phân loại của mình, tránh thắc mắc "Tại sao tôi rất khỏe mạnh mà vẫn bị phân loại 4?".

1. Phương pháp cho điểm (Theo Điều 6): 

Mỗi chỉ tiêu trong 8 chuyên khoa (như Thể lực, Mắt, Nội khoa...) sau khi khám sẽ được bác sĩ chuyên khoa chấm một điểm số chẵn từ 1 đến 6 :   

• Điểm 1: Chỉ tình trạng sức khỏe rất tốt
• Điểm 2: Chỉ tình trạng sức khỏe tốt
• Điểm 3: Chỉ tình trạng sức khỏe khá
• Điểm 4: Chỉ tình trạng sức khỏe trung bình
• Điểm 5: Chỉ tình trạng sức khỏe kém
• Điểm 6: Chỉ tình trạng sức khỏe rất kém

2. Phương pháp phân loại sức khỏe (Theo Điều 6): 

Đây là nguyên tắc "yếu tố thấp nhất quyết định" hay "điểm liệt". Kết quả phân loại sức khỏe cuối cùng được xác định bằng cách lấy điểm số thấp nhất trong 8 chỉ tiêu:

• Loại 1: Khi tất cả 8 chỉ tiêu đều đạt Điểm 1.
• Loại 2: Khi có ít nhất 1 chỉ tiêu bị Điểm 2 (và không có chỉ tiêu nào bị điểm 3, 4, 5, 6).
• Loại 3: Khi có ít nhất 1 chỉ tiêu bị Điểm 3 (và không có chỉ tiêu nào bị điểm 4, 5, 6).
• Loại 4: Khi có ít nhất 1 chỉ tiêu bị Điểm 4 (và không có chỉ tiêu nào bị điểm 5, 6).
• Loại 5: Khi có ít nhất 1 chỉ tiêu bị Điểm 5 (và không có chỉ tiêu nào bị điểm 6).
• Loại 6: Khi có ít nhất 1 chỉ tiêu bị Điểm 6.

Ví dụ minh họa: Một công dân tên A đi khám sức khỏe NVQS. Kết quả khám 8 chỉ tiêu như sau:

• Chỉ tiêu Thể lực: Điểm 1
• Chỉ tiêu Tai-Mũi-Họng: Điểm 1
• Chỉ tiêu Răng-Hàm-Mặt: Điểm 2
• Chỉ tiêu Nội khoa: Điểm 1
• Chỉ tiêu Tâm thần kinh: Điểm 1
• Chỉ tiêu Ngoại khoa: Điểm 1
• Chỉ tiêu Da liễu: Điểm 1
• Chỉ tiêu Mắt (bị cận thị 3.5 Diop): Điểm 4

Kết luận: Mặc dù 7 chỉ tiêu của công dân A đều rất tốt (Điểm 1 và 2), nhưng chỉ vì chỉ tiêu Mắt bị Điểm 4 (là điểm thấp nhất), sức khỏe chung của A bị phân loại là Loại 4. Điều này cho thấy Quân đội yêu cầu một sức khỏe toàn diện, không chấp nhận một điểm yếu "liệt" nào (từ Loại 4 trở lên).

4. Sức khỏe loại mấy thì đủ tiêu chuẩn nhập ngũ 2026?

Theo quy định chung, chỉ tuyển chọn công dân có sức khỏe Loại 1, Loại 2 và Loại 3. Các trường hợp bị phân loại Sức khỏe Loại 4, Loại 5, Loại 6 sẽ không đủ tiêu chuẩn gọi nhập ngũ. Tuy nhiên, có một ngoại lệ cực kỳ quan trọng đối với Loại 3 liên quan đến tật khúc xạ và BMI.

Đây là câu trả lời cốt lõi nhất mà mọi công dân và phụ huynh quan tâm.

1. Tiêu chuẩn chung (Loại 1, 2, 3): Căn cứ theo Thông tư 148/2018/TT-BQP , và được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 68/2025/TT-BQP (áp dụng cho đợt tuyển quân 2025). Tại Khoản 3, Điều 4 Thông tư 148 (đã được sửa đổi bởi TT 68 ), Bộ Quốc phòng quy định rõ:

Chỉ tuyển chọn những công dân có sức khỏe Loại 1, Loại 2, Loại 3 theo quy định tại Thông tư 105/2023/TT-BQP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 106/2025/TT-BQP).   

