1. Khái niệm bão là gì?

Bão là một trạng thái nhiễu động của khí quyển, đặc trưng bởi sự biến đổi mạnh mẽ của các tầng khí quyển và nằm trong loại hình thời tiết cực đoan. Bão là một hiện tượng thiên nhiên gây ra những tình trạng thời tiết xấu cho con người. Từ "bão" là thuật ngữ để chỉ không khí bị nhiễu động mạnh, tạo ra hiện tượng gió mạnh và mưa nặng.

Có nhiều loại bão khác nhau như bão tuyết, bão cát, giông,... Tuy nhiên, ở Việt Nam, người ta thường sử dụng thuật ngữ "bão" để chỉ bão nhiệt đới - tình trạng thời tiết có gió rít mạnh kèm theo mưa nặng hạt, phát sinh ở những vùng biển gần khu vực nhiệt đới gió mùa. Để ứng phó với bão nhiệt đới, các cơ quan chức năng và cộng đồng dân cư cần chuẩn bị kỹ càng và có kế hoạch ứng phó kịp thời. Các biện pháp dự phòng, như hạn chế di chuyển và sơ tán dân cư trong vùng có nguy cơ bị ảnh hưởng, cần được triển khai để giảm thiểu tổn thất và bảo vệ tính mạng của mọi người. Ngoài ra, việc tăng cường công tác cảnh báo và dự báo thời tiết cũng rất quan trọng để người dân có thể cảnh giác và ứng phó kịp thời trước nguy cơ của bão.

Bão nhiệt đới là một hiện tượng tự nhiên không thể tránh khỏi, nhưng việc hiểu rõ về nó và đưa ra các biện pháp phòng tránh và ứng phó hợp lý sẽ giúp chúng ta giảm thiểu thiệt hại và đối mặt với những tình huống khó khăn một cách hiệu quả hơn.

Tùy thuộc vào khu vực hình thành, thuật ngữ "bão" sẽ được gọi bằng những tên khác nhau:

- Trên Đại Tây Dương, bão được gọi là "hurricanes."

- Trên Ấn Độ Dương, bão được gọi là "cyclones."

- Trên Thái Bình Dương, bão được gọi là "typhoons."

Quốc tế phân loại bão dựa vào sức gió của nó, thường sử dụng Thang sức gió Beaufort và Thang bão Saffir-Simpson:

- Bão áp thất nhiệt đới: Sức gió dưới 63 km/h (tropical depression).

- Bão nhiệt đới: Sức gió từ 63 km/h (cấp 8) trở lên (tropical cyclone hoặc tropical storm).

- Bão to với cuồng phong: Sức gió trên 118 km/h (cấp 12) (typhoon).

- Siêu bão: Sức gió trên 241 km/h (super typhoon).

2. Nguyên nhân hình thành bão do đâu?

Nguyên nhân chủ quan từ con người cũng đóng một vai trò quan trọng trong tình trạng bão ngày càng nhiều. Biến đổi khí hậu là một phần nguyên nhân chủ quan, được gây ra chủ yếu bởi khí thải nhà kính như khí CO2 và khí CH4 từ các hoạt động công nghiệp. Các loại khí này tăng lượng nhiệt độ trong bầu khí quyển, gây ra hiện tượng hấp thụ nhiệt và tăng độ ẩm, đồng thời thúc đẩy quá trình bay hơi diễn ra nhanh hơn. Điều này làm cho bầu khí quyển trở nên ẩm ướt hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành và phát triển của các cơn bão mạnh.

Bên cạnh đó, các hoạt động con người như khai thác lâm sản, san lấp bãi cát, và xây dựng cơ sở hạ tầng có thể làm thay đổi cấu trúc địa hình và môi trường, ảnh hưởng đến lưu thông không khí và sự hình thành bão. Các hành động như khai thác dầu mỏ, khai thác khoáng sản cũng góp phần vào sự biến đổi khí hậu và tăng cường nguy cơ hình thành các cơn bão mạnh.

Ngoài ra, sự mở rộng đô thị và phát triển đô thị không bền vững cũng có thể tạo điều kiện thuận lợi cho tác động của bão đối với cuộc sống của con người. Việc xây dựng quá nhiều công trình tại các vùng đất thấp, vùng ven biển dễ bị lũ lụt hoặc ngập úng khi có bão có thể làm tăng nguy cơ thảm họa.

Trách nhiệm và nhận thức của con người trong việc giảm thiểu nguy cơ bão là cực kỳ quan trọng. Sử dụng và phát triển các công nghệ sạch và bền vững, giảm thiểu khí thải nhà kính, bảo vệ môi trường và đối phó hiệu quả với hậu quả của bão là những biện pháp cần được ưu tiên để giảm nguy cơ và hạn chế tác động của các cơn bão.

3. Tác hại và hậu quả của bão là gì?

Khi nhắc tới bão, chúng ta không thể không liên tưởng đến những kí ức đau buồn đằng sau những cơn thịnh nộ của tự nhiên. Đó là những kí ức đen tối, ghi lại những thảm họa mà chúng ta phải gánh chịu và chống chọi. Những cơn mưa lớn kéo dài, cảnh ngập lụt nước lũ cuốn trôi tất cả, những cơn gió thổi mạnh như tiếng thét của tận thế, nhấn chìm mọi niềm vui và hạnh phúc trong khoảnh khắc.

Điều tàn khốc nhất chính là những hậu quả đáng tiếc mà bão để lại. Nhà cửa bị hư hỏng, những căn nhà mà ta dành cả tuổi thơ để xây dựng ngày càng chỉ còn là đống đổ nát. Cơ sở vật chất bị thiệt hại nặng nề, đồng cỏ và đồng ruộng bị hủy hoại không còn mảnh xác nào tồn tại. Thị trấn biến thành sa mạc với những tàn tích tả tơi.

Ngoài sự thiệt hại về vật chất, bão còn mang đến biết bao đau thương về mất mát tính mạng. Hình ảnh những người thân, bạn bè mà ta từng ấp ủ kí ức, giờ đây chỉ còn là những nỗi nhớ thương đau đớn. Có những người không may mắn, phải đánh đổi cả cuộc sống của họ để lấy lại từng bước đi đầu tiên. Những cái tên trở thành những con số thống kê, mà chúng ta không thể làm gì hơn ngoài việc tiếc nuối và xót xa.

Những năm trở lại đây, Việt Nam ta đã phải đối mặt với nhiều cơn bão lớn, ảnh hưởng nặng nề tới cả kinh tế và mạng sống của người dân. Những đợt lũ phá hoại mùa màng - nguồn kinh tế chính của đất nước - biến những nơi ngày xưa tấp nập và nhộn nhịp trở thành hoang tàn. Các con đường quen thuộc chìm trong nước lũ khiến giao thông tê liệt, đẩy người dân vào cảnh cơ cực và khó khăn.

Chúng ta không thể ngăn chặn sự tự nhiên, nhưng ta có thể học cách ứng phó và bảo vệ bản thân trước những cơn bão. Để xây dựng một tương lai bền vững, chúng ta cần đoàn kết, cần sự chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau. Chúng ta phải đặt con người lên hàng đầu, chắp cánh niềm tin và hy vọng cho những ngày mai mới, để từng bước tiến vững chắc trên con đường phục hồi và phát triển sau những cơn bão tàn khốc.

4. Thiệt hại do bão có được trợ cấp không?

Khi xảy ra thiên tai và gây thiệt hại, người dân thường mong có cơ quan, tổ chức có trách nhiệm đền bù để giảm đi một phần khó khăn sau thiên tai. Tuy nhiên, các hy vọng này không được chắc chắn về mặt pháp lý.

Theo quy định của Bộ luật dân sự 2015, trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng chỉ phát sinh khi có hành vi vi phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây ra thiệt hại. Điều này đồng nghĩa với việc khi thiệt hại do thiên tai gây ra mà không có hành vi xâm phạm của con người, không có sự vi phạm tính mạng, sức khỏe hay tài sản của người khác thì không phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

Nếu thiệt hại phát sinh là do sự kiện bất khả kháng hoặc hoàn toàn do lỗi của bên bị thiệt hại thì người gây thiệt hại không phải chịu trách nhiệm bồi thường thiệt hại. Điều này áp dụng cho những trường hợp khi thiên tai xảy ra vì những nguyên nhân không thể kiểm soát hoặc do lỗi của chính người gặp thiệt hại.

Nghị quyết 03/2006/NQ-HĐTP (Nghị quyết này đã hết hiệu lực kể từ ngày 1/1/2023, tuy nhiên đến nay chưa có quy định mới thay thế, quý khách có thể tham khảo quy định này nghị quyết này) cũng hướng dẫn cụ thể về áp dụng quy định bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng. Trách nhiệm bồi thường chỉ phát sinh khi đầy đủ các yếu tố như: có thiệt hại xảy ra (vật chất hoặc tinh thần); có hành vi trái pháp luật; thiệt hại xảy ra phải là kết quả tất yếu của hành vi trái pháp luật và hành vi đó là nguyên nhân gây ra thiệt hại; phải có lỗi của người gây thiệt hại (cố ý hoặc vô ý).

Từ những quy định trên, có thể thấy rằng thiệt hại tài sản do thiên tai gây ra thường không phát sinh trách nhiệm bồi thường ngoài hợp đồng do không có hành vi trái luật. Người dân phải chịu hoàn toàn những rủi ro này. Tuy nhiên, trong trường hợp xảy ra thiên tai và có hành vi trái pháp luật, đó là nguyên nhân gây ra thiệt hại, và có lỗi của người gây thiệt hại thì sẽ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại.

Xem thêm nội dung bài viết: Nghỉ làm do mưa bão, lũ lụt thì hưởng lương như thế nào?. Khi có thắc mắc về quy định pháp luật, hãy liên hệ hotline 19006162 hoặc email: lienhe@luatminhkhue.vn