Biện pháp kiểm soát hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu liên quan đến sở hữu trí tuệ?

1. Quy định về quyền kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu liên quan đến sở hữu trí tuệ

Dựa vào quy định tại Điều 34 của Nghị định 105/2006/NĐ-CP ngày 22 tháng 9 năm 2006, mà quy định và hướng dẫn chi tiết việc thi hành một số điều của Luật sở hữu trí tuệ về quyền sở hữu trí tuệ và quản lý Nhà nước về sở hữu trí tuệ, có các quy định cụ thể như sau:

Chủ thể sở hữu quyền sở hữu trí tuệ có quyền trực tiếp hoặc thông qua người đại diện nộp đơn yêu cầu kiểm tra, giám sát để phát hiện hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu có dấu hiệu vi phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc yêu cầu tạm dừng thủ tục hải quan đối với hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu nghi ngờ vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Do đó, quy định này áp dụng cho chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan, quyền sở hữu công nghiệp và quyền liên quan đến giống cây trồng, cho phép họ yêu cầu cơ quan Nhà nước có thẩm quyền kiểm tra, giám sát để phát hiện hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu có dấu hiệu vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và có hành vi vi phạm pháp luật. Chủ sở hữu có thể nộp đơn trực tiếp hoặc thông qua người đại diện hợp pháp để yêu cầu cơ quan Nhà nước có thẩm quyền giải quyết các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ này.

2. Biện pháp kiểm soát hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu liên quan đến sở hữu trí tuệ?

Dựa theo quy định tại Khoản 1 Điều 216 của Luật sở hữu trí tuệ năm 2005 đã được sửa đổi, bổ sung vào năm 2019, các biện pháp kiểm soát hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu liên quan đến sở hữu trí tuệ bao gồm:

- Tạm dừng thủ tục hải quan đối với hàng hoá nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ;

- Kiểm tra, giám sát để phát hiện hàng hoá có dấu hiệu vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Tạm dừng thủ tục hải quan đối với hàng hoá nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là biện pháp được thực hiện theo yêu cầu của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ nhằm thu thập thông tin, chứng cứ về lô hàng để chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có thể yêu cầu xử lý hành vi vi phạm quyền và áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời hoặc các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử phạt hành chính.

Theo quy định này, mục đích của việc kiểm tra, giám sát để phát hiện hàng hoá có dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là để thu thập thông tin và chứng cứ, nhằm hỗ trợ chủ thể quyền sở hữu trí tuệ trong việc yêu cầu áp dụng biện pháp tạm dừng thủ tục hải quan.

Theo Khoản 2 Điều 216 của Luật sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2005, tạm dừng thủ tục hải quan đối với hàng hoá nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là biện pháp được thực hiện theo yêu cầu của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ nhằm thu thập thông tin, chứng cứ về lô hàng để chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có thể yêu cầu xử lý hành vi vi phạm quyền và áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời hoặc các biện pháp ngăn chặn và bảo đảm xử phạt hành chính.

Từ đó, quy định này chỉ ra rằng việc tạm dừng thủ tục hải quan đối với hàng hoá nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ là một trong hai biện pháp kiểm soát hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu liên quan đến sở hữu trí tuệ, song chỉ khi có yêu cầu của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ, cơ quan hải quan mới thực hiện biện pháp này.

Trong quá trình thực hiện biện pháp kiểm soát hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu, nếu phát hiện hàng hoá giả mạo liên quan đến sở hữu trí tuệ, cơ quan hải quan có quyền và trách nhiệm áp dụng biện pháp hành chính để xử lý. Theo Điều 218 của Luật sở hữu trí tuệ năm 2005 đã được sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 28 Điều 1 Luật sở hữu trí tuệ năm 2009, các hình thức phạt vi phạm hành chính bao gồm cảnh cáo hoặc phạt tiền, hình phạt bổ sung và các biện pháp khắc phục hậu quả.

3. Thủ tục tạm ngừng hải quan đối với hàng hóa bị nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Các bước trong quy trình tạm dừng thủ tục hải quan khi có nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có thể được mô tả lại như sau:

- Bước 1: Đề nghị tạm dừng làm thủ tục hải quan

Chủ thể quyền sở hữu trí tuệ hoặc người được uỷ quyền nộp hồ sơ đề nghị tạm dừng làm thủ tục hải quan cho cơ quan Hải quan đang thực hiện thủ tục hải quan cho lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu.

- Bước 2: Tiếp nhận và xử lý hồ sơ

Cơ quan Hải quan tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ và điều kiện theo quy định. Trưởng cơ quan Hải quan quyết định tạm dừng làm thủ tục hải quan và gửi quyết định tạm dừng trực tiếp hoặc bằng thư bảo đảm, đồng thời fax ngay cho tổ chức, cá nhân có liên quan. Trường hợp không chấp nhận đơn đề nghị, có văn bản trả lời doanh nghiệp và nêu rõ lý do.

- Bước 3: Xác định hàng hóa bị tạm dừng xâm phạm hoặc không xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ

Cơ quan Hải quan quyết định thụ lý vụ việc theo thủ tục hành chính khi đã khẳng định hàng hóa bị tạm dừng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ dựa trên kết luận giám định về sở hữu trí tuệ của tổ chức giám định về sở hữu trí tuệ, ý kiến chuyên môn của các cơ quan quản lý Nhà nước về sở hữu trí tuệ, các cơ quan quản lý Nhà nước khác, tài liệu, chứng cứ do chủ thể quyền sở hữu trí tuệ cung cấp.

- Bước 4: Quyết định tạm giữ hàng hóa

Cơ quan Hải quan quyết định tạm giữ hàng hóa trong trường hợp có cơ sở khẳng định hàng hóa bị tạm dừng là hàng giả mạo về sở hữu trí tuệ.

- Bước 5: Thực hiện xử lí vi phạm hành chính

Cơ quan Hải quan thực hiện xử lý vi phạm hành chính đối với hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo quy định của pháp luật. Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày quyết định xử phạt có hiệu lực thi hành, Cơ quan Hải quan thông báo bằng văn bản buộc người vi phạm phải thanh toán các khoản chi phí phát sinh do hành vi vi phạm hành chính gây ra và hoàn trả cho người yêu cầu tạm dừng làm thủ tục hải quan tiền đảm bảo đã nộp.

- Bước 6: Tiếp tục làm thủ tục hải quan

- Bước 7: Thanh toán các khoản chi phí phát sinh

Cơ quan thực hiện thủ tục hành chính:

- Cơ quan có thẩm quyền quyết định: Chi cục Hải quan đang thực hiện thủ tục hải quan cho lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu.

- Cơ quan hoặc người được ủy quyền hoặc phân cấp thực hiện (nếu có): Không.

- Cơ quan trực tiếp thực hiện thủ tục hành chính: Chi cục Hải quan đang thực hiện thủ tục hải quan cho lô hàng xuất khẩu, nhập khẩu.

- Cơ quan phối hợp (nếu có): Cục Sở hữu trí tuệ - Bộ Khoa học & Công nghệ; Cục Lãnh sự - Bộ Ngoại giao.

Thời hạn giải quyết:

Trong thời hạn 2 giờ kể từ thời điểm nhận được đủ bộ hồ sơ theo quy định, nếu chấp nhận đơn đề nghị, Trưởng Chi cục Hải quan quyết định tạm dừng làm thủ tục hải quan theo mẫu số 03-SHTT và gửi quyết định trực tiếp hoặc bằng thư bảo đảm, đồng thời fax ngay cho tổ chức, cá nhân có liên quan.

Kết quả thực hiện thủ tục hành chính:

Gửi quyết định tạm dừng làm thủ tục hải quan theo mẫu số 03-SHTT ban hành kèm theo Thông tư số 13/2015/TT-BTC trực tiếp hoặc bằng thư bảo đảm, fax ngay cho tổ chức, cá nhân có liên quan.

Để tìm hiểu thêm thông tin liên quan, mời quý bạn đọc cùng tham khảo bài viết: Xuất khẩu, nhập khẩu tại chỗ là gì ? Thủ tục hải quan với hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ như thế nào ? 

Trên đây là toàn bộ nội dung bài viết của Luật Minh Khuê liên quan đến vấn đề:  Biện pháp kiểm soát hàng hoá xuất khẩu, nhập khẩu liên quan đến sở hữu trí tuệ? Mọi thắc mắc chưa rõ hay có nhu cầu hỗ trợ vấn đề pháp lý khác, quý khách hàng vui lòng liên hệ với bộ phận tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline: 1900.6162 hoặc gửi yêu cầu tư vấn qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp kịp thời. Xin trân trọng cảm ơn quý khách hàng đã quan tâm theo dõi bài viết của Luật Minh Khuê.