2. Ngoại lệ (cực kỳ quan trọng): Đây là điểm mấu chốt nhất trong quy định tuyển quân 2026. Cũng tại Khoản 3, Điều 4 (được sửa đổi bởi TT 68/2025), Bộ Quốc phòng quy định rõ các trường hợp "Không gọi nhập ngũ" vào Quân đội, ngay cả khi được phân loại sức khỏe Loại 3. Các trường hợp đó bao gồm:

• Công dân mắc tật khúc xạ cận thị lớn hơn 1.5 diop trở lên (tức là từ 1.75 Diop).   
• Công dân mắc tật viễn thị các mức độ.   
• Công dân có chỉ số BMI (Body Mass Index) nhỏ hơn 18.0 (quá gầy) hoặc lớn hơn 29.9 (béo phì).

3. Giải thích rõ ràng (Về Loại 3): 

Nhiều công dân sẽ thắc mắc: "Tôi bị cận 2 Diop. Theo bảng tra cứu (Mục 3) tôi được chấm Điểm 3, vậy sức khỏe của tôi là Loại 3. Tại sao tôi vẫn không bị gọi nhập ngũ?"

Giải thích: Điều này là hoàn toàn chính xác và cần được hiểu rõ:

• Về Phân loại: Theo Thông tư 105/2023 (và Thông tư 106/2025) , cận 2 Diop đúng là được chấm Điểm 3 , và sức khỏe của bạn được phân loại là Loại 3.   
• Về Tuyển chọn: Tuy nhiên, theo Thông tư 68/2025/TT-BQP (quy định về tuyển chọn), Bộ Quốc phòng quy định "Không gọi nhập ngũ" đối với các trường hợp (dù là Loại 3) nhưng có tật khúc xạ cận thị lớn hơn 1.5 Diop.   

Kết luận cuối cùng:

• Không đủ tiêu chuẩn: Loại 4, Loại 5, Loại 6.
• Đủ tiêu chuẩn: Loại 1, Loại 2.
• Đủ tiêu chuẩn (nhưng có điều kiện): Loại 3, Trừ truòng hợp bị Loại 3 do cận thị lớn hơn 1.5 Diop, hoặc bị viễn thị, hoặc chỉ số BMI nằm ngoài ngưỡng (18.0 - 29.9).

Lưu ý: Ngay cả khi đủ sức khỏe Loại 1, 2, 3, công dân vẫn có thể thuộc diện Tạm hoãn hoặc Miễn nhập ngũ nếu có lý do về học vấn (đang học Đại học, Cao đẳng...) hoặc hoàn cảnh gia đình (là lao động duy nhất nuôi gia đình...). 

5. Bảng tiêu chuẩn sức khỏe nghĩa vụ quân sự chi tiết

Dưới đây là bảng tra cứu chi tiết các bệnh lý và tình trạng sức khỏe thường gặp nhất, dựa trên Phụ lục I ban hành kèm Thông tư 105/2023/TT-BQP (đã được sửa đổi, bổ sung một số mục bởi Phụ lục của Thông tư 106/2025/TT-BQP), giúp bạn tự đánh giá sơ bộ tình trạng sức khỏe của mình.

(Lưu ý: Bảng này chỉ trích các bệnh phổ biến, không thay thế toàn bộ Phụ lục I và kết luận cuối cùng thuộc về Hội đồng khám sức khỏe).

Tiêu chuẩn về Mắt

Theo quy định mới nhất tại Phụ lục I, Thông tư 105/2023, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 106/2025, tiêu chuẩn về tật khúc xạ đã được chi tiết hóa. Thông tư 106/2025 quy định rõ hơn về phương pháp đo thị lực, yêu cầu bảng thị lực và cách tính tổng thị lực hai mắt để đảm bảo thống nhất. Kết quả chấm điểm tật khúc xạ là yếu tố quan trọng nhất để xác định công dân có thuộc diện "không gọi nhập ngũ" theo Thông tư 68/2025 hay không.

Bảng 1: Bảng tra cứu Điểm tật khúc xạ (Mắt)

Như bảng trên đã chỉ rõ, nếu công dân bị cận thị -1.75D, họ sẽ được chấm Điểm 3 (theo TT 105/TT 106) và phân loại Sức khỏe Loại 3. Tuy nhiên, khi xét tuyển, theo Thông tư 68/2025/TT-BQP, trường hợp này (cận > 1.5D) sẽ không bị gọi nhập ngũ.

Tiêu chuẩn về Thể lực

Thể lực được đánh giá dựa trên 2 yếu tố chính: Chiều cao (phân theo 3 vùng) và Chỉ số BMI (Body Mass Index). Cả hai yếu tố này đều phải đạt từ Điểm 3 trở lên mới đủ điều kiện (và không thuộc trường hợp BMI bị miễn gọi).

Về Chiều cao (Nam): Tiêu chuẩn chiều cao có sự khác biệt giữa các vùng. Ví dụ, để đạt Điểm 1 (Rất tốt), công dân ở Vùng 1 (Đồng bằng, đô thị) cần cao từ 1m63 đến 1m66; trong khi ở Vùng 2 (Miền núi) là 1m60 đến 1m64. Nếu ở Vùng 1 mà cao dưới 1m57 sẽ bị chấm Điểm 4 (Không đủ tiêu chuẩn).

Về Chỉ số BMI: (Chỉ số BMI = Cân nặng / (Chiều cao x Chiều cao)). Đây cũng là yếu tố xét "miễn gọi" theo Thông tư 68/2025.

Bảng 2: Bảng tra cứu Điểm Chỉ số BMI

Tiêu chuẩn về Bệnh truyền nhiễm (Viêm gan B, HIV)

Các bệnh truyền nhiễm được quy định rất chặt chẽ tại Bảng số 5, Phụ lục I (ban hành kèm Thông tư 105/2023 và được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 106/2025). Cụ thể: Người nhiễm HIV (có kết quả xét nghiệm dương tính) sẽ được chấm Điểm 6. Người bị Viêm gan B mạn tính (HBsAg+) sẽ được xếp vào Điểm 4, 5 hoặc 6 tùy tình trạng. Tất cả các trường hợp này đều không đủ tiêu chuẩn nhập ngũ.

Bảng 3: Bảng tra cứu Điểm Bệnh truyền nhiễm

Tiêu chuẩn về các bệnh lý khác (Tim mạch, Da liễu...)

Các bệnh lý khác như tăng huyết áp, bệnh ngoài da (bao gồm cả xăm mình) cũng được quy định cụ thể trong Phụ lục I (Thông tư 105/2023 và Thông tư 106/2025)... và là một trong 8 mục khám chuyên khoa.

Tim mạch (Cao huyết áp): Tùy thuộc vào chỉ số huyết áp đo được lúc nghỉ ngơi. Nếu Tăng huyết áp độ I (từ 140/90 mmHg) đã có thể bị chấm Điểm 3. Tăng huyết áp độ II (từ 160/100 mmHg) trở lên sẽ bị chấm Điểm 4 hoặc 5, không đủ tiêu chuẩn.

Da liễu (Xăm mình): Đây là vấn đề được quy định tại Bảng 3, Mục 10 (Da liễu). Tình trạng xăm mình sẽ được đánh giá dựa trên nội dung, vị trí và diện tích.

Tâm thần kinh: Các bệnh lý như Rối loạn tâm thần đã điều trị, bệnh động kinh... sẽ bị chấm Điểm 5 hoặc 6, không đủ tiêu chuẩn nhập ngũ.

6. Các câu hỏi thường gặp về tiêu chuẩn sức khỏe NVQS

Bên cạnh các quy định chung, Luật Minh Khuê đã tổng hợp một số vướng mắc thực tế mà người dân thường gặp phải khi chuẩn bị khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự. Đây là các trường hợp dễ gây hiểu lầm nhất.

Xăm mình có ảnh hưởng kết quả không?

Có. Theo quy định tại Phụ lục I, Thông tư 105/2023 (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 106/2025) (Bảng 3, Mục 10), xăm mình ở các vị trí lộ liễu, diện tích lớn hoặc có nội dung phản cảm, chống đối chế độ... sẽ bị chấm Điểm 5 hoặc Điểm 6, đồng nghĩa với việc không đủ tiêu chuẩn nhập ngũ.

Quy định này nhằm tránh việc công dân cố tình lợi dụng xăm mình để trốn tránh nghĩa vụ quân sự. Các trường hợp "không đủ tiêu chuẩn" bao gồm:

• Xăm hình có nội dung phản cảm: Bao gồm nội dung chống đối chế độ, chia rẽ dân tộc, mang tính kỳ dị, kỳ quái, kích động tình dục, bạo lực.
• Xăm hình ở vị trí lộ liễu, diện tích lớn: Xăm ở vùng mặt, cổ; từ 1/2 cánh tay trên trở xuống; từ 1/3 dưới đùi trở xuống.

Trường hợp công dân có hình xăm nhỏ, ở vị trí kín (như bả vai, ngực) và không có nội dung phản cảm, Thông tư 105/2023 không quy định cụ thể. Trong tình huống này, kết luận cuối cùng sẽ phụ thuộc vào đánh giá thực tế của Hội đồng khám sức khỏe.

Bị viêm gan B (mạn tính) thì xếp loại mấy?

Không đủ tiêu chuẩn nhập ngũ. Theo Bảng 5, Phụ lục I, Thông tư 105/2023 (sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 106/2025), người bị viêm gan B mạn tính (HBsAg+) sẽ được chấm Điểm 4 (đối với thể không hoạt động/tồn tại). Trong trường hợp viêm gan B mạn tính thể hoạt động hoặc có biến chứng (xơ gan), sẽ chấm Điểm 5 hoặc Điểm 6.

Đây là một vướng mắc rất phổ biến. Nhiều người hiểu lầm rằng "viêm gan B thể ngủ" (thể không hoạt động) thì không ảnh hưởng. Tuy nhiên, quy định mới nhất đã làm rõ:

• Chỉ cần kết quả xét nghiệm HBsAg dương tính (HBsAg+) và được kết luận là "mạn tính", dù ở thể nhẹ nhất (không hoạt động, thể tồn tại), công dân đã bị chấm Điểm 4.
• Theo nguyên tắc phân loại tại  Mục 3, nếu có 1 chỉ tiêu bị Điểm 4, sức khỏe chung sẽ bị phân loại là Loại 4.
• Theo quy định tuyển chọn tại Mục 4, công dân Sức khỏe Loại 4 sẽ không đủ tiêu chuẩn nhập ngũ.

Đang điều trị cận thị (mổ mắt) thì xử lý thế nào?

Trường hợp công dân đã mổ mắt (phẫu thuật tật khúc xạ), Thông tư 105/2023, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 106/2025, quy định rất rõ tại phần Ghi chú (Bảng 2, Phụ lục I): Phải chờ tối thiểu 12 tháng (1 năm) kể từ ngày phẫu thuật mới tiến hành khám. Khi đó, Hội đồng khám sẽ đánh giá thị lực và kết luận dựa trên tình trạng phục hồi thực tế.

Cần làm rõ hai hiểu lầm phổ biến:

Hiểu lầm 1: "Mổ mắt để trốn nghĩa vụ quân sự".

Sự thật: Nếu công dân mổ mắt và đi khám trước 12 tháng, Hội đồng sẽ không khám và yêu cầu chờ đủ thời gian (hoặc có thể xét tạm hoãn). Việc mổ mắt không phải là biện pháp miễn nghĩa vụ ngay lập tức.

Hiểu lầm 2: "Mổ mắt xong là mắt 10/10, chắc chắn phải đi".

Sự thật: Sau 12 tháng (khi mắt đã ổn định), Hội đồng sẽ khám và đo thị lực thực tế. Nếu mắt phục hồi tốt (ví dụ đạt thị lực 10/10), công dân sẽ được chấm Điểm 1 (cho chỉ tiêu Mắt) và đủ điều kiện nhập ngũ (nếu các mục khác đạt). Nếu mắt phục hồi không tốt hoặc có biến chứng, công dân sẽ bị chấm điểm tương ứng với thị lực thực tế.

Tóm lại, việc mổ mắt chỉ giải quyết tật khúc xạ. Kết quả đủ tiêu chuẩn hay không phụ thuộc vào thị lực sau khi đã phục hồi ổn định 12 tháng.

Kết luận

Nếu bạn vẫn còn vướng mắc về các tiêu chuẩn sức khỏe hoặc cần hỗ trợ pháp lý liên quan đến quy trình gọi nhập ngũ, hãy liên hệ ngay với đội ngũ Luật sư của Luật Minh Khuê để được tư vấn. Chúng tôi luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn qua Hotline 1900.6162, Email hoặc Chat trực tuyến tại website.

Khuyến nghị: Việc chuẩn bị hồ sơ bệnh án (nếu có) trước khi đi khám là rất quan trọng. Nếu có bất kỳ kết luận nào chưa rõ ràng từ Hội đồng khám, hãy liên hệ Luật sư để được hướng dẫn bảo vệ quyền lợi.