Bộ luật Lao động năm 2019 quy định như thế nào về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người làm công việc có tính chất đặc biệt ?

Căn cứ pháp lý:

Nghị định 145/2020/NĐ - CP hướng dẫn Bộ luật Lao động về điều kiện lao động, quan hệ lao động

Bộ luật Lao động năm 2019

Thông tư 18/2021/TT-BLĐTBXH quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người lao động làm các công việc sản xuất có tính thời vụ, công việc gia công theo đơn đặt hàng (bắt đầu có hiệu lực kể từ ngày 01/02/2022).

Thông tư 12/2022/TT-BCT quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người lao động làm công việc vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống đường ống phân phối khí và các công trình khí (bắt đầu có hiệu lực kể từ ngày 09/9/2022).

Thông tư 21/2015/TT-BGTVT quy định về thời giờ làm việc và thời giờ nghỉ ngơi đối với người lao động làm các công việc có tính chất đặc biệt trong vận tải đường sắt (bắt đầu có hiệu lực kể từ ngày 01/8/2015).

Thông tư 24/2015/TT-BCT quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người lao động làm các công việc có tính chất đặc biệt trong lĩnh vực thăm dò, khai thác dầu khí trên biển (bắt đầu có hiệu lực kể từ ngày 01/10/2015).

Thông tư 42/2011/TT-BGTVT hướng dẫn thực hiện chế độ thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người lao động làm các công việc có tính chất đặc thù trong ngành hàng không (bắt đầu có hiệu lực kể từ ngày 16/7/2011).

Trả lời:

1. Công việc có tính chất đặc biệt về thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi là gì?

1.1. Người làm công việc có tính chất đặc biệt về thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi là gì?

Người làm công việc có tính chất đặc biệt về thời gian nghỉ ngơi và thời gian làm việc có thể là những người làm việc trong các lĩnh vực sau đây:

1. Ngành y tế: Bác sĩ, y tá, điều dưỡng viên và nhân viên y tế khác thường phải làm việc trong ca làm việc kéo dài và có thể phải làm việc vào các buổi tối, cuối tuần, ngày lễ và ngày nghỉ.
2. Ngành dịch vụ khách sạn và nhà hàng: Nhân viên nhà hàng, nhân viên tiếp tân, nhân viên phục vụ và nhân viên vệ sinh thường phải làm việc trong các ca làm việc khác nhau, bao gồm cả ca làm việc trong buổi tối, cuối tuần và ngày lễ.
3. Ngành công nghiệp dầu khí: Công nhân dầu khí và nhân viên nền công trình có thể phải làm việc theo ca trong môi trường làm việc khắc nghiệt và thường có các lịch làm việc xoay đổi.
4. Ngành giao thông vận tải: Lái xe, phi công, điều phối viên giao thông và nhân viên hành khách trong ngành hàng không, đường sắt và hệ thống vận chuyển công cộng có thể phải làm việc trong ca làm việc khác nhau, bao gồm cả các ca làm việc ban đêm và vào các ngày nghỉ.
5. Ngành sản xuất và công nghiệp: Công nhân trong các nhà máy, xưởng sản xuất và các ngành công nghiệp khác thường phải làm việc theo ca và tuân thủ các lịch làm việc cụ thể của doanh nghiệp.

Những công việc có tính chất đặc biệt về thời gian nghỉ ngơi và thời gian làm việc thường được quy định trong luật lao động và có các chế độ làm việc, nghỉ ngơi và các quy định riêng biệt tùy thuộc vào quốc gia và ngành nghề.

1.2. Công việc có tính chất đặc biệt về thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi là công việc gì?

Theo Điều 116 Bộ luật Lao động 2019, Điều 68 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, các công việc có tính chất đặc biệt về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi bao gồm:

- Các công việc có tính chất đặc biệt trong lĩnh vực vận tải đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường hàng không.

- Thăm dò, khai thác dầu khí trên biển; làm việc trên biển.

- Các công việc trong lĩnh vực nghệ thuật.

- Các công việc sử dụng kỹ thuật bức xạ và hạt nhân; ứng dụng kỹ thuật sóng cao tần.

- Các công việc trong lĩnh vực tin học, công nghệ tin học; nghiên cứu ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến; thiết kế công nghiệp.

- Công việc của thợ lặn; công việc trong hầm lò.

- Công việc sản xuất có tính thời vụ, công việc gia công theo đơn đặt hàng;

- Công việc phải thường trực 24/24 giờ. 

- Các công việc phòng chống thiên tai, hỏa hoạn và dịch bệnh.

- Các công việc trong lĩnh vực thể dục, thể thao.

- Sản xuất thuốc, vắc xin sinh phẩm.

- Vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống đường ống phân phối khí và các công trình khí.

2. Quy định thời gian làm việc, thời gian nghỉ ngơi áp dụng cho người làm công việc có tính chất đặc biệt

Theo quy định tại Điều 116 Bộ luật Lao động 2019 được hướng dẫn bởi Điều 68 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định cụ thể về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người lao động làm các công việc sản xuất có tính thời vụ, công việc gia công theo đơn đặt hàng; đối với các công việc có tính chất đặc biệt khác thì các Bộ, ngành quản lý quy định cụ thể thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi sau khi thống nhất với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

Căn cứ vào Điều 116 Bộ luật Lao động năm 2019, đối với các công việc có tính chất đặc biệt trong lĩnh vực vận tải đường bộ, đường sắt, đường thủy, đường hàng không; thăm dò, khai thác dầu khí trên biển; làm việc trên biển; trong lĩnh vực nghệ thuật; sử dụng kỹ thuật bức xạ và hạt nhân; ứng dụng kỹ thuật sóng cao tần; tin học, công nghệ tin học; nghiên cứu ứng dụng khoa học, công nghệ tiên tiến; thiết kế công nghiệp; công việc của thợ lặn; công việc trong hầm lò; công việc sản xuất có tính thời vụ,công việc gia công theo đơn đặt hàng; công việc phải thường trực 24/24 giờ; các công việc có tính chất đặc biệt khác do Chính phủ quy định thì các bộ, ngành quản lý quy định cụ thể thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi sau khi thống nhất với Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và phải tuân thủ quy định tại Điều 109 của Bộ luật Lao động năm 2019.

Việc quy định thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người làm công việc có tính chất đặc biệt phải tuân thủ quy định tại Điều 109 và Điều 110 Bộ luật Lao động 2019 về Nghỉ trong giờ làm việc và Nghỉ chuyển ca, cụ thể:

• Người lao động có thời giờ làm việc bình thường từ 06 giờ trở lên trong một ngày được nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút liên tục, làm việc ban đêm được nghỉ giữa giờ ít nhất 45 phút liên tục;
• Người lao động làm việc theo ca liên tục từ 06 giờ trở lên thì thời gian nghỉ giữa giờ được tính vào giờ làm việc và được nghỉ ít nhất 12 giờ trước khi chuyển sang ca làm việc khác;
• Người sử dụng lao động có thể bố trí cho người lao động các đợt nghỉ giải lao khác và ghi vào nội quy lao động.

Do vậy, quy định về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người làm công việc có tính chất đặc biệt là cần thiết để bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người lao động. Bên cạnh đó, việc quy định trực tiếp trách nhiệm của các bộ, ngành quản lý về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người lao động làm công việc có tính chất đặc biệt là điểm mới tiến bộ, phù hợp với tiêu chuẩn lao động của Tổ chức lao động quốc tế ILO.

3. Xác định thời gian làm việc, nghỉ ngơi khi làm việc có tính chất đặc biệt

Theo Điều 116 Bộ luật Lao động 2019, thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi của các công việc nêu tại mục 1 sẽ do các Bộ, ngành quản lý quy định cụ thể, sau khi thống nhất với Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội.

Quy định về thời giờ nghỉ ngơi của các công việc có tính chất đặc biệt phải tuân thủ quy định tại Điều 109 Bộ luật Lao động 2019.

Điều 109. Nghỉ trong giờ làm việc

1. Người lao động làm việc theo thời giờ làm việc quy định tại Điều 105 của Bộ luật này từ 06 giờ trở lên trong một ngày thì được nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút liên tục, làm việc ban đêm thì được nghỉ giữa giờ ít nhất 45 phút liên tục.

Trường hợp người lao động làm việc theo ca liên tục từ 06 giờ trở lên thì thời gian nghỉ giữa giờ được tính vào giờ làm việc.

2. Ngoài thời gian nghỉ quy định tại khoản 1 Điều này, người sử dụng lao động bố trí cho người lao động các đợt nghỉ giải lao và ghi vào nội quy lao động.

Như vậy, để xác định thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi khi làm công việc có tính chất đặc biệt, cần tìm văn bản của Bộ, ngành quản lý quy định quy định chi tiết về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi của công việc đó.

Ví dụ: Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi đối với người lao động làm công việc vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa hệ thống đường ống phân phối khí và các công trình khí được quy định tại Thông tư 12/2022/TT-BCT.

Quý khách hàng có nhu cầu thì tham khảo thêm nội dung bài viết sau của công ty Luật Minh khuê: Quy định về thời giờ làm việc,thời gian nghỉ ngơi theo bộ luật lao động

Công ty Luật Minh Khuê mong muốn gửi đến quý khách hàng những thông tin tư vấn hữu ích. Nếu quý khách hàng đang gặp phải bất kỳ vấn đề pháp lý nào hoặc có câu hỏi cần được giải đáp, hãy liên hệ với Tổng đài tư vấn pháp luật trực tuyến qua số hotline 1900.6162. Hoặc quý khách hàng gửi yêu cầu chi tiết qua email: lienhe@luatminhkhue.vn để được hỗ trợ và giải đáp thắc mắc nhanh chóng. Xin trân trọng cảm ơn sự hợp tác của quý khách hàng